Ζυμώσεις για «εξόριστη» κυβέρνηση

Το σαλόνι τής Nighat Saeed, στην οδό Nazimuddin, ήταν γεμάτο από
επιχειρηματίες, πολιτικούς και δημοσιογράφους όταν έφτασα. Η γνωστή ­ στην
Ασία ­ επιχειρηματίας, με πολλά χρόνια στην Αμερική και στην Ευρώπη, κόρη
πρέσβη του Πακιστάν στις ΗΠΑ, στάθηκε κάπου στη μέση.

ΙΣΛΑΜΑΜΠΑΝΤ, ΠΑΚΙΣΤΑΝ

Λαχώρη, Πακιστάν. Νεαρός Πακιστανός κρατά αφίσα του Οσάμα Μπιν Λάντεν σε αντιαμερικανική διαδήλωση

«Η τραγωδία της Μέσης Ανατολής συνεχίζεται εδώ και… χιλιάδες χρόνια», είπε.
«Η διαμάχη Ινδίας – Πακιστάν διαρκεί δεκαετίες. Ας μην ξεχάσουμε τι γίνεται
στη γειτονιά μας. Άμαχοι σκοτώνονται από τους βομβαρδισμούς, 100.000 παιδιά
του Αφγανιστάν θα πεθάνουν μέσα στο 2001»!

Ομολογώ πως σε ένα τόσο πλούσιο και καλόγουστο σπίτι, στην καρδιά του
Ισλαμαμπάντ, δεν περίμενα να ακούσω τέτοια λόγια για τους Αφγανούς, από μια
όμορφη χήρα, η οποία διατηρεί ­ μεταξύ πολλών άλλων επιχειρήσεων ­ στο φτωχό
Πακιστάν κλαμπ τένις και κρίκετ.

Και όχι μόνον αυτό, αφού χθες πήγε στην Πεσαβάρ, κοντά στα σύνορα με το
Αφγανιστάν, με σκοπό να γεμίσει κάποια «σακούλια» στρατοπέδου Αφγανών με
χρήματα, λίγο μετά τη συγκέντρωση γιατρών και δικηγόρων στο Ισλαμαμπάντ.

Την αγωνία, φυσικά, της Nighat συμμερίζονται όλοι, μα όλοι, στο Πακιστάν. Δεν
ακούς άνθρωπο ­ ανεξάρτητα από κοινωνική τάξη ­ που να μην «πονάει» για τους
βομβαρδισμούς στο Αφγανιστάν. Το ίδιο γίνεται και στην Ινδία, και ας
«σκοτώνονται» με τους Πακιστανούς.

Φαίνεται, όμως, πως το κλίμα βάρυνε γενικότερα, σε σημείο που ο στρατηγός
Μουσάραφ φέρεται να είπε χθες σε συνεργάτη του (στον στρατηγό Qureshi): «Στην
πρώτη επαφή, μετά τις 11 Σεπτεμβρίου, με την Γουέντι Τσάμπερλεν (την
Αμερικανίδα πρέσβη), μου έδωσε να καταλάβω πως η 1η φάση (βομβαρδισμοί) θα
κρατήσει πολύ λίγο και πως η 2η φάση (χερσαίες επιχειρήσεις) θα ολοκληρωθεί
και αυτή αμέσως, ώστε μια πολυεθνική, οικουμενική κυβέρνηση, με την υποστήριξη
κυανόκρανων να αναλάβει τη μετάβαση του Αφγανιστάν σε μια ειρηνική και σταθερή
κατάσταση. Όμως, όλες οι προγνώσεις έχουν πέσει έξω!».

«Κανείς άλλος, εκτός από τον βασιλιά, δεν θα σώσει το Αφγανιστάν. Είναι αναντικατάστατος»

ΙΣΛΑΜΑΜΠΑΝΤ, ΠΑΚΙΣΤΑΝ

(Του απεσταλμένου μας)

Η συνάντηση. Ο απεσταλμένος των «ΝΕΩΝ» Γιάννης Ε. Διακογιάννης συζητά με τον Hedayat Amin Arsala

Μπορεί στα 87 του χρόνια, ύστερα από 30 χρόνια παραμονής στην Ευρώπη, να
γυρίσει να κυβερνήσει ή να στηρίξει μια κυβέρνηση στην Καμπούλ, στη μετά
Ταλιμπάν εποχή; Αρκεί η στήριξη της Ουάσιγκτον και η βοήθεια που του παρέχουν
οι Βρυξέλλες; Τι ρόλο μπορεί να παίξει, πλέον, ο πρώην βασιλιάς του Αφγανιστάν
Ζαχίρ Σαχ;

Ο στενός συνεργάτης του, αρχηγός της αντιπροσωπείας που επισκέπτεται το
Ισλαμαμπάντ για διαβουλεύσεις αυτές τις ημέρες, ο Hedayat Amin Arsala, πρώην
υπουργός Εξωτερικών του Αφγανιστάν στα χρόνια των μουτζαχεντίν, μιλάει στα
«ΝΕΑ»:

ΕΡ.: Έχετε έρθει με ειδική αποστολή στο Ισλαμαμπάντ.
Συναντάστε με Πακιστανούς και Αφγανούς. Ο στόχος σας ποιος
είναι, με δεδομένη και την πρόσκληση Μουσάραφ να επισκεφθεί το
Ισλαμαμπάντ;

ΑΠ.: Είμαστε εδώ τρεις μέρες μεταφέροντας μήνυμα του βασιλιά Ζαχίρ Σαχ.
Και θα μείνουμε και άλλες λίγες ημέρες. Πρόκειται για πρόσκληση του στρατηγού
Μουσάραφ. Ανταλλάσσουμε απόψεις γι’ αυτήν τη δύσκολη κατάσταση. Ουσιαστικά, η
αποστολή μου εδώ είναι πώς θα λυθεί το πρόβλημα του Αφγανιστάν και, κυρίως, τι
θα υπάρξει μετά τους Ταλιμπάν.

ΕΡ.: Όταν μιλάτε για λύση, εσείς που ως θεσμός ­ μιλάω για
τον Ζαχίρ Σαχ ­ ξεπεραστήκατε, τι εννοείτε;

ΑΠ.: Πρώτον, δεν ξεπεράστηκε κανένας θεσμός, όπως αποδεικνύει η
πραγματικότητα. Δεύτερον, ο μεγαλειότατος έχει προτάσεις που στηρίζονται στη
σύγκληση ενός ευρέος συμβουλίου, μιας ειδικής Βουλής, με στόχο να κρατήσει
ενωμένο το Αφγανιστάν και φυσικά τον λαό του, που, όπως ξέρετε, αποτελούν
κυρίως οι Παστούν, αλλά και Τατζίκοι, Ουζμπέκοι κ.ά.

Το θέμα είναι να αφήσουμε τον κόσμο να εκφρασθεί με εκλογές, ύστερα από
δεκαετίες έλλειψης, απουσίας δημοκρατίας. Ο λαός έχει να αποφασίσει τι
καθεστώς θέλει, πώς σκέπτεται να κυβερνηθεί. Το θέμα είναι να υπάρξει
σταθερότητα, ειρήνη.

ΕΡ.: Μα, μπορεί όλα αυτά να γίνουν κάτω από μια αμερικανική
ομπρέλα, την ώρα που ο μουσουλμανικός κόσμος, στο σύνολό
του, είναι εναντίον κάθε αμερικανικής παρέμβασης;

ΑΠ.: Ο μεγαλειότατος έχει μιλήσει για μια ομπρέλα του ΟΗΕ και μια
κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχουν όλοι, χωρίς εξαίρεση. Αυτήν την υπηρεσία
θα προσφέρει, γι’ αυτό θέλει να επιστρέψει.

ΕΡ.: Μα, το Αφγανιστάν σήμερα είναι ερείπια, γεμάτο
δυστυχία! Δεν είναι λίγο μεγάλος ο πρώην βασιλιάς σας για να επιστρέψει
σε αυτές τις συνθήκες;

ΑΠ.: Το ξέρουμε ότι υπάρχει αυτό το ζήτημα. Ο μεγαλειότατος όμως θέλει,
και πιστεύει, με την πείρα που διαθέτει, να εξυπηρετήσει όσο καλύτερα γίνεται
τον λαό του. Είναι πραγματικά δύσκολο γι’ αυτόν. Το ξέρω, το ξέρουμε. Αλλά
αυτή την ώρα δεν υπάρχει κανείς, μα κανείς άλλος, εκτός από τον βασιλιά, που
να μπορεί να διαδραματίσει έναν ενοποιητικό ρόλο, να μαζέψει υπό τη σκέπη του
όλες τις αντιμαχόμενες ομάδες του Αφγανιστάν.

Η ιστορία τον καλεί να είναι αυτός ο βασιλιάς που θα τραβήξει μπροστά για την
ανοικοδόμηση του Αφγανιστάν.

ΕΡ.: Σήμερα, κύριε Arsala, είναι ακόμα μακρινό το θέμα της
ανοικοδόμησης του Αφγανιστάν. Γνωρίζουμε όλοι και εσείς περισσότερο από
εμάς, αφού είστε Αφγανός, πως η χώρα σας βομβαρδίζεται και
σκοτώνονται άμαχοι. Αλήθεια, πώς αισθάνεται γι’ αυτό ο Ζαχίρ
Σαχ;

ΑΠ.: Λυπάται, αισθάνεται άσχημα. Δεν ήθελε τους βομβαρδισμούς. Δεν
ήθελε να δει τη χώρα του να βομβαρδίζεται. Είναι μια εξωτερική ενέργεια για
την οποία, φυσικά, δεν χαίρεται.

Ελπίζει, όμως, πως οι βομβαρδισμοί θα τελειώσουν σύντομα, ότι δεν θα τραβήξουν
για πολύ καιρό ακόμα. Όλοι ελπίζουμε πως θα σταματήσει να υποφέρει ο λαός μας.
Ότι θα μπει ένα τέλος σ’ αυτή την «ιστορία», ο καθένας να έχει το δικαίωμα να
βομβαρδίζει.

Δεν μπορεί όμως, από την άλλη, να συνεχίζει να υπάρχει αυτό το θεοκρατικό,
αντιδραστικό καθεστώς των Ταλιμπάν. Δεν αποτελεί ιστορική συνέχεια για τον
τόπο μας. Είναι αναγκαίο να πάψει να υπάρχει αυτή η κυβέρνηση των Ταλιμπάν…

ΕΡ.: Χρειάζεται, ούτως ή άλλως, ανοικοδόμηση το
Αφγανιστάν. Ποιος θα βοηθήσει πραγματικά;

ΑΠ.: Νομίζω πως αυτό που λέτε είναι πολύ σοβαρό. Το θέμα δεν είναι να
υπάρξει απλώς μια κυβέρνηση μεταβατική, που θα αντικαταστήσει τους Ταλιμπάν.
Χρειάζονται χρήματα για έργα υποδομής και ανάπτυξης.

Για παράδειγμα, δεν υπάρχει σήμερα υπουργείο Οικονομικών. Η οικονομική
πολιτική γίνεται εκ των ενόντων. Πρέπει να ανακινηθεί η κρατική μηχανή, να
υπάρξει υπόσταση σε κάθε υπουργείο, να γίνουν έργα, νοσοκομεία, σχολεία.

ΕΡ.: Έπρεπε να περάσει από τόσες περιπέτειες το Αφγανιστάν για να
γίνουν όλα αυτά; Και χρειαζόταν ένας πρώην βασιλιάς για να σταθεί στα
πόδια του;

ΑΠ.: Δεν υπάρχει άλλος, εκτός από τον μεγαλειότατο, για να σωθεί η
χώρα. Είναι αναντικατάστατος.

Η «φόρμουλα»

Τι γίνεται, λοιπόν, εδώ στο Ισλαμαμπάντ, το «Journalistan» του σύγχρονου
κόσμου, όπως το έχει αποκαλέσει η έγκριτη «Dawn»;

Η Αμερικανίδα πρέσβης, Γουέντι Τσάμπερλεν, ο στρατηγός Μουσάραφ, ο εκπρόσωπος
του Ζαχίρ Σαχ, πρώην υπουργός Εξωτερικών του Αφγανιστάν, Hedayat Amin Arsala,
εκπρόσωποι της Ε.Ε., ακόμα και απεσταλμένοι κάποιων «εκσυγχρονιστών» Ταλιμπάν,
προσπαθούν με αγωνία να βρουν μια φόρμουλα, ώστε διαφορετικές ­ πολιτικά και
εθνικά ­ δυνάμεις της βομβαρδιζόμενης, φτωχότερης χώρας της Ασίας να «τα
βρουν». Ποιο είναι το σχέδιο; Να σχηματισθεί άμεσα ένα συμβούλιο ή, αν
γίνεται, και «εξόριστη» κυβέρνηση, η οποία ­ αυτή πλέον ­ να καλέσει χερσαίες
στρατιωτικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν. Βεβαίως, το μετεωρολογικό δελτίο «λέει»
πως σε… 36 ώρες θα έχουμε χιόνια στο Αφγανιστάν! Και αυτό είναι φυσικά
ένα… μικρό πρόβλημα. Μέχρι τότε, όμως; Τα αμερικανικά αεροπλάνα, εκτός από
τις βόμβες τους, θα συνεχίζουν να ρίχνουν προκηρύξεις που γράφουν: «…
Ταλιμπάν, είστε καταδικασμένοι. Μπορούμε ανά πάσα στιγμή να περάσουμε με
απόλυτη ακρίβεια μια βόμβα από το παράθυρό σας!». Στο μεταξύ, το… πολεμικό
κλίμα και οι κινήσεις στα ινδοπακιστανικά σύνορα συνεχίστηκαν, χθες, με
ανακοινώσεις και από τις δύο πρωτεύουσες, ρίχνοντας λάδι στη φωτιά, την ίδια
ώρα που στην «καρδιά» της Κίνας ­ τη Σαγκάη ­ κλείνονταν συμφωνίες για τα
επόμενα 10 χρόνια…