ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ Μπορούμε να ζούμε με διαφορετικούς τρόπους

Στη Βρετανία οι καλοί τρόποι απαιτούν όταν πας ως επισκέπτης σε κάποιο σπίτι
να επιλέγεις από την ποικιλία των ποτών που σου προσφέρει ο οικοδεσπότης το
πιο «ταπεινό». «Μα, όχι, ας πάρουμε κάτι άλλο», θα προτείνει εκείνος, «καλά,
εντάξει», θα συμφωνήσετε εσείς, «μήπως όμως είναι καλύτερο να δοκιμάσουμε το
τάδε ποτό» θα επιμείνει, ώστε να ξανασυμφωνήσετε και ούτω καθεξής, μέχρις ότου
καταλήξετε στο καλύτερο μπέρμπον.

Στη Σουηδία πάλι, ο οικοδεσπότης πίνει πάντα εκείνο που προτιμά ο καλεσμένος.
Έτσι, όταν ένας Βρετανός φίλος πήγε στο Μάλμοε, βρέθηκε να πίνει μια άθλια
μπίρα ­ ως το πιο ταπεινό ποτό ­ μαζί με τον Σουηδό οικοδεσπότη του (που
έπρεπε να μοιραστεί την επιλογή του καλεσμένου), ο οποίος όμως αργότερα του
εκμυστηρεύθηκε ότι την απεχθάνεται. Δύο άνθρωποι έπιναν επί ώρα ένα ποτό που
δεν τους άρεσε επειδή οι κώδικες της κουλτούρας τους απείχαν παρασάγγας.

Είναι προφανές ότι δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Υπάρχει απλώς το διαφορετικό.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να ζει κανείς, να πιστεύει, να συμπεριφέρεται: οι
γνώσεις που μας παρέχουν η ιστορία, η ανθρωπολογία και η τέχνη δείχνουν
ξεκάθαρα ότι οι διαφορές στους πολιτισμούς είναι εξίσου πολλές με τις
ομοιότητες. «Αυτή η γνώση», έγραφε ο Αϊζάια Μπερλίν, «ανοίγει το παράθυρο του
μυαλού και της ψυχής και μας κάνει πιο σοφούς, πιο καλούς και πιο
πολιτισμένους».

Αυτές τις ημέρες είδαμε πολλούς περισπούδαστους αναλυτές και δημοσιογράφους να
συμπεριφέρονται απαράδεκτα σ’ εκείνους που, μουσουλμάνοι οι ίδιοι,
προσπαθούσαν να εξηγήσουν τις διαφορές στα πιστεύω τους. Το ανακριτικό ύφος
και η περιφρόνηση στη διατύπωση των ερωτήσεων κρύβουν την υπεροψία της κατοχής
της απόλυτης (δυτικής) αλήθειας.

Η Ιστορία δεν είναι παρά μια παρέλαση ψεύτικων Απολύτων, έλεγε ένας φιλόσοφος.
Μπορούμε να ζούμε με διαφορετικούς τρόπους. Και όλοι να είναι αποδεκτοί.