Ευρωπαϊκή ανησυχία για τα «γεράκια» της Ουάσιγκτον

Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους κάλεσε το απόγευμα της Κυριακής τον
Γερμανό καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ, προκειμένου να τον ενημερώσει για την
έναρξη των επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν, η συνομιλία τους είχε μια μάλλον
ασυνήθιστη κατάληξη.

Ο Κόλιν Πάουελ προειδοποίησε τον Τζορτζ Μπους πως επέκταση του πολέμου σε άλλες χώρες θα ήταν «καθαρή τρέλα». Γνωρίζει, όμως, πως υπάρχουν κάποιοι ­ ο Ντικ Τσένεϊ, ο Ντόναλντ Ράμσφελντ και κάποιοι άλλοι ­ που θέλουν να πάρουν «το αίμα τους πίσω»

Ο κ. Σρέντερ αυτοπροσκλήθηκε στην Ουάσιγκτον, όπου και μετέβη ένα 24ωρο
αργότερα, για συνομιλίες στον Λευκό Οίκο ­ και τούτο μολονότι ο υπουργός
Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ ήταν στην αμερικανική πρωτεύουσα μόλις την προηγούμενη
εβδομάδα, ενώ Ουάσιγκτον – Βερολίνο βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία.

Η σπουδή του Γερμανού ηγέτη ουσιαστικά δεν έχει άλλη εξήγηση από την κοινή σε
όλους τους Ευρωπαίους ­ περιλαμβανομένης της Ελλάδας ­ ανησυχία ότι ενδέχεται
η επίθεση στο Αφγανιστάν να είναι μονάχα η αρχή. Κι ότι μπορεί να ακολουθήσουν
άλλες χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ βρίσκονται σε κόντρα, όπως το Ιράκ, ή η Συρία
και άλλες ­ ισλαμιστικές πάντα. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι σαφές ότι θα
υπάρχει μια σύγκρουση Δύσης – Ισλάμ, κάτι που οι Ευρωπαίοι δεν επιθυμούν όχι
μόνον για λόγους αρχής, αλλά και για λόγους δικών τους συμφερόντων. Για
παράδειγμα, η Γηραιά Ήπειρος έχει πολύ περισσότερο μουσουλμανικό πληθυσμό από
τις ΗΠΑ και η μεγαλύτερη κοινότητα είναι στη Γερμανία. Έτσι, δεν επιθυμεί να
δει αυτό τον πολυετή πόλεμο, κατά την πρόβλεψη του Ντόναλντ Ράμσφελντ, να
φθάνει στην εσωτερική της αυλή.

Τι φοβούνται

Ο φόβος της Αθήνας, αλλά και των Βρυξελλών, δεν είναι καθόλου αβάσιμος.
Διπλωμάτες από όλες τις ευρωπαϊκές πρεσβείες παρακολουθούν με ιδιαίτερη
προσοχή το έντονο παρασκήνιο που διεξάγεται στα ανώτερα κλιμάκια εξουσίας των
ΗΠΑ και στέλνουν τηλεγραφήματα ανησυχίας στις πρωτεύουσές τους.

«Εάν επικρατήσουν αυτοί που θέλουν γενικευμένη σύγκρουση, τότε η κατάσταση
μπορεί να φύγει εκτός ελέγχου», ήταν η εκτίμηση κορυφαίου κυβερνητικού
στελέχους. Συνεργάτες μάλιστα του κ. Σημίτη σημείωναν ότι αυτό ακριβώς το
αρνητικό ενδεχόμενο ανησυχεί τον Πρωθυπουργό στην τρέχουσα συγκυρία
περισσότερο κι από την ίδια την τρομοκρατία, ή τις επιπτώσεις που μπορεί να
έχει για την εικόνα της χώρας η πραγματοποίηση αντιαμερικανικών διαδηλώσεων.

«Να επεκταθούν οι επιθέσεις»

Ο νέος γύρος ανησυχίας ξεκίνησε από τον Αμερικανό πρεσβευτή στα Ηνωμένα Έθνη,
τον Τζο Νεγρεπόντε, στενό φίλο του προέδρου Μπους, που «ίδρωσε» για να πάρει
την έγκριση του Κογκρέσου για το πόστο. Αιτία, το εξαιρετικά βεβαρημένο
παρελθόν του πρέσβεως, που μεταξύ άλλων μετράει στις επιδόσεις του τη
δημιουργία των Κόντρας στην Ονδούρα, τη διοχέτευση κονδυλίων της CIA σε αυτούς
για τις επιχειρήσεις τους κατά της Νικαράγουας και τη στήριξη μιας
παραστρατιωτικής ομάδας στην ίδια την Ονδούρα, που σκότωσε εκατοντάδες πολίτες
διαφωνούντες με το καθεστώς που «ευλογούσαν οι ΗΠΑ».

Ο αμαρτωλός αυτός διπλωμάτης, στην επιστολή του προς τον ΟΗΕ με την οποία
γνωστοποιούσε την έναρξη των επιχειρήσεων στο Αφγανιστάν, σημείωνε πως οι
επιθέσεις ενδέχεται «για λόγους εθνικής ασφαλείας» να επεκταθούν και σε άλλες
χώρες που στηρίζουν την τρομοκρατία. Οι ανησυχίες που ήγειρε αυτή η διατύπωση
υποχρέωσαν τον εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου να χαρακτηρίσει την επιστολή τυπική
διαδικασία «που υπαγορεύεται από τον ΟΗΕ» ­ για να διαπιστωθεί αμέσως μετά ότι
καμιά διαδικασία του Οργανισμού δεν υποχρέωνε σε τέτοια διατύπωση.

Μόνο για Αφγανιστάν

Λίγο αργότερα, μετά τη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο
Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο έλεγε στον Γιώργο Παπανδρέου και σε
άλλους συναδέλφους του πως «δεν έχουμε κάνει καμιά συνεννόηση με τους
Αμερικανούς για επιχειρήσεις πέραν του Αφγανιστάν». Ο Τόνι Μπλερ όμως, στη
Βουλή των Κοινοτήτων, αλλά και ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας, Τζεφ Χουν, στη
συνέχεια τα «μάσησαν», σε μια σαφή προσπάθεια να μη φανεί κόντρα μεταξύ
Ουάσιγκτον και Λονδίνου.

Η ύπαρξη ανθρώπων που αντιμάχονται την πολιτική που πέρασε ο Κόλιν Πάουελ ­
περί επικεντρωμένων στόχων και δημιουργίας μιας ευρύτατης συμμαχίας ενάντια
στην τρομοκρατία ­ δεν είναι κάτι το άγνωστο. Ο ίδιος ο κ. Πάουελ, άλλωστε,
έχει πει σε ομολόγους του που τον επισκέφθηκαν ότι «εάν δεν έχω αποτέλεσμα,
είναι πιθανόν να περάσει η γραμμή των άλλων». Δίπλα του έχει επί του παρόντος
την επίσης χαμηλών τόνων Κοντολίζα Ράις, ενώ και ο Μπους προς το παρόν έχει
συμπαραταχθεί. Το ερώτημα είναι πόσο θα κρατήσει αυτή η γραμμή κι αν θα
υπονομευθεί από τα «γεράκια», όπως αποκαλούνται οι «σκληροί» στην πολιτική
αργκό.

Τα ερωτηματικά

Σε μια προσπάθεια να πάψουν οι δημόσιες τουλάχιστον κόντρες στην Ουάσιγκτον, ο
αντιπρόεδρος Ντικ Τσένεϊ φέρεται να διέταξε τον παλαιό του συνεργάτη και νυν
υφυπουργό Άμυνας κ. Βόλφοβιτς «να το βουλώσει» (pipe it down) σχετικά με την
ανάγκη να χτυπηθεί το Ιράκ. Το εάν θα υπακούσει ο κ. Βόλφοβιτς είναι ένα
ερωτηματικό, καθώς όπως επισημαίνει κορυφαίος διπλωμάτης είναι άνθρωπος του
Ισραήλ και η τελευταία πρωτοβουλία της αμερικανικής κυβέρνησης, για την ανάγκη
δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, τον έχει κάνει έξαλλο.

Ο Κόλιν Πάουελ, αμέσως μόλις πληροφορήθηκε τον νέο γύρο υπονόμευσης που
ξεκίνησαν οι άσπονδοι φίλοι του, έσπευσε στον Λευκό Οίκο και προειδοποίησε τον
κ. Μπους πως επέκταση του πολέμου σε άλλες χώρες θα ήταν «καθαρή τρέλα».

Γνωρίζει, όμως, και ο ίδιος πως υπάρχουν κάποιοι ­ ο Ντικ Τσένεϊ, ο Ντόναλντ
Ράμσφελντ και κάποιοι άλλοι ­ που θέλουν να πάρουν «το αίμα τους πίσω».
Δηλαδή, να ανατρέψουν τον Σαντάμ Χουσεΐν, κάτι που δεν είχε καταφέρει ο πατήρ
Μπους. Κι ότι οι άνθρωποι αυτοί προσωρινά μόνον έχουν συμπαραταχθεί με τη
μετριοπαθή γραμμή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Την ίδια εκτίμηση έχει και η Ευρώπη (περιλαμβανομένης της Ελλάδας) κι έτσι
άπαντες οι Ευρωπαίοι κάνουν ό,τι μπορούν για να ενισχύσουν τον κ. Πάουελ. Οι
τρόποι ποικίλλουν ­ από δημόσιες δηλώσεις στήριξης της συμμαχίας ενάντια στην
τρομοκρατία, διαμεσολαβήσεις σε αμφιλεγόμενες ως προς την επιλογή
μουσουλμανικές χώρες, παροχή στρατιωτικής βοήθειας και άνευ προηγουμένου
ανταλλαγή στοιχείων μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών.