Το πιο ξηρό φθινόπωρο

Τα πρωτοβρόχια καθυστέρησαν στο φετινό ραντεβού τους, τουλάχιστον στην
Αθήνα. Αποτελούν το κύριο χαρακτηριστικό της περιόδου από τα τέλη Σεπτεμβρίου
έως και τα μέσα Οκτωβρίου αλλά δεν έχουν κάνει ακόμα την εμφάνισή τους.

Εάν συνεχισθεί η ανομβρία, το φθινόπωρο του 2001 θα είναι το δεύτερο στη σειρά
ξηρότερο της τελευταίας τριακονταετίας, υποστηρίζουν οι μετεωρολόγοι.

«Πράγματι τα πρωτοβρόχια αρχίζουν συνήθως από τα μέσα Σεπτεμβρίου και
χαρακτηρίζονται από μικρή διάρκεια και ραγδαιότητα», εξηγεί ο μετεωρολόγος κ.
Ανδρέας Λαζάνης. «Βέβαια δεν πέφτουν με την ίδια ένταση ούτε με την ίδια
συχνότητα σε όλη τη χώρα. Το φθινόπωρο δεν έχει τα ίδια χαρακτηριστικά, ο
καιρός διαφέρει ακόμη και σε περιοχές που λίγο απέχουν μεταξύ τους»,
συμπληρώνει.

«Οι πρώτες βροχές του φθινοπώρου οφείλονται στην ­ ολοένα και συχνότερη από τα
μέσα Σεπτεμβρίου ­ διέλευση μετωπικών συστημάτων πάνω από τη χώρα μας», εξηγεί
ο μετεωρολόγος κ. Κώστας Λαγουβάρδος, επιστημονικός συνεργάτης του Εθνικού
Αστεροσκοπείου. «Τα συστήματα αυτά ­ τα γνωστά χαμηλά βαρομετρικά που
συνοδεύονται από θερμά και ψυχρά μέτωπα ­ επηρεάζουν, συνήθως, κυρίως τις
βορειοδυτικές περιοχές της χώρας μας», τονίζει ο μετεωρολόγος, «ενώ από τον
Οκτώβριο αρχίζουν πλέον να επηρεάζουν ολόκληρη την Ελλάδα. Κατά τη διέλευση
των συστημάτων αυτών οι αέριες μάζες εμπλουτίζονται σε υγρασία. Αυτό οφείλεται
στο ότι τα νερά της Μεσογείου είναι ακόμα θερμά. Αποτέλεσμα αυτού του
εμπλουτισμού είναι η εμφάνιση ισχυρών βροχοπτώσεων, συχνά με καταστροφικά
αποτελέσματα (όπως ήταν οι πλημμύρες στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1994, στη
Δυτική Αττική το Νοέμβριο του 1999, κ.λπ.). Σε γενικές γραμμές, οι μήνες
Οκτώβριος – Δεκέμβριος παρουσιάζουν τις ισχυρότερες βροχοπτώσεις όλου του
χρόνου».

Πάντως στη Δυτική Ελλάδα έχει ήδη βρέξει αρκετά φέτος το φθινόπωρο. «Τα
μετωπικά συστήματα κινούνται συνήθως από τα δυτικά προς τα ανατολικά και για
το λόγο αυτό η Δυτική Ελλάδα είναι αυτή που δέχεται όλο το χρόνο, τα
μεγαλύτερα ποσά βροχής», τονίζει η μετεωρολόγος κ. Βάσω Κοτρώνη, ερευνήτρια
του Εθνικού Αστεροσκοπείου. «Το ίδιο συμβαίνει και με τα πρωτοβρόχια. Η ύπαρξη
της οροσειράς της Πίνδου που διατρέχει τον κορμό της Ελλάδας από βορειοδυτικά
προς τα νοτιοανατολικά παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της
βροχής».

Οι περισσότερες φθινοπωρινές βροχές πέφτουν πάντως το μήνα Οκτώβριο. «Βέβαια
αυτό δε συμβαίνει πάντα. Υπάρχουν κάποια στοιχεία που χαρακτηρίζουν τη μέση
συμπεριφορά του φθινοπώρου αλλά υπάρχουν και χρονιές που είναι είτε πιο υγρές
είτε πιο ξηρές», τονίζει ο κ. Λαγουβάρδος. «Ξηρή ήταν, π.χ., η φθινοπωρινή
περίοδος του 2000 όπου οι βροχές στη Δυτική Ελλάδα ήταν περίπου 20% λιγότερες
από τη μέση κλιματική τιμή των τελευταίων 30 ετών. Εξαίρεση αποτέλεσε η
Κέρκυρα. Εκεί το φθινόπωρο του 2000 είχαμε πολλές βροχές, λόγω της διέλευσης
των “ουρών” ψυχρών μετώπων από τη Βορειοδυτική Ελλάδα. Στον κεντρικό κορμό της
Ελλάδας και κατά περιοχές τα πρωτοβρόχια πέρσι ήταν εντυπωσιακά ελαττωμένα.
Στην περιοχή της Αττικής έπεσαν ακριβώς 50% λιγότερα πρωτοβρόχια από αυτά που
πέφτουν κατά μέσο όρο τα τελευταία 30 χρόνια»,

Όσον αφορά το φετινό φθινόπωρο, υπάρχει μόνο ένα δεδομένο μέχρι στιγμής. «Τα
πρωτοβρόχια άργησαν στην Αθήνα. Όμως είναι ακόμα πολύ νωρίς για να πούμε εάν
το φετινό φθινόπωρο θα είναι το ίδιο ή περισσότερο ξηρό από το περσινό. Τα
συμπεράσματά μας θα τα βγάλουμε στο τέλος Οκτωβρίου, ίσως και λίγο αργότερα»,
τονίζει ο κ. Λαγουβάρδος.

«Με ή χωρίς πρωτοβρόχια, το φθινόπωρο είναι, γενικά, μακρύ και ζεστό», λέει ο
κ. Λαζάνης, «ιδίως στη Νότια Ελλάδα όπου, μερικές φορές, παρατείνεται ως τα
μέσα Δεκεμβρίου, ενώ στη Θράκη η διάρκειά του είναι μικρή. Η θερμοκρασία
βέβαια πέφτει, αλλά σε σχέση με αυτήν της άνοιξης είναι 2-4 βαθμούς υψηλότερη.
Για το μεγαλύτερο τμήμα της χώρας μας, ωστόσο, είναι η ωραιότερη εποχή», συμπληρώνει.

Αυξημένη ηλιοφάνεια στην Αθήνα

Λίγο πιο ζεστός, με περισσότερο… ήλιο και χωρίς βροχή, ήταν ο φετινός
Σεπτέμβριος στην Αθήνα. Αυτό δείχνουν τα κλιματικά στοιχεία για τον μήνα
Σεπτέμβριο που αφορούν την περιοχή της Αθήνας και τα οποία επεξεργάστηκε το
Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού
Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το Σεπτέμβριο παρατηρήθηκαν 4 ηλιόλουστες μέρες, καμία
χωρίς ήλιο και η ηλιοφάνεια ήταν αυξημένη κατά 51 ώρες σε σχέση με την
κανονική τιμή. Η μέση θερμοκρασία του 24ώρου (25,6 βαθμοί Κελσίου) παρουσίασε
αύξηση 2,2 βαθμούς Κελσίου. Η απολύτως μέγιστη θερμοκρασία του αέρα ήταν
35,5ΨC και η ελάχιστη 17,7ΨC. Όσο για το ύψος της βροχής, ήταν 0 χιλιοστά
(μειωμένο κατά 15,4 χιλιοστά), αφού καμία ημέρα του μήνα δεν έβρεξε, ενώ τα
κανονικά επίπεδα βροχοπτώσεων του Σεπτεμβρίου είναι 4 ημέρες. Σε κανονικά
επίπεδα, πάντως, κυμάνθηκε η μέση σχετική υγρασία που ήταν 54%, ίση με την
κανονική τιμή.