ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η «κατανόηση» της τρομοκρατίας

«Δεν υπάρχει τίποτα, απολύτως τίποτα, που να μπορεί να δικαιολογήσει αυτή
την τρομοκρατία, η οποία συγχωνεύει την ανθρώπινη σάρκα με σίδερο, τσιμέντο
και σκόνη». Μαχμούτ Νταρουίς.

Η πόλη στην ουρά (του Killoffer, από τη «Μοντ»)

Στον ένα σχεδόν μήνα που έχει περάσει από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα
Υόρκη και στην Ουάσιγκτον, έχουμε ακούσει και διαβάσει πολλές απόπειρες
δικαιολόγησης, κατανόησης, εν τέλει νομιμοποίησης του μακελειού. Από το ακραίο
«Καλά να πάθουν» μέχρι το «Καταδικάζουμε φυσικά την τρομοκρατία, λυπούμαστε
φυσικά για τα θύματα, αλλά…», διάφοροι συγγραφείς, αναλυτές, δημοσιογράφοι ή
απλώς «αγανακτισμένοι πολίτες» βάζουν στον ένα δίσκο τις επιθέσεις της 11ης
Σεπτεμβρίου και στον άλλο την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και
διαπιστώνουν ότι ο ζυγός ισορροπεί (αν δεν γέρνει προς τη μεριά της εξωτερικής
πολιτικής). Ακόμη και διανοούμενοι που θεωρούνται σοβαροί εκστομίζουν
εξωφρενικά πράγματα. Ο Νόαμ Τσόμσκι, που αντιτάχθηκε με σφοδρότητα στην
παράδοση του Μιλόσεβιτς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ζητά τώρα (με
συνέντευξή του στη Στάμπα) «να παραπεμφθεί στον ΟΗΕ η διερεύνηση των
επιθέσεων, όπως έγινε με την πρώην Γιουγκοσλαβία». Σε δηλώσεις του στη
Μοντ, ο Τόνι Νέγκρι ομολογεί ότι θα ήταν πολύ πιο χαρούμενος αν οι
τρομοκράτες είχαν ισοπεδώσει το Πεντάγωνο ή αν δεν είχαν αστοχήσει στην
απόπειρα εναντίον του Λευκού Οίκου…

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Στη διάρκεια της δίκης του Δαντών, ο
Σαιν-Ζυστ είχε πει: «Λίγη σημασία έχει αν πεθάνει κανείς από την πανούκλα ή
από την επανάσταση. Η τάξη της ηθικής (η Ιστορία) δεν χρειάζεται να είναι πιο
ηθική από την τάξη της φύσης». Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, το 1919, ο Λέον
Τρότσκι εξέδιδε το περίφημο διάταγμα «των ομήρων», που επέτρεπε τη σύλληψη
και, στην ανάγκη, τον τουφεκισμό των οικογενειών όσων ήταν αντίθετοι στην
επανάσταση. Ο ίδιος άνθρωπος θα έγραφε το 1938 δύο κείμενα, με τίτλους «Η δική
τους ηθική και η δική μας» και «Ηθικολόγοι και συκοφάντες εναντίον του
μαρξισμού», όπου υποστήριζε ότι η δημοκρατική και ανθρωπιστική ηθική, που
ορίζει την υπεράσπιση της ελευθερίας και τον σεβασμό του ατόμου, είναι ένα
δημιούργημα των καταπιεστών ώστε οι καταπιεζόμενοι να αποποιηθούν κάθε
«ανήθικου» μέσου για τη λύτρωσή τους.

Από τότε πέρασε ακόμη ένας αιώνας, που σημαδεύτηκε από γκουλάγκ, ολοκαυτώματα
και κάθε είδους σφαγή ­ την οποία κάποιος, πάντα, στη βάση κάποιας «ηθικής» τη
δικαιολογούσε. Τα θύματα της τρομοκρατίας (ακόμη και μικρά παιδιά) ήταν πάντα
ένοχοι για κάτι: επειδή είχαν γεννηθεί ανάμεσα στους πλουσίους, επειδή έτρωγαν
ανέμελοι σε μια πιτσαρία της Ιερουσαλήμ ή επειδή έπιναν το αίμα της εργατικής
τάξης σε κάποιο γραφείο του Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ. Πολύτιμη είναι έτσι η φωνή
του ποιητή των καταπιεσμένων, του Παλαιστίνιου Μαχμούτ Νταρουίς: «Ο κόσμος δεν
μπορεί να χωριστεί σε δύο κοινωνίες, μία για τους εξεγερμένους και μια άλλη
για τους φύλακες του νόμου. Όμως τίποτα, απολύτως τίποτα, δεν μπορεί να
δικαιολογήσει την τρομοκρατία».