Νόμοι από… μπετόν

Ακόμη πιο αυστηρά αντιτρομοκρατικά μέτρα υιοθετούν οι χώρες στην Αμερική
και την Ευρώπη, παρά τους φόβους που εκφράζονται ότι αυτά τα μέτρα μπορεί να
απειλήσουν τις ατομικές ελευθερίες.

Στον απόηχο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, η
Βρετανία ετοιμάζεται να αλλάξει ριζικά την αντιτρομοκρατική νομοθεσία της. Ο
υπουργός Εσωτερικών Ντέιβιντ Μπλάνκετ έκανε χθες γνωστά τα σχέδιά του για την
καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τα οποία περιλαμβάνουν σκλήρυνση της νομοθεσίας
που αφορά στη χορήγηση ασύλου (με το σταγονόμετρο, ώστε να μην μπαίνουν στη
χώρα τρομοκράτες) και διευκόλυνση της πρόσβασης των διωκτικών αρχών σε
προσωπικά δεδομένα που αφορούν σε υπόπτους για τρομοκρατία. Η νέα νομοθεσία θα
αναθεωρεί τη διαδικασία για την παροχή πολιτικού ασύλου και θα προβλέπει
σκληρά μέτρα σε περιπτώσεις υποδαύλισης θρησκευτικού μίσους. Πάντως,
οργανώσεις για την υπεράσπιση των ατομικών ελευθεριών υποστηρίζουν ότι τα νέα
μέτρα δεν προστατεύουν τις θρησκευτικές μειονότητες από τον ρατσισμό που
επικρατεί στην αστυνομία και το δικαστικό σώμα της χώρας.

Το νέο αντιτρομοκρατικό νομοσχέδιο θα παρουσιαστεί στη Βουλή των Κοινοτήτων
εντός του μηνός. Εκτός των άλλων παρέχει την ευχέρεια στις αστυνομικές αρχές
να ζητούν τις λίστες επιβατών από τις αεροπορικές και ναυτιλιακές εταιρείες
και καθιστά ποινικό αδίκημα την άρνηση των τραπεζών να αναφέρουν στις αρμόδιες
αρχές ενδεχομένως ύποπτες τραπεζικές συναλλαγές.

Στη γαλλική εθνοσυνέλευση, ο πρωθυπουργός Λιονέλ Ζοσπέν πρότεινε δέσμη
έκτακτων αντιτρομοκρατικών μέτρων, στα οποία περιλαμβάνονται η διεύρυνση των
εξουσιών των διωκτικών αρχών όταν ερευνούν θέματα που αφορούν σε κινητά ή
ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και η ενίσχυση της αστυνόμευσης του
Ίντερνετ με στόχο τον εντοπισμό ατόμων που θα σχεδίαζαν να το χρησιμοποιήσουν
για τη διάπραξη εγκλημάτων.

Οι Ιταλοί

Διαφορετική είναι η στάση που τηρεί η Ιταλία, η οποία ψήφισε νομοθεσία που
κάνει ακόμη δυσκολότερες τις διασυνοριακές έρευνες. Η ιταλική Εθνική Ένωση
Δικαστών κατήγγειλε νόμο που ψήφισε η Γερουσία της χώρας, υποστηρίζοντας ότι
θα δυσχεράνει τη δίωξη ατόμων που εμπλέκονται σε τρομοκρατικές δραστηριότητες.
Όμως, οι υπερασπιστές του νόμου υποστήριξαν ότι μοναδικός στόχος τους είναι να
περιφρουρήσουν τα δικαιώματα των κατηγορουμένων. Με τον νέο νόμο δυσχεραίνεται
η δικαστική συνδρομή τόσο ως προς την απόκτηση αποδεικτικών στοιχείων από το
εξωτερικό όσο και ως προς την αποστολή τους σε ξένους δικαστές. Η νέα
νομοθεσία θέτει αυστηρούς όρους στη διαδικασία με την οποία οι Ιταλοί δικαστές
θα μπορούν να ζητούν οικονομικές πληροφορίες για υπόπτους από τις ελβετικές
αρχές, γεγονός που η ιταλική αντιπολίτευση επισήμανε ότι βολεύει τον
πρωθυπουργό Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο οποίος, με την ιδιότητα του
μεγαλοεπιχειρηματία, είχε μακροχρόνιες δοσοληψίες με την ιταλική Δικαιοσύνη.

Σε κατ’ αρχήν συμφωνία κατέληξαν ο Λευκός Οίκος και η Γερουσία για την
υιοθέτηση αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας την οποία ο υπουργός Δικαιοσύνης Τζον
Άσκροφτ θεωρεί ουσιώδη για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ενώ ομόφωνα την
ενέκρινε και η δικαστική Βουλή των Αντιπροσώπων. Το νομοσχέδιο προβλέπει
διεύρυνση της δικαιοδοσίας των διωκτικών αρχών να κάνουν ηλεκτρονικές
παρακολουθήσεις, αυστηρότερες ποινές για τα αδικήματα που έχουν σχέση με την
τρομοκρατία και ευχέρεια μακροχρόνιας κράτησης ξένων υπηκόων που θεωρούνται
ύποπτοι συμμετοχής σε τρομοκρατική δραστηριότητα.

Πάντως, τα νέα μέτρα συναντούν ζωηρές αντιδράσεις, τόσο από πολιτικούς όσο και
από υπερασπιστές των ατομικών ελευθεριών, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η νέα
νομοθεσία καταστρατηγεί την ιδιωτική ζωή των πολιτών και τα δικονομικά
δικαιώματά τους.

Το Ευρωκοινοβούλιο

Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκριναν χθες νομοθεσία η οποία θα
επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να «παγώσει» τα περιουσιακά στοιχεία 27
οργανώσεων και ατόμων που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συνδέονται με την
τρομοκρατία. Πολλές χώρες έχουν ήδη λάβει σχετικά μέτρα, όμως στο εξής η λήψη
τέτοιων μέτρων θα είναι υποχρεωτική και για τις δεκαπέντε χώρες-μέλη. Σύμφωνα
με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε περισσότερα από 90 εκατομμύρια δολάρια εκτιμάται
η αξία των ύποπτων περιουσιακών στοιχείων που έχουν ήδη «παγώσει» στη
Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Επίσης, το Συμβούλιο της Ευρώπης εξετάζει πρωτόκολλο που θα διευκολύνει τις
διαδικασίες κατάσχεσης και κατάτμησης ύποπτων περιουσιακών στοιχείων, ενώ
σκοπεύει να αναθεωρήσει τη συνθήκη του 1977 για την τρομοκρατία.