ΔΡΟΜΟΙ

Ένας πατριωτισμός…

… νέου τύπου καλλιεργείται στην Αμερική. Ο πρόεδρος Μπους καλεί τους
Αμερικανούς να εξακολουθήσουν να αγοράζουν μετοχές και προϊόντα για να δείξουν
την εμπιστοσύνη τους στην αμερικανική οικονομία. Το σκεπτικό είναι το εξής:
αφού οι τρομοκράτες χτύπησαν την καρδιά του αμερικανικού καπιταλισμού, οι
καταναλωτές-πατριώτες πρέπει να τον στηρίξουν με την πιστωτική τους κάρτα.
Αυτόν τον πατριωτισμό θα μπορούσαμε να τον πούμε πατριωτισμό της αγοράς (ήτοι,
αγοραίο). Παράξενος τρόπος για να δείξει κανείς πως είναι πατριώτης.

Το κακό…

… είναι πως οι Αμερικανοί καταναλωτές δεν είναι σε θέση να δείξουν έτσι τον
πατριωτισμό τους: η ιδιωτική αποταμίευση βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των
τελευταίων 70 ετών, καθώς τα νοικοκυριά είναι υπερχρεωμένα και η ανεργία
έφθασε το 4,9%. Ο Ρόμπερτ Ράιχ, υπουργός Εργασίας των ΗΠΑ από το 1993 έως το
1997, δεν θεωρείται αντιαμερικάνος (αν και δεν πρέπει κανείς να βάζει το χέρι
του στη φωτιά, σε αυτή την περίοδο του νεομακαρθισμού). Απλώς βλέπει τον
πατριωτισμό αλλιώς. Δεν είναι πατριωτισμός να είσαι σπάταλος, λέει, ούτε είναι
ηρωισμός να εκθέτεις την οικογένειά σου σε αστάθμητους οικονομικούς κινδύνους.
Σε μια περίοδο που ανακοινώνονται 100.000 απολύσεις την εβδομάδα, μια λύση θα
ήταν να φροντίσει η κυβέρνηση ώστε το ταμείο ανεργίας να μην καλύπτει μόνο το
40% των ανέργων. Αν η αμερικανική κυβέρνηση θέλει πατριωτισμό, λέει ο Ράιχ, ας
μην τον ζητάει μόνον από τους πολίτες αλλά και από τις επιχειρήσεις. Ας πείσει
αυτές που ετοιμάζουν νέες απολύσεις να τις καθυστερήσουν για τουλάχιστον έξι
μήνες. Γιατί, όταν καλούνται οι πολίτες να στηρίξουν τις επιχειρήσεις που τους
απολύουν, αυτό πια δεν λέγεται πατριωτισμός αλλά κοροϊδία.

Από τη μαζική…

… σφαγή της 11ης Σεπτεμβρίου δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς πως
κάποιοι θα αποκόμιζαν κέρδη. Και όμως, ένα σωρό πολεμικές βιομηχανίες
στριμώχνονται από τώρα για να «δαγκώσουν» κάτι από τα 375 δισεκατομμύρια
δολάρια του νέου προϋπολογισμού του Πενταγώνου. Την εβδομάδα 17-21
Σεπτεμβρίου, όταν όλη η Νέα Υόρκη, όλη η Αμερική πενθούσε, τα αφεντικά των
πολεμικών βιομηχανιών είχαν στήσει στη Γουώλ Στρητ πανηγύρι. Γιατί σε αυτό το
διάστημα η μετοχή της Raytheon (που πουλάει το 66% των προϊόντων της στο
αμερικανικό υπουργείο Άμυνας) σημείωσε 37% κέρδη, της L-3 Communications (που
πουλάει δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας στο Πεντάγωνο) 35,8%, της Alliant
Tech Systems (που πουλάει το 75% των έξυπνων βομβών της, των αντιαρματικών
ναρκών της και των πυρομαχικών της στην αμερικανική κυβέρνηση) 23,5%, της
Northrop Grumman (που πουλάει τα βομβαρδιστικά Β-2 στο Πεντάγωνο) 21,2%.

Οι έμποροι…

… του θανάτου αποφεύγουν να μιλήσουν ανοιχτά για τις νέες προοπτικές που
ανοίγει μπροστά τους ο αντιτρομοκρατικός πόλεμος, σε μια περίοδο που άλλες
βιομηχανίες, όπως οι αερομεταφορές, ο τουρισμός, οι ασφάλειες, καταρρέουν.
Όμως, οι κερδοσκόποι που βλέπουν ήδη ξεκάθαρα αυτές τις προοπτικές,
«προσυπογράφουν» αυτόν τον πόλεμο στην τιμή των πολεμικών μετοχών, αφού το
αίμα σήμαινε πάντα γι’ αυτούς μόνο κέρδος.

* ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΣΤΗΝ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΣΤΙΣ ΣΕΛΙΔΕΣ 53-54