ΠΡΟΣΩΠΑ Ένας βολικός τέως βασιλιάς

Περιζήτητος, στα 86 του, έχει γίνει εσχάτως ο τέως βασιλιάς του Αφγανιστάν
Μοχάμαντ Ζάχερ Σαχ· και δηλώνει έτοιμος να επιστρέψει στην Καμπούλ.

Ζάχερ Σαχ. Λέει πως δεν θέλει «απαραίτητα» να γίνει πάλι βασιλιάς…

Στην προσπάθειά τους να αποσταθεροποιήσουν το καθεστώς των Ταλιμπάν και να
βρουν μια εναλλακτική κυβερνητική λύση για το Αφγανιστάν, οι Αμερικανοί και οι
σύμμαχοί τους βολιδοσκοπούν τον τέως μονάρχη, ο οποίος ζει από το 1973 στη
Ρώμη. Οι Βρετανοί, ο ΟΗΕ, οι Αμερικανοί συναντήθηκαν ήδη μαζί του, οι Ρώσοι
παρακολουθούν θετικά τις κινήσεις του, η ιταλική «Ρεπούμπλικα» και η τουρκική
«Σαμπάχ» δημοσίευσαν δηλώσεις του, ότι είναι έτοιμος να επιστρέψει στη χώρα
του, η Βόρεια Συμμαχία, η ένοπλη αντιπολίτευση στους Ταλιμπάν, στέλνει αυτή
την εβδομάδα αντιπροσωπεία στη Ρώμη για να συζητήσει με τον τέως βασιλιά την
κατάσταση στο Αφγανιστάν.

Ο Ζάχερ Σαχ γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου του 1914 και ανήκει στην εθνότητα
Παστούν, τη σημαντικότερη της χώρας (αποτελεί το 40-50% του αφγανικού
πληθυσμού). Μεγάλωσε στη Γαλλία, όπου ο πατέρας του, ο μελλοντικός βασιλιάς
Νάντιρ Σαχ, ήταν πληρεξούσιος πρέσβης. Το 1930 ο πατέρας του ανέβηκε στον
θρόνο και δύο χρόνια αργότερα διόρισε τον γιο του υφυπουργό Άμυνας. Στις 8
Νοεμβρίου του 1933, στα 19 του, ο Νάντιρ δολοφονήθηκε και ο Ζάχερ Σαχ έγινε
βασιλιάς. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ξεκίνησε ένα πενταετές σχέδιο για
τον εκσυγχρονισμό του Αφγανιστάν, καθώς και θεσμικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες
κατέληξαν σε μια συνταγματική μοναρχία. Στις 17 Ιουλίου του 1973, ενώ ο
μονάρχης βρισκόταν στη Ιταλία, ο εξάδελφός του Μοχάμεντ Νταούντ ανακήρυξε τη
δημοκρατία. Ένα χρόνο μετά, ο Ζάχερ Σαχ παραιτήθηκε από τον θρόνο και
εγκαταστάθηκε σε μια έπαυλη σε βόρειο προάστιο της Ρώμης. Δεν ανακατεύτηκε
στον αγώνα για την ανατροπή του φιλοσοβιετικού καθεστώτος στην Καμπούλ, ωστόσο
επιχείρησε επανειλημμένα να αρχίσει ειρηνευτικές πρωτοβουλίες. Τον Νοέμβριο
του 1991 έγινε στόχος μιας μυστηριώδους επίθεσης στην ιταλική πρωτεύουσα, όταν
ένας Πορτογάλος, που παρίστανε τον δημοσιογράφο, τον τραυμάτισε σοβαρά. Ζει
απομονωμένος και είναι φειδωλός στις δηλώσεις. Και οι άνθρωποί του
δυσκολεύονται να δικαιολογήσουν στους συμπατριώτες του τόσο τη σιωπή του για
τα βάσανά τους όσο και την άνετη και πλούσια ζωή του.

Ο Ζάχερ Σαχ δεν θέλει απαραίτητα να γίνει και πάλι βασιλιάς, λένε όσοι τον
συνάντησαν, θα αφήσει τον αφγανικό λαό να αποφασίσει για τη μορφή της
κυβέρνησης που επιθυμεί. Και σύμφωνα με τον γιο του, είναι αντίθετος στη βία,
αλλά τα στρατιωτικά πλήγματα «μπορούν να γίνουν ανεκτά εφόσον χρειάζονται για
την ελευθερία της χώρας και του λαού μας». Ο Μπους δεν θα μπορούσε να τα
δικαιολογήσει καλύτερα…