« Ήταν σαν φαντάσματα»

«Οι Μουτζαχεντίν είναι σαν τα φαντάσματα, έβγαιναν από το πουθενά, κάπου
μέσα από τις κορφές των βουνών, πυροβολούσαν, σκότωναν και εξαφανίζονταν. Ήταν
μπροστά μας στις φάλαγγες, έσφαζαν φαντάρους στις σκηνές, σημάδευαν από μακριά
τους σκοπούς τη νύχτα και όταν τους πιάναμε προλάβαιναν και αυτοκτονούσαν».

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

Γραφείο Βόρειας Ελλάδας

Κανείς δεν φαντάζεται ότι πίσω από το ήρεμο πρόσωπο του 42χρονου μικροπωλητή
της Θεσσαλονίκης βρίσκεται ένας σκληροτράχηλος πρώην πολεμιστής του σοβιετικού
στρατού, ένας εξ αυτών που κλήθηκαν το 1979 να «σώσουμε το Αφγανιστάν». Η
μορφή του αλλάζει όταν του μεταφέρουμε ότι πληροφορηθήκαμε για τη στρατιωτική
του θητεία στη «γη των μουλάδων», όπως τη χαρακτηρίζει. Ένας φόβος τον
κυριεύει όταν καλείται να περιγράψει όσα έζησε και όσα θα αντιμετωπίσουν
όποιοι επιτιθέμενοι. «Θα γυρίσουν με πολλούς νεκρούς, όπως κι εμείς, μας είπαν
ότι χάσαμε μόνο 10.000 στρατιώτες, αλλά μπορεί να ήταν περισσότεροι», λέει στα
«ΝΕΑ».

Σοβιετικοί στρατιώτες μάχονται αντάρτες στο Αφγανιστάν. Ο Νικόλαος Αμβροζίδης είχε υπηρετήσει, τότε, στον στρατό της ΕΣΣΔ

Ο ομογενής από τη Γεωργία Νικόλαος Αμβροζίδης ­ Νικολάε Αμπρόζοφ στην τότε
ΕΣΣΔ ­ κλήθηκε από τη μονάδα διαβιβαστών της Τιφλίδας όπου υπηρετούσε, τον
Δεκέμβριο του 1979, να οδηγήσει μία διμοιρία των τηλεπικοινωνιών, στην οποία
ηγείτο ως λοχίας στην εμπόλεμη περιοχή του Αφγανιστάν, όπου έμεινε περίπου δύο
χρόνια. «Εμείς φτάσαμε με αεροπλάνο στην Καμπούλ. Είχαμε εντολή να
χρησιμοποιηθούμε στις αποστολές των συνόρων με το Πακιστάν και το Ιράν για να
εμποδίζουμε την είσοδο ανταρτών. Δεν εισβάλλαμε στη χώρα, μας κάλεσε η
κυβέρνηση. Εμείς πήγαμε για να προστατέψουμε τους ντόπιους, δεν χτυπούσαμε,
μόνο απαντούσαμε, όποιος τώρα θέλει να εισβάλει θα είναι πολύ χειρότερα»,
υποστηρίζει.

Άλλος κόσμος

Οι εικόνες που αντίκρυσε έχουν αποτυπωθεί ανεξίτηλα στη μνήμη του. «Ήταν άλλος
κόσμος», λέει. «Φτάσαμε χειμώνα, τον Δεκέμβριο, όμως τα παιδιά έτρεχαν πίσω
από τα αυτοκίνητα και ήταν ξυπόλητα. Μαγαζιά δεν υπήρχαν, όλοι πουλούσαν στον
δρόμο και όλοι πεινούσαν. Τα σπίτια τους ήταν παράγκες, στα χωριά
κατασκευασμένα μόνο από άμμο και πέτρα. Ο λαός τους είναι ταλαιπωρημένος, όμως
αγριοκοιτούσαν όταν έβλεπαν τον στρατό, γιατί άκουγαν τους μουλάδες που τους
έλεγαν ότι εμείς οι χριστιανοί ανταλλάσσουμε τις γυναίκες μεταξύ μας».

Οι στρατιωτικές φάλαγγες στις οποίες συμμετείχε διασχίζοντας τη χώρα, τον
τρομάζουν ακόμη. «Όλο το Αφγανιστάν έχει ένα δρόμο από άκρη σ’ άκρη, φτιαγμένο
με μπετόν, άσφαλτο έχουν μόνο λίγοι δρόμοι στην πρωτεύουσα. Πέρα απ’ αυτόν δεν
υπάρχει τίποτα. Χάνεσαι. Από τη μία πλευρά είναι τεράστια βουνά και από την
άλλη γκρεμοί. Δεν ήξερες αν θα έφτανες στον προορισμό σου, αυτές οι φάλαγγες
ήταν ο πρώτος στόχος των ανταρτών, που κυρίως χτυπούσαν στον δρόμο»,
περιγράφει και συνεχίζει: «Η φάλαγγα ξαφνικά σταματούσε από πυροβολισμούς,
είχε εξουδετερωθεί το κανόνι ­ ο προπομπός ­ και μέχρι να ανοίξει ο δρόμος για
να συνεχιστεί η πορεία είχαν εξαφανιστεί. Ήταν αντάρτες, μας έλεγαν, και δεν
προλαβαίναμε να δούμε παρά μόνο τις σκιές τους, έβγαιναν από τις σπηλιές στις
κορυφές των τεράστιων βουνών».

Οι επιθέσεις

Οι επιθέσεις που δέχονταν από τους Μουτζαχεντίν έχουν μείνει ακόμη και στον
ύπνο του 42χρονου Νικολάε, στους χειρότερους εφιάλτες του. «Έφταναν στις
σκηνές όπου μέναμε, εμείς δεν είχαμε κτίρια, αργότερα τα κατασκεύασαν και,
χωρίς να τους αντιληφθεί κανείς, έσφαζαν όσους προλάβαιναν και έφευγαν. Ήταν
δύσκολο να πιάσουμε έστω και έναν μέσα στη νύχτα. Ακόμη και όταν τον
συλλαμβάναμε προλάβαινε ν’ αυτοκτονήσει

«Αυτοί δεν ξέρουν από πολιτική, κάνουν ό,τι λέει ο μουλάς, συγκεντρώνονται
όλοι και ξεκινούν πόλεμο, εμάς και οι απλοί κάτοικοι μάς δηλητηρίαζαν το νερό,
έδιναν κάτι να φάμε στον δρόμο που περνούσαμε και ήταν δηλητηριασμένο».

Ταράζεται όμως όταν καλείται να απαντήσει στην ερώτηση πώς έχασε ο σοβιετικός
στρατός τη μάχη: «Τέτοιος πόλεμος ποτέ δεν κερδίζεται. Συνέχεια θα υπάρχουν
αντάρτες που θα χτυπούν, δεν μπορεί κανείς να τους εξαφανίσει με τίποτα. Ούτε
καν να τους εντοπίσουν, ακόμη και αν βρουν τις σπηλιές τους πρέπει να ρίξουν
χημικά οι Αμερικανοί για τους εξοντώσουν, αλλά πάλι θα υπάρχουν και άλλοι.
Ούτε να βομβαρδίσουν θα βρουν τίποτα, δεν έχουν εργοστάσια, κτίρια, στόχους».