Μετρούν νεκρούς κι αναπάντητα «γιατί»…

Ο απολογισμός της 11ης Σεπτεμβρίου είναι ήδη βαρύτατος. Τέσσερις χιλιάδες
επτακόσιοι εξήντα τρεις αγνοούμενοι και 94 νεκροί στο World Trade Center.
Εκατόν είκοσι έξι αγνοούμενοι και 60 νεκροί στο Πεντάγωνο. Ο απολογισμός της
τρομοκρατικής επίθεσης στις ΗΠΑ είναι μόνο προσωρινός. Ο αριθμός των θυμάτων
αυξάνεται συνέχεια.

Κάθε ώρα που περνά, και ενώ τα μέλη των σωστικών συνεργείων συνεχίζουν την
εναγώνια προσπάθειά τους, με κάθε μέσο, από βαρύ μηχανολογικό εξοπλισμό και
ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά μέχρι τα ίδια τους τα χέρια, οι ελπίδες ότι μπορεί
να υπάρχουν και άλλοι επιζώντες κάτω από τα ερείπια των δίδυμων πύργων του
World Trade Center, κάτω από τους όγκους τσιμέντου και το λυγισμένο ατσάλι,
λιγοστεύουν.

Μέχρι στιγμής, έχουν ανασυρθεί 94 νεκροί. Από αυτούς έχουν αναγνωριστεί οι 46.
Μέσα στα ερείπια έχουν βρεθεί 74 ανθρώπινα μέλη. Θα χρειαστεί να διεξαχθούν
εξετάσεις DNA για να αναγνωριστούν. Ο τελικός αριθμός των θυμάτων δεν μπορεί
ακόμα να υπολογιστεί. Εκφράζονται όμως φόβοι ότι καθώς θα περνούν οι ημέρες θα
αυξάνεται δραματικά. Ο Δήμος της Νέας Υόρκης παρήγγειλε ήδη 11.000 ειδικές
σακούλες για πτώματα. Ο δήμαρχος της αμερικανικής μεγαλούπολης, Ρούντολφ
Τζουλιάνι, εξέφρασε φόβους ότι κάτω από τα ερείπια βρίσκονται εγκλωβισμένοι
αρκετές χιλιάδες άνθρωποι. Περίπου 40.000 εργάζονταν κανονικά στο World Trade
Center. Ίσως κάποιοι από αυτούς να μην είχαν πάει ακόμα στη δουλειά τους όταν
τα δύο Μπόινγκ 767 σφηνώθηκαν πάνω στους δίδυμους πύργους, στις 8.45 και 9.03
τοπική ώρα, το πρωί της Τρίτης. Η κατάσταση είναι ακόμα συγκεχυμένη. Ο
Βρετανός υπουργός Εξωτερικών, Τζακ Στρο, ανακοίνωσε χθες πως σύμφωνα με τον
προσωρινό απολογισμό, περίπου 100 Βρετανοί έχασαν τη ζωή τους κατά τις
επιθέσεις στη Νέα Υόρκη. Τα θύματα αυτά έχουν αναγνωριστεί και η Σκότλαντ
Γιαρντ έχει αναλάβει να ενημερώσει τους συγγενείς. Το βράδυ της Τρίτης, η
Ντάουνινγκ Στριτ είχε ανακοινώσει ότι οι Βρετανοί που σκοτώθηκαν στο World
Trade Center ανέρχονται σε «εκατοντάδες».

«Έχουμε 4.763 ανθρώπους στον κατάλογο των αγνοουμένων», δήλωνε χθες το
απόγευμα ο Ρούντολφ Τζουλιάνι. Λίγες ώρες νωρίτερα, είχε κάνει λόγο για 3.700
αγνοουμένους. «Ο κατάλογος αυτός είναι όσο πιο περιεκτικός μπορεί να γίνει
αυτή τη στιγμή». Καταρτίστηκε με βάση τις λίστες επιβατών των δύο μοιραίων
αεροσκαφών, τις αναφορές συγγενών, τις πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν από τις
εταιρείες που έδρευαν στο World Trade Center. Περιλαμβάνει και 60 αστυνομικούς
και 300 πυροσβέστες και μέλη σωστικών συνεργείων που έσπευσαν στο World Trade
Center μετά τις επιθέσεις και αιφνιδιάστηκαν από την κατάρρευση των δίδυμων
πύργων. «Ξέρετε ότι τα αδέλφια σας είναι εκεί μέσα», έλεγε χθες ένας διασώστης
στους συναδέλφους του. «Δεν υπάρχει περίπτωση να εγκαταλειφθούν οι
προσπάθειες».

Μέχρι στιγμής, μόνο δέκα άνθρωποι έχουν ανασυρθεί ζωντανοί από τα ερείπια των
δίδυμων πύργων που αποτελούσαν, μέχρι την Τρίτη, το σύμβολο της αμερικανικής
οικονομικής ισχύος. Οκτώ ­ οι πέντε μέλη σωστικών συνεργείων ­ στη διάρκεια
της χθεσινής ημέρας, άλλοι δύο την Τρίτη.

Οι έρευνες

Οι έρευνες συνεχίζονται νυχθημερόν, με τη συμμετοχή εκατοντάδων ανθρώπων. Ο
χρόνος, όμως, λειτουργεί εναντίον τους. Χθες το πρωί, τοπική ώρα, ο δήμαρχος
της Νέας Υόρκης ομολόγησε ότι τις τελευταίες έξι με επτά ώρες οι τηλεφωνικές
εκκλήσεις για βοήθεια που γίνονταν νωρίτερα από εγκλωβισμένους είχαν
σταματήσει.

Γύρω από την αποκλεισμένη περιοχή, κάτοικοι και συγγενείς των αγνοουμένων
ενθαρρύνουν από μακριά τις προσπάθειες των σωστικών συνεργείων. Η μύτη και το
στόμα τους είναι καλυμμένα με μάσκες, προστασία από τον καπνό και τη σκόνη. Το
βλέμμα τους είναι γεμάτο αγωνία. Το θέαμα είναι τρομαχτικό, δυσοίωνο, αυτοί
όμως εξακολουθούν να τρέφουν ελπίδες.

Στο μεταξύ, τα συνεργεία διάσωσης που εργάζονται στο Πεντάγωνο, ψάχνοντας για
επιζώντες μετά την τρομοκρατική επίθεση της Τρίτης, αναγκάστηκαν να
απομακρυνθούν για λίγο χθες από την περιοχή, έπειτα από προειδοποιητικό
τηλεφώνημα για βόμβα. Το Πεντάγωνο, πάντως, αναμενόταν να λειτουργήσει
κανονικά χθες: «Το Πεντάγωνο λειτουργεί και πάλι κανονικά από σήμερα, 13
Σεπτεμβρίου», αναφερόταν σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του
αμερικανικού υπουργείου Άμυνας. «Όλο το προσωπικό οφείλει να παρουσιαστεί στην
εργασία του». Η φωτιά που εκδηλώθηκε αμέσως μετά τη συντριβή του αεροπλάνου
σβήστηκε, αλλά κάποιες δυνάμεις της πυροσβεστικής υπηρεσίας παραμένουν σε
επιφυλακή για το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης. Παράλληλα, ξεκίνησαν και οι εργασίες
ενίσχυσης του τμήματος του κτιρίου που κατέρρευσε μετά την πρόσκρουση του
αεροπλάνου, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος για τα τέσσερα ειδικά συνεργεία
διάσωσης, καθώς και τους δεκάδες ιατρούς και νοσοκόμους που εργάζονται στο
τμήμα αυτό του υπουργείου. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, πάντως, ο
τελικός απολογισμός από την επίθεση θα είναι κατά πολύ μικρότερος από αυτόν
των 800 ανθρώπων που είχε ανακοινωθεί αρχικά και εκτιμάται ότι δεν θα
ξεπεράσει τους 200. Μεταξύ αυτών, θα είναι ασφαλώς οι 64 επιβαίνοντες του
μοιραίου Μπόινγκ 757 που μετετράπη την Τρίτη από τους τρομοκράτες σε κινούμενη βόμβα.

Πέφτουν, γιατί δεν μπορούν να κάνουν κάτι

Η πτώση. Οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν τι ήταν αυτό που οδήγησε τους εγκλωβισμένους στο Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ να πηδήξουν από τέτοιο ύψος την ώρα της καταστροφής

Τι είναι εκείνο που οδηγεί κάποιον στην απόφαση να πέσει από τεράστιο ύψος την
ώρα της καταστροφής; Γιατί τόσοι και τόσοι άνθρωποι που βρίσκονταν στους
Δίδυμους Πύργους πήδηξαν; Είδαμε ένα ζευγάρι να κρατιέται χέρι χέρι και να
πέφτει στο κενό. Ένας φωτογράφος τράβηξε κάποιον να πηδάει με το κεφάλι
μπροστά. Μια γυναίκα πήδηξε κρατώντας σφιχτά την τσάντα της, λες και
ετοιμαζόταν να καλέσει ταξί μόλις προσγειωνόταν. Ήταν ντουζίνες οι άνθρωποι,
οι οποίοι εκτιμώντας την κατάσταση, πού βρίσκονταν και τι τους συνέβαινε,
πήδηξαν στο κενό, ακόμη και από τον 90ό όροφο. Γιατί;

Πιθανότατα διότι ήταν το μόνο που μπορούσαν οι ίδιοι να κάνουν. «Κατά κάποιον
τρόπο, ήταν μια υγιής αντίδραση», λέει ο ιατροδικαστής Ρόναλντ Μάρις,
διευθυντής του Κέντρου Μελέτης Αυτοκτονιών στο Πανεπιστήμιο της Νότιας
Καρολίνας. «Παίρνεις την ευθύνη της κατάστασης, αντί η κατάσταση να αποφασίσει
για σένα. Το πρωτογενές κίνητρο της αυτοκτονίας είναι η απόδραση. Στη
συγκεκριμένη περίπτωση απέδρασαν από την πιθανότητα να καταπλακωθούν ή να
καούν, ακυρώνοντας ακαριαία τη συνείδησή τους. Το 1911, 50 άτομα πήδηξαν από
τον 9ο όροφο κτιρίου που καιγόταν στη Νέα Υόρκη. Κάποιοι που σώθηκαν ή δεν
πέθαναν ακαριαία είπαν ότι ήθελαν να είναι σίγουροι ότι το πτώμα τους θα
μπορούσε να αναγνωριστεί.

«Είναι θέμα ελέγχου», λέει ο Λάνι Μπέρμα, διευθυντής της Αμερικανικής Ένωσης
Αυτοχειρίας. «Όλοι θέλουν να έχουν τον έλεγχο της ζωής τους και αυτό
περιλαμβάνει τη φύση και τον χρόνο του θανάτου».

Ο Μάρις λέει ότι μπορεί να καταλάβει πώς αισθάνθηκαν όσοι βρίσκονταν στα
παράθυρα του φλεγόμενου κτιρίου. Από τη μια πλευρά ήταν η ανυπόφορη ζέστη, οι
τεράστιες φλόγες, ο καπνός, οι κραυγές πόνου. Από την άλλη, φρέσκος αέρας.

Και ο Κάλβιν Φρέντερικ, καθηγητής Ψυχιατρικής, συμπληρώνει: «Υπάρχει καπνός,
υπάρχει φόβος ενός τρομερού πόνου. Δεν μπορείς να αναπνεύσεις και απέναντι
υπάρχει η διαφυγή. Είναι πρωτόγονη, ζωώδης αντίδραση. Γίνεσαι ένα ζώο που το
σκάει». Πριν από πολλά χρόνια, λέει ο Φρέντερικ, είχε γίνει ένα πείραμα με
ζώα. Στο ένα δωμάτιο τούς προκαλούσαν αφόρητους πόνους. Η οδός διαφυγής
οδηγούσε όμως σε δωμάτιο όπου τα περίμενε αποκεφαλισμός. Ακόμη και τα ζώα που
είδαν πριν τι έπαθαν άλλα ζώα στο διπλανό δωμάτιο, προτίμησαν τον θάνατο από
τον πόνο.