ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο θρίαμβος του μίσους

Θερμή παράκληση της στήλης προς τα ινστιτούτα δημοσκοπήσεων: θα μπορούσαμε
να μάθουμε τι ποσοστό της ελληνικής κοινής γνώμης «ενθουσιάστηκε», ή έστω
«ικανοποιήθηκε», από την επιχείρηση των διεστραμμένων;

Ο θρήνος (σκίτσο του Φορατίνι από τη «Στάμπα»)

Απ’ όσο θυμόμαστε, κανένας Έλληνας δεν χάρηκε, τουλάχιστον δημοσίως, για τον
καταστροφικό σεισμό που έπληξε πριν από δύο χρόνια την Τουρκία. Ακόμη και οι
πιο φανατικοί τουρκοφάγοι δεν τόλμησαν να μιλήσουν για θεία δίκη ή για
συμβολική τιμωρία. Αντίθετα, λίγες ώρες μετά την τραγωδία που έπληξε τον
αμερικανικό λαό (και τον ανθρώπινο πολιτισμό), ήταν ήδη εμφανές στη χώρα μας
ένα ρεύμα που επιχαίρει για το πλήγμα που κατάφεραν οι «κατατρεγμένοι» και οι
«απελπισμένοι» εναντίον του αλαζονικού αμερικανικού ιμπεριαλισμού. Να μισούμε
πλέον περισσότερο τον «Αμερικάνο» από τον «Τούρκο»; Ή μας είναι πιο εύκολο,
πιο «ορθολογικό», να ταυτιστούμε με τον άνθρωπο απ’ ό,τι με τη φύση;
Επιτέλους: όποιος αντιτίθεται στους τυφλούς βομβαρδισμούς, στα δολοφονικά
εμπάργκο και στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, όποιος εξεγείρεται με την
πείνα στην Αφρική ή με τους καθημερινούς θανάτους παιδιών στο Ιράκ, πρέπει να
υποστηρίζει, ή έστω να δικαιολογεί, τον Οσάμα Μπιν Λάντεν, τον Μιλόσεβιτς, τον
Σαντάμ Χουσεΐν και τα άλλα εκτρώματα που εκμεταλλεύονται τα αισθήματα των λαών
για να ενισχύουν ή να διαιωνίζουν την εξουσία τους;

Ο προηγούμενος αιώνας, επισημαίνει ο πρώην διευθυντής της Ελ Παΐς Χουάν
Λουίς Θεμπριάν, ξεκίνησε με τον τελευταίο ρομαντικό πόλεμο της ιστορίας, όπου
οι άνθρωποι υπερασπίστηκαν την πατρίδα τους σώμα με σώμα στα ευρωπαϊκά
χαρακώματα. Αυτός ο αιώνας ξεκινά με μια τρομακτική έκρηξη μίσους, που
αποτελεί πλέον το βασικό κίνητρο όλων των αποφάσεων. Οι σκηνές που μετέδωσε η
τηλεόραση από τα παλαιστινιακά εδάφη, όπου μικρά παιδιά χόρευαν και
πανηγύριζαν για την κατάρρευση των διδύμων πύργων της Νέας Υόρκης, είναι η
συνέπεια μιας πολιτικής που στηρίζεται στη σύγκρουση των λαών και στην
περιφρόνηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Σάμιουελ Χάντιγκτον μοιάζει να
δικαιώνεται. Αλλά η λύση δεν είναι να ορθωθούν τείχη ανάμεσα στους
συγκρουόμενους πολιτισμούς, παρά να εμπλουτιστεί και να επεκταθεί το μοντέλο
της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, των ατομικών ελευθεριών και της
πολυ-πολιτισμικότητας. Κι αυτό το μοντέλο, καλώς ή κακώς, δεν το κηρύσσουν οι
φονταμενταλιστές της Ανατολής, αλλά οι Δημοκρατίες της Δύσης, με επικεφαλής,
αλίμονο, τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όχι, ο κύριος εχθρός του ελεύθερου κόσμου σήμερα δεν είναι η τρομοκρατία, όπως
μονότονα μας έλεγαν τα τελευταία χρόνια και θα συνεχίσουν να μας λένε τα
επόμενα. Η τρομοκρατία προϋποθέτει το μίσος. Το μίσος που διδασκόμαστε στο
σχολείο, το μίσος που μαθαίνουμε στα παιδιά μας, το μίσος ως (μετ)ενσάρκωση
πολιτικών ιδεολογιών ή πολιτικών παθών. Πάνω σ’αυτό το μίσος οικοδομείται εδώ
και χρόνια η περίφημη νέα τάξη. Και εδραιώνεται η γλώσσα της βίας ως μοναδικός
τρόπος επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων.