Η ξεχασμένη Ταξιαρχία

Οργισμένα πρόσωπα: Από αριστερά, Χίλαρι Γκρικ, Τζιμ Γκρίνφιλντ, Άννα Μέντελσον, Τζον Μπάρκερ

Πριν από τριάντα χρόνια τον Αύγουστο, στις 20 του μήνα του 1971, η αστυνομία
έκανε έφοδο σε ένα διαμέρισμα στην οδό Άμχαρστ 359 στο Στόουκ Νιούινγκτον του
Βόρειου Λονδίνου. Ό,τι βρήκαν έμελλε να οδηγήσει, εννέα μήνες αργότερα, σε μια
από τις μεγαλύτερες σε διάρκεια πολιτικές δίκες της Βρετανίας. Τέσσερα νέα
άτομα άρχιζαν να εκτίουν δεκαετείς ποινές και, όπως θεωρήθηκε, η σταδιοδρομία
της Οργισμένης Ταξιαρχίας, φοιτητικής οργάνωσης ανταρτών πόλεων, έγραφε το
τέλος της ­ ήταν η συνεισφορά της χώρας στο διεθνές φαινόμενο της δεκαετίας
του ’60 και των αρχών του ’70.

Παρά τον ενθουσιασμό που δημιούργησε στην εποχή της, φαίνεται σα να
εξαφανίστηκε από την Ιστορία. Οι συλλήψεις έγιναν μόλις μερικές εβδομάδες μετά
το τέλος μιας άλλης πολύκροτης δίκης, εκείνης των εκδοτών του περιοδικού «Oz»,
μια ιστορία που αναπαρήγαγαν για το θέατρο, την τηλεόραση και εντοπίζεται σε
αρκετές εκδόσεις απομνημονευμάτων. Η δίκη της Οργισμένης Ταξιαρχίας και οι
βομβιστικές επιθέσεις που οδήγησαν σε αυτή, είχαν επίσης μεγάλη σημασία, όμως
δεν αναφέρονται σε θεατρικά έργα ούτε σε απομνημονεύματα. Στην καταγραφή της
Ιστορίας, η Οργισμένη Ταξιαρχία είναι απλώς υποσημείωση.

Στο διάστημα που μεσολάβησε της 3ης Μαρτίου του 1968 και της 22ας Μαΐου του
1971, η Αγγλία υπέστη μπαράζ 25 βομβιστικών επιθέσεων. Οι στόχοι περιελάμβαναν
γνωστούς πολιτικούς και αστυνομικούς, εκπροσώπους του τομέα της βιομηχανίας,
μια μοντέρνα μπουτίκ και τον διαγωνισμό της Μις Κόσμος, εγκαταστάσεις
εκπαίδευσης της Εθνοφρουράς στο Βόρειο Λονδίνο και υπολογιστές της Σκότλαντ
Γιαρντ. Δεν υπήρχαν απώλειες και αρχικά δεν αναγνωρίστηκαν οι βομβιστές. Το
τελευταίο άλλαξε όταν κυκλοφόρησε η πρώτη μιας σειράς «προκηρύξεων», μετά την
επίθεση στο σπίτι ενός διευθυντή της αστυνομίας, του Σερ Τζον Γουάλντρον, τον
Αύγουστο του 1970.

Στις 12 Ιανουαρίου του 1971, στόχος έγινε ο Ρόμπερτ Καρ, υπουργός των
Συντηρητικών, αρμόδιος για θέματα εργασίας και παραγωγικότητας. Αν οι
προηγούμενες επιθέσεις αιφνιδίασαν την αστυνομία και υποτιμήθηκαν από τα μέσα
ενημέρωσης, τώρα το παιχνίδι άλλαζε. Το κατεστημένο, υπό την παρότρυνση του
τότε πρωθυπουργού Έντουαρντ Χιθ, ανταποκρίθηκε με παραλήρημα και κάποιες φορές
απεγνωσμένα: η Ταξιαρχία έπρεπε να παταχθεί. Ακολούθησαν έξι ακόμη βομβιστικές
επιθέσεις. Καθεμιά οδηγούσε σε όλο και μεγαλύτερη κινητοποίηση της αστυνομίας,
καταλήγοντας σε συλλήψεις. Στο διαμέρισμα του Βόρειου Λονδίνου ισχυρίστηκαν
ότι ανακάλυψαν ποσότητα όπλων, εκρηκτικών και δεσμίδες χαρτιού σε λίστες που,
προφανώς, επρόκειτο για σχέδια μελλοντικών επιθέσεων και σημειώσεις για
πολιτικά φυλλάδια. Στους ενόρκους παρουσιάστηκαν συνολικά 688 κομμάτια, που
προέκυψαν από την εγκληματολογική έρευνα.

Η σιωπή

Η αστυνομία βρήκε και τέσσερα άτομα, τα οποία συνέλαβε: Τον Τζον Μπάρκερ, τη
Χίλαρι Γκρικ, τον Τζιμ Γκρίνφιλντ και την Άννα Μέντελσον. Εντός 48 ωρών
κρατούνταν άλλοι τέσσερις. Παρά τις πολύωρες ανακρίσεις, όλοι υποστήριξαν ότι
ήταν αθώοι και ποτέ δεν εγκατέλειψαν αυτόν τον ισχυρισμό στους εννέα μήνες
ερευνών που ακολούθησαν. Στις 30 Μαΐου του 1972 είπαν το ίδιο και στο
δικαστήριο. Για τη Βρετανία, ήταν η πιο μακρά πολιτική δίκη του 20ού αιώνα.
Στις 6 Δεκεμβρίου κατέληξε σε τέσσερις καταδικαστικές αποφάσεις για τους
Μπάρκερ, Γκρικ, Γκρίνφιλντ και Μέντελσον. Οι υπόλοιποι αθωώθηκαν. Δεκαετής
κάθειρξη ήταν η ποινή για τον καθένα. Οι δύο γυναίκες έμειναν στη φυλακή
λιγότερο από πέντε χρόνια, ενώ οι άντρες βγήκαν έξω στα επτά.

Μαζί με την ασταθή, φιλόδοξη τριαρχία της περιόδου ­ sex, drugs and
rock’n’roll ­ ήρθε το συμβιωτικό, αν όχι αδιαμόρφωτο, «επανάσταση». Πήρε
πολλές μορφές, είτε αρθρώθηκε με ευκρίνεια από τα ακραία μέλη της Νέας
Αριστεράς είτε διαμορφούμενο στα όρια της ιδιοτροπίας και της φαντασίας των
χίπις. Ως κορύφωση ήρθαν οι αντάρτες των πόλεων, τόσο διεθνές ως φαινόμενο όσο
και οι ηδονιστικές συγκινήσεις. Η Αμερική προσέφερε τους «Weathermen», η
Ιταλία τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, η Ιαπωνία τη Φράξια Κόκκινος Στρατός, η
Γερμανία την οργάνωση Μπάαντερ-Μάινχοφ. Η Βρετανία είχε την Οργισμένη
Ταξιαρχία.

Στην πραγματικότητα, παρά τα εγκληματολογικά στοιχεία, παρά τα όσα ελέχθησαν
στη διάρκειά της, η δίκη, αν και ικανοποίησε μια ανάγκη για κλείσιμο της
υπόθεσης, ήταν άκρως απογοητευτική. Όπως το έθεσε ο «Observer», «πολύ
περισσότερα ερωτηματικά ανέκυψαν κατά τη δίκη… από αυτά που απαντήθηκαν».

Ζούμε σε έναν κόσμο επετείων και εορταστικών εκδηλώσεων. Η σιωπή των
συμμετεχόντων και των υποστηρικτών τους, η αμνησία των μέσων ενημέρωσης,
άφησαν αυτό το δείγμα των ’60 και ’70 να μαζεύει σκόνη στη σοφίτα. Το δίχως
άλλο, μια φορά κι έναν καιρό, μια συμμορία από αντάρτες των πόλεων έφερε τα
πάνω κάτω στη Βρετανία. Όπως το είχε θέσει μέλος μιας άλλης ομάδας, Τεσσάρων,
εκείνης της εποχής: «Ήταν τριάντα χρόνια πριν από σήμερα….»

Ο Jonathon Green είναι συγγραφέας δύο βιβλίων για τη δεκαετία του ’60