Ενιαίος ευρω-ουρανός

Με εισιτήρια φθηνά όσο ποτέ άλλοτε, ολοένα και περισσότεροι Ευρωπαίοι
παίρνουν το αεροπλάνο και πετάγονται από τη μια πόλη της ηπείρου στην άλλη. Ας
υποθέσουμε ότι οι πόλεις τούς χωρούν. Υπάρχει όμως χώρος για όλους στον αέρα;

Δύσκολη αποστολή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να ενοποιήσει τα κέντρα εναέριας κυκλοφορίας και να δημιουργήσει έναν μεγάλο και ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό

Μέχρι το 2015 υπολογίζεται ότι ο αριθμός των πτήσεων θα αυξηθεί κατά 60% ­ από
8,5 εκατομμύρια σε 13 εκατομμύρια πτήσεις ετησίως. Οι ελεγκτές εναέριας
κυκλοφορίας λένε πως τα συστήματα ελέγχου έχουν ήδη φθάσει στα όριά τους και
ότι το φαινόμενο της κυκλοφοριακής συμφόρησης στους αιθέρες δεν θα
παρατηρείται πια μόνο κάθε καλοκαίρι. Οι επιβάτες θα γίνονται πιο συχνά
μάρτυρες της γνωστής ιστορίας: οι αεροπορικές εταιρείες θα κατηγορούν τις
υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας ότι προκαλούν τις καθυστερήσεις στις
πτήσεις και οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας θα υποστηρίζουν πως οι
καθυστερήσεις είναι ο μόνος τρόπος για να κατοχυρωθεί η ασφάλεια των πτήσεων,
αφού σε πολλές χώρες τα συστήματα ελέγχου είναι ανεπαρκή ή απηρχαιωμένα.

Ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας υπολογίζει ότι κάθε χρόνο
σημειώνονται περίπου 250 περιστατικά, όπου δύο αεροσκάφη φθάνουν σε επικίνδυνα
μικρή απόσταση μεταξύ τους. Όσο αυξάνεται η κίνηση, άλλο τόσο αυξάνεται η
πιθανότητα ανθρώπινου λάθους. Μολονότι όλα τα νέα αεροπλάνα είναι πλέον
εξοπλισμένα με το ειδικό σύστημα TICAS (Threat and Collision Avoidance
System), το οποίο επιτρέπει στους πιλότους να ελέγχουν τον εναέριο χώρο γύρω
τους, ο κίνδυνος σύγκρουσης είναι μεγάλος.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η θεαματική αύξηση του αριθμού των επιβατών; Η
Ευρωπαϊκή Ένωση προσανατολίζεται στην κατασκευή μεγαλύτερων και όχι
περισσότερων αεροπλάνων ­ γιατί κάτι τέτοιο θα απαιτούσε καινούργια αεροδρόμια
με παραπάνω διαδρόμους προσγείωσης και απογείωσης.

Από την άλλη πλευρά, ανήσυχη για την ανεπάρκεια των συστημάτων εναέριας
κυκλοφορίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να τα ενοποιήσει και να δημιουργήσει
έναν μεγάλο και ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό. Για την ώρα, ο ευρωπαϊκός εναέριος
χώρος είναι διαιρεμένος σε 73 κέντρα ελέγχου. Η Αμερική, με 20 τέτοια κέντρα,
διαχειρίζεται διπλάσιο αριθμό πτήσεων. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση
Αερομεταφορών, μόλις πέντε κέντρα ελέγχου τελευταίας τεχνολογίας θα ήταν
αρκετά για να διαχειριστούν ολόκληρο τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο.

Το ευρωπαϊκό σχέδιο έχει ονομαστεί «Ενιαίος ευρωπαϊκός ουρανός» και το έχουν
ασπαστεί και χώρες που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Βρίσκει όμως μπροστά
του ένα απροσδόκητο εμπόδιο στον βράχο του Γιβραλτάρ, την κυριαρχία του οποίου
διεκδικούν εδώ και αιώνες η Βρετανία και η Ισπανία. Από το 1704, που η
Βρετανία κατέλαβε τον βράχο, η Ισπανία προσπαθεί να τον πάρει πίσω. Γι’ αυτό
ζητεί να εξαιρεθεί το Γιβραλτάρ από τον «Ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό».

Πάντως, έτσι και αλλιώς, το θέμα της ενοποίησης των ευρωπαϊκών αιθέρων θα
βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του ευρωπαϊκού Συμβουλίου Υπουργών, που θα
συνεδριάσει στο τέλος του μήνα.

Ενημέρωση για το σύνδρομο οικονομικής θέσης

Να ενημερώνουν εμπεριστατωμένα τους επιβάτες τους για τον κίνδυνο να υποστούν
θρόμβωση εν πτήσει ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τις αεροπορικές
εταιρείες. Σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, τα πληρώματα του θαλάμου επιβατών
πρέπει να κάνουν πλήρη ενημέρωση πριν από την απογείωση και τα εισιτήρια
πρέπει να αναγράφουν συμβουλές και προληπτικά μέτρα ­ όπως, ας πούμε, η
ασπιρίνη ­ για όσους ετοιμάζονται να ταξιδέψουν αεροπορικώς σε μακρινούς
προορισμούς. Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν τη διεξαγωγή ανεξάρτητης
έρευνας σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχουν οι επιβάτες των αεροπλάνων να
υποστούν θρόμβωση λόγω της πολύωρης σχετικής ακινησίας στη διάρκεια του
ταξιδιού ­ σύνδρομο οικονομικής θέσης.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε επίσης να αποζημιώνονται περισσότερο
ικανοποιητικά οι Ευρωπαίοι επιβάτες που ταλαιπωρούνται από καθυστερήσεις των
πτήσεών τους και να δημοσιεύονται πίνακες στους οποίους θα αναγράφονται οι
καθυστερήσεις και οι απώλειες αποσκευών που θα σημειώνονται κατά τις πτήσεις
κάθε αεροπορικής εταιρείας. Οι ευρωβουλευτές καλούν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις
να πάψουν να εμποδίζουν τις προσπάθειες για τη συγκρότηση ενός πανευρωπαϊκού
συστήματος εναέριας κυκλοφορίας, επισημαίνοντας ότι ο «Ενιαίος ευρωπαϊκός
ουρανός» θα αποσυμφορήσει πολλά ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Μολονότι οι αποφάσεις
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν αναμένεται να καταλήξουν αμέσως στην ψήφιση
σχετικής νομοθεσίας, θεωρείται βέβαιο ότι θα υποχρεώσουν τις αεροπορικές
εταιρείες σε «εθελοντική» δράση, ώστε να αποτρέψουν στο μέλλον την επιβολή
ακόμη αυστηρότερων κανονισμών λειτουργίας.