Ο λεκές του κ. Άσπιλου

Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο «άσπιλος» Ρώσος πρόεδρος ίσως να μην είναι και τόσο τέλειος στην εκστρατεία του κατά της διαφθοράς

Πείτε ό,τι θέλετε για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ήταν πάντα γνωστός ως ο κ.
Άσπιλος. Ακόμη και όταν ήταν αντιδήμαρχος στην Αγία Πετρούπολη, ο Ρώσος
πρόεδρος καλλιέργησε μια εικόνα ασκητή, οδηγώντας ένα ταπεινό Volga για να
πάει στη δουλειά του. Η φήμη του αυτή τον υπηρέτησε και πολιτικά ­ σε αντίθεση
μάλιστα με τον προκάτοχό του, τον Μπορίς Γιέλτσιν, του οποίου το περιβάλλον
και οι υπερβολές ήρθαν να συμβολίσουν τη διαφθορά στο Κρεμλίνο. Ως πρόεδρος ο
Πούτιν επιτέθηκε στον Μπορίς Μπερεζόφσκι και άλλους εκπροσώπους της ολιγαρχίας
και κίνησε πρωτοβουλίες μεταρρύθμισης του νομικού συστήματος.

Όπως όμως φαίνεται, ίσως να μην είναι και τόσο τέλειος στην εκστρατεία του
κατά της διαφθοράς. Νέες αποκαλύψεις έρχονται στην επιφάνεια σχετικά με ένα
σκοτεινό περιστατικό από το παρελθόν του στην Αγία Πετρούπολη, την πόλη που
είναι γνωστή σε πολλούς Ρώσους ως «η πρωτεύουσα του εγκλήματος» της χώρας. Η
δίωξη ενός άλλοτε συνεργάτη του σε επιχειρήσεις στη Δυτική Ευρώπη με την
κατηγορία του ξεπλύματος χρημάτων και της απάτης, εγείρουν σοβαρά ερωτηματικά
για τον ρόλο που διαδραμάτισε ο Πούτιν σε μια μυστηριώδη ρωσογερμανική
εταιρεία ακινήτων και κατασκευών. Η εταιρεία αυτή, η SPAG, δεν έχει
κατηγορηθεί και διά εκπροσώπων της αρνείται το όποιο αδίκημα, όμως Αμερικανοί
και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υπηρεσιών πληροφοριών έχουν υποψίες ότι συνδέεται
με ξέπλυμα χρήματος Ρώσων εγκληματιών και Κολομβιανών εμπόρων ναρκωτικών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές και έναν διευθυντή της SPAG, o Πούτιν, μέχρι τη
στιγμή που ορκίστηκε, αφιέρωσε περισσότερο χρόνο στις δραστηριότητές της,
απ΄όσο θα παραδεχθεί τώρα το Κρεμλίνο. Έκτοτε, διατήρησε στενή σχέση με τον
άλλοτε πρόεδρο της εταιρείας στη Ρωσία, τον Βλαντίμιρ Σμιρνόφ.

Οι αποκαλύψεις

Τις επόμενες ημέρες, αξιωματούχοι της κυβέρνησης των ΗΠΑ και άλλων 28 χωρών θα
συναντηθούν στο Παρίσι για να αποφασίσουν αν θα επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία
για αποχή στην επιχείρηση πάταξης του ξεπλύματος χρημάτων. Όπως αποκάλυψε το
περιοδικό «Newsweek», Αμερικανοί αξιωματούχοι κατάφεραν να θέσουν το θέμα
ένταξης της Ρωσίας σε μαύρη λίστα χωρών που ξεπλένουν χρήματα. Ένας από τους
λόγους, σύμφωνα με πρώην ανώτατο Αμερικανό αξιωματούχο, είναι μια σειρά
στοιχείων που συνδέουν τον Πούτιν με τη SPAG.

Η ιστορία αρχίζει το 1992, όταν ένας μυστηριώδης πρώην αξιωματικός της KGB,
ονόματι Βλαντίμιρ Πούτιν, άρχισε να φτιάχνει όνομα ως ο αντιδήμαρχος της Αγίας
Πετρούπολης, υπεύθυνος για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Σε ένα ταξίδι
γνώρισε τον Σμιρνόφ, που επίσης συμμετείχε στην αποστολή και έπεισε μια ομάδα
επενδυτών από τη Φρανκφούρτη να ιδρύσουν μια γερμανική εταιρεία, η οποία θα
επένδυε σε επιλεγμένα ακίνητα στην Αγία Πετρούπολη μέσω ρωσικών θυγατρικών.
Επιχείρημά του, η πλήρης υποστήριξη των τοπικών αρχών. Για να το αποδείξει,
τέσσερις αξιωματούχοι της πόλης θα εισέρχονταν στη νέα εταιρεία, τη SPAG, ως
μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής. Μεταξύ αυτών φέρεται πως ήταν ο Πούτιν. Η
εταιρεία δρούσε στην αφάνεια μέχρι πριν από δύο χρόνια, όταν μπήκε στο μάτι
Αμερικανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων των μυστικών υπηρεσιών. Το όνομά της
ενεπλάκη σε μια έρευνα της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών, για το ενδεχόμενο
ξεπλύματος χρημάτων στο Λιχτενστάιν ­ το μικρό πριγκιπάτο των Άλπεων με φήμη
φορολογικού παράδεισου. Η γερμανική υπηρεσία κατηγόρησε τον συνιδρυτή της
εταιρείας Ρούντολφ Ρίτερ ­ στον οποίο και απαγγέλθηκαν κατηγορίες ­ για
ξέπλυμα κεφαλαίων για λογαριασμό Κολομβιανών εμπόρων ναρκωτικών και του
ρωσικού οργανωμένου εγκλήματος. Έκθεση της ίδιας υπηρεσίας κατήγγειλε ότι
Ρώσοι εγκληματίες χρησιμοποιούσαν τη SPAG για να αγοράσουν ακίνητα στη Ρωσία.
Ο Ρίτερ αρνήθηκε τις κατηγορίες. Αξιωματούχοι της εταιρείας εδώ και κάποιο
διάστημα υποβαθμίζουν την ανάμειξη του Πούτιν στη SPAG. Με βάση την έρευνα του
«Newsweek», όμως, ο Πούτιν φαίνεται πως είχε τακτικές και κάποιες φορές στενές
επαφές με Ρώσους αλλά και ξένους διευθυντές της εταιρείας και υπέγραψε μάλιστα
σημαντικά έγγραφα του δήμου προς όφελος της SPAG. Ίσως το σημαντικό όμως, όσον
αφορά στον ρόλο του Πούτιν, να βρίσκεται στη σχέση του με τον φιλόδοξο
επιχειρηματία Σμιρνόφ. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ο Σμιρνόφ χρησιμοποίησε τις
επαφές που έκανε στη διάρκεια εκείνου του ταξιδιού το 1992 στη Φρανκφούρτη για
να γίνει ο κύριος συνιδρυτής και γενικός διευθυντής της επιχείρησης στην Αγία
Πετρούπολη και πως συναντιόταν τακτικά με τον Πούτιν, με αποτέλεσμα να έρθουν
τελικά «αρκετά κοντά».

Η χάρη και η υποστήριξη

Τον Αύγουστο του 1996, ο Πούτιν έκανε, όπως φαίνεται, στον Σμιρνόφ μια
σημαντική χάρη. Εκ μέρους της πόλης και πάλι, δεσμεύθηκε εγγράφως ώστε να
εκχωρηθεί στην Εταιρεία Καυσίμων Πετρούπολης του Σμιρνόφ το μονοπώλιο ­ στην
ουσία ­ στις λιανικές πωλήσεις της πόλης.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Πούτιν έλαβε ποτέ χρήματα από
τη SPAG. Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι μπορεί να βοήθησε την
εταιρεία, αναμένοντας μελλοντική πολιτική υποστήριξη. Το αν όλα αυτά έχουν
κάποιες επιπτώσεις στη σταδιοδρομία του, μένει να το δούμε. Εξάλλου, έχει ήδη
κάνει ισχυρούς εχθρούς, όπως ο Μπερεζόφσκι και ο Γκουζίνσκι, που πολύ θα
ήθελαν να δουν να σπιλώνεται ο κ. Άσπιλος.