«Εδώ το μόνο που επιτρέπεται στις γυναίκες είναι… να αναπνέουν»

«Η χώρα μου είναι ένα νεκροταφείο, μια γωνιά του κόσμου ξεχασμένη από όλους».
Η Ράζια Ρέχα είναι 26 χρόνων. Δεν μπορεί να βγει στο μπαλκόνι ή την αυλή της.
Δεν μπορεί να βγει από το σπίτι αν δεν συνοδεύεται από τον σύζυγο, τον πατέρα
ή τον γιο της. Δεν μπορεί να πάει στο Πανεπιστήμιο. Δεν μπορεί να εργαστεί έξω
από το σπίτι της. «Εκεί που ζω, οι γυναίκες, τις ελάχιστες φορές που
κυκλοφορούν στον δρόμο, μοιάζουν με ζωντανά πτώματα. Δεν μιλούν, δεν κάνουν
θόρυβο, δεν γελούν. Οι περισσότερες είναι συνέχεια κλεισμένες στο σπίτι, δεν
βλέπουν ποτέ τον ήλιο, υποφέρουν από κατάθλιψη και άλλες ψυχικές διαταραχές.
Πολλές βλέπουν ως μοναδική διέξοδο την αυτοκτονία».

Η Ράζια ζει στο Αφγανιστάν. Και από ‘κεί δραπετεύει και ξαναγυρνά. Διέξοδος
για εκείνη είναι ο αγώνας, είναι η φωνή της. Η δική της, κοντά στις φωνές
χιλιάδων ακόμη γυναικών που προσπαθούν να ξεφύγουν από την ολοκληρωτική
καταπίεση, την απόλυτη φυλακή, για το σώμα, το πνεύμα, τη φύση, την ίδια την
ύπαρξή τους. Στην πόλη της, καμία γυναίκα δεν επιτρέπεται να γελάσει δυνατά ή
να μιλήσει σε ξένους. Η Ράζια μιλάει στα «ΝΕΑ», μέσω e-mail. Όχι από την
Καμπούλ. Το Internet επίσης απαγορεύεται στο Αφγανιστάν. Πέρασε τα σύνορα, για
λίγο, και βρίσκεται στο Πακιστάν. Έχει βγάλει το μπούρκα, το ολόσωμο πέπλο που
δεν αφήνει ίχνος θηλυκότητας ­ ή ανθρωπιάς ­ να ξεχωρίσει. Έχει σταθεί μπροστά
στην οθόνη του υπολογιστή της και απο εκεί δίνει τη δική της μάχη. Η φωνή της
τώρα ακούγεται. Ταξιδεύει στον Κυβερνοχώρο…

Όσο και αν ψάξει κανείς στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας, δύσκολα θα βρει παραδείγματα κατάργησης τόσο βασικών ελευθεριών της γυναίκας όσο αυτά που επιβάλλουν οι φανατικοί Ισλαμιστές Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν

Η Ράζια διαμαρτύρεται. Γράφει βιαστικά για να προλάβει να περιγράψει όλα τα
«δεν μπορώ…» εκείνα που διατρέχουν την καθημερινότητά της. «Δεν μπορώ να
φορέσω τα ρούχα που μ’ αρέσουν, καλλυντικά ή παπούτσια που κάνουν θόρυβο στον
δρόμο. Δεν μπορώ ν’ αφήσω τους αστραγάλους μου ακάλυπτους. Δεν μπορώ να
πλησιάσω ούτε στο τζάμι του σπιτιού μου, αν δεν είναι βαμμένο μαύρο, ώστε να
μη με βλέπουν από τον δρόμο».

Η Ράζια Ρέχα είναι 26 χρόνων. Στην ηλικία της, οι γυναίκες του κόσμου
μορφώνονται, εργάζονται, διασκεδάζουν, ερωτεύονται, χαίρονται τον ήλιο στο
πρόσωπό τους, απολαμβάνουν την ομορφιά της ζωής κάθε ώρα, κάθε μέρα. Εκείνη
όμως, όχι. «Καμία από μας. Καμία από τα εκατομμύρια γυναικών όλων των ηλικιών,
που είχαν την ατυχία να γεννηθούν στο Αφγανιστάν. Στη χώρα μας βασιλεύει το
πιο φανατισμένο θρησκευτικό καθεστώς στον κόσμο, το οποίο έχει επιβάλλει τους
πιο παράλογους και απάνθρωπους περιορισμούς για τις γυναίκες ­ και αρκετές
δεσμεύσεις και για τους άνδρες».

Όσο και αν ψάξει κανείς στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας, δύσκολα θα βρει
παραδείγματα κατάργησης τόσο βασικών ελευθεριών της γυναίκας όσο αυτά που
επιβάλλουν οι φανατικοί Ισλαμιστές Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. Τη χώρα που, αν
είσαι γυναίκα, το μόνο που σου επιτρέπεται είναι να αναπνέεις. «Κι αυτό ακόμα,
χωρίς να ακούγεται κιχ… Ακόμη και η ανάσα σου απαγορεύεται να ακουστεί.
Απαγορεύεται να ανασαίνεις δυνατά…».

Καταυλισμός Αφγανών προσφύγων στα σύνορα του Πακιστάν

Η Ράζια Ρέχα δεν θέλει να ζει χειρότερα από τα ζώα. «Αρνούμαι να παραδώσω το
πνεύμα και την ψυχή μου στους βαρβάρους. Θέλω να βγω, να περπατήσω στον
ήλιο…». Για να τα καταφέρει, ρισκάρει τη ζωή της κάθε λεπτό. Μαζί με 2.000
ακόμη συμπατριώτισσές της συμμετέχει στην Επαναστατική Ένωση Γυναικών του
Αφγανιστάν (RAWA), μία οργάνωση εκτός νόμου, που παλεύει για την ειρήνη, τη
δημοκρατία και τα στοιχειώδη δικαιώματα των Αφγανών. Έχει στόχο να βοηθήσει
τις γυναίκες της χώρας να μορφωθούν, να αποκτήσουν ένα υποτυπώδες εισόδημα, να
κερδίσουν πίσω βασικές ελευθερίες, οι οποίες στα περισσότερα μέρη της γης
θεωρούνται δεδομένες.

Τα μέλη της δρουν τόσο στο Αφγανιστάν όσο και στο γειτονικό Πακιστάν, όπου
επίσης διώκονται από τις ισλαμικές αρχές. «Στο Πακιστάν ζουν υπό άθλιες
συνθήκες 1,4 εκατομμύρια Αφγανοί σε προσφυγικά στρατόπεδα», εξηγεί η Ράζια.
«Τα μέλη της RAWA οργανώνουν “κρυφά σχολειά” σε σπίτια, όπου παραδίδουν
μαθήματα σε γυναίκες κάθε ηλικίας, έχουν ιατρικές ομάδες που επισκέπτονται όλη
τη χώρα προσφέροντας παράνομα την καλύτερη δυνατή περίθαλψη στους κατοίκους,
διδάσκουν τη χρήση υπολογιστή και Ίντερνετ για να μπορέσουν οι γυναίκες να
έρθουν σε επαφή με άλλα κράτη, να κάνουν γνωστά τα μαρτύριά τους και να
ζητήσουν τη βοήθεια του πολιτισμένου κόσμου».

Μέσω Πακιστάν επικοινώνησαν και «ΤΑ ΝΕΑ» με τη Ράζια, χάρη στη βοήθεια του
αρχηγείου της RAWA, εκεί. Η 26χρονη Αφγανή είχε περάσει στη χώρα κρυφά, λίγες
ημέρες νωρίτερα, για να συναντηθεί με άλλα μέλη της οργάνωσης και να
καταστρώσουν νέα σχέδια δράσης. «Η οικογένειά μου βρίσκεται στο Αφγανιστάν. Θα
γυρίσω κι εγώ σε λίγες ημέρες. Με όποιον τρόπο μπορώ, συνεχίζω την αντίσταση
κι εκεί. Κάθε φορά που φεύγω και επιστρέφω, ανασταίνομαι και πεθαίνω…
Εύχομαι πάντα, κάθε λεπτό της ώρας, να μη γίνω αντιληπτή από τους Ταλιμπάν.
Όχι επειδή φοβάμαι για τη ζωή μου, αλλά επειδή δεν θέλω να σταματήσω τον
αγώνα».

ΗΡάζια είναι μέλος της οργάνωσης από τα 15 της και διδάσκει σε «κρυφά
σχολειά». Ο σύζυγός της είναι μουσικός, αλλά κάθε μορφή μουσικής έχει
απαγορευτεί από το 1992. «Η αδελφή μου είναι άρρωστη. Πάσχει από χρόνιες
ασθένειες και χρειάζεται τακτικές ιατρικές επισκέψεις. Απαγορεύεται όμως να
πάει σε άνδρα γιατρό και γυναίκα γιατρός δεν υπάρχει πια στη χώρα. Μοναδική
μας ελπίδα, όπως και ελπίδα χιλιάδων άρρωστων γυναικών είναι οι παράνομοι
γιατροί της RAWA…».

Τι απαγορεύεται στις γυναίκες

* Να εργάζονται εκτός σπιτιού. Οι μόνες γυναίκες που εργάζονται είναι
ελάχιστες νοσοκόμες που έχουν απομείνει στα νοσοκομεία της Καμπούλ.

* Να βγαίνουν από το σπίτι χωρίς να συνοδεύονται από άνδρα στενό συγγενή τους
(πατέρα, αδελφό, σύζυγο, γιο). Αν κυκλοφορήσουν χωρίς συνοδεία, τιμωρούνται με
δημόσιο μαστίγωμα ή ξυλοδαρμό.

* Να συναλλάσσονται με άνδρες καταστηματάρχες.

* Να πηγαίνουν σε άνδρες γιατρούς.

* Να πηγαίνουν σχολείο, Πανεπιστήμιο ή οποιοδήποτε εκπαιδευτικό ίδρυμα. «Το
σχολείο είναι η πύλη της Κολάσεως και το πρώτο βήμα προς την πορνεία».

* Να φαίνονται από τα παράθυρα του σπιτιού. Γι’ αυτό βάφουν υποχρεωτικά τα
τζάμια μαύρα.

* Να φορούν οποιοδήποτε ρούχο εκτός του μουσουλμανικού καλύμματος μπούρκα,
που κρύβει τελείως όλο το σώμα από τα μαλλιά μέχρι τα δάχτυλα των ποδιών.
Όποια δεν το φοράει, τιμωρείται με δημόσιο μαστίγωμα ή ξυλοδαρμό. Μεταξύ τους
οι γυναίκες το αποκαλούν «σάβανο».

* Να φορούν πολύχρωμα καλύμματα, καθώς «ελκύουν σεξουαλικά τους άνδρες».

* Να φορούν φαρδιά παντελόνια κάτω από το μπούρκα.

* Να φαίνεται ο αστράγαλός τους. Τιμωρούνται με δημόσιο μαστίγωμα.

* Να βγαίνουν στο μπαλκόνι τους ή την αυλή.

* Να συνάπτουν σεξουαλικές σχέσεις πριν από τον γάμο ή να διαπράττουν το
«αδίκημα» της μοιχείας. Τιμωρούνται με δημόσιο λιθοβολισμό, αρκετές φορές
μέχρι θανάτου.

* Να χρησιμοποιούν καλλυντικά. Οι Ταλιμπάν έχουν κόψει τα δάχτυλα γυναικών
με βαμμένα νύχια.

* Να σφίγγουν το χέρι ή να μιλούν με άνδρες που δεν είναι στενοί συγγενείς
τους.

* Να γελούν ή να μιλούν δυνατά. «Ουδείς ξένος πρέπει να ακούει τη φωνή της
γυναίκας».

* Να φορούν παπούτσια με τακούνια και σόλες που κάνουν θόρυβο στον δρόμο.
«Ένας άνδρας δεν πρέπει να ακούει τα βήματα μίας γυναίκας».

* Να χρησιμοποιούν ταξί χωρίς τη συνοδεία στενού τους συγγενή άνδρα.

* Να χρησιμοποιούν λεωφορεία με άνδρες επιβάτες.

* Να ακούγονται στο ραδιόφωνο ή να εμφανίζονται σε δημόσιες συγκεντρώσεις.

* Να κάνουν σπορ ή να επισκέπτονται αθλητικές εγκαταστάσεις.

* Να ανεβαίνουν σε ποδήλατο ή μοτοσυκλέτα.

* Να διοργανώνουν ή να παρευρίσκονται σε εορταστικές συγκεντρώσεις.

* Να πλένουν τα ρούχα τους δημοσίως σε ποτάμι ή λίμνη.

* Να χρησιμοποιούν τη λέξη «γυναίκα» ως μέρος του ονόματος μίας τοποθεσίας.

* Να πηγαίνουν σε άνδρες ράφτες.

* Να φωτογραφίζονται ή να βιντεοσκοπούνται.

* Να δημοσιεύονται φωτογραφίες τους σε εφημερίδες και δημόσια έντυπα, καθώς
και να υπάρχουν φωτογραφίες γυναικών σε σπίτια ή καταστήματα.

Τι απαγορεύεται σε άνδρες και γυναίκες

* Να ακούν μουσική.

* Να γιορτάζουν την Πρωτοχρονιά και την Πρωτομαγιά.

* Να βλέπουν τηλεόραση, βίντεο ή σινεμά.

* Να έχουν μη ισλαμικά ονόματα.

* Να έχουν μακριά μαλλιά και να ξυρίζονται (οι άνδρες).

* Να φορούν μη ισλαμικά ρούχα. Οι νέοι πρέπει να φορούν τουρμπάνια.

* Να έχουν κατοικίδια πτηνά.

* Να χειροκροτούν σε αθλητικές εκδηλώσεις.

* Να διαβάζουν λογοτεχνία «εχθρική προς το Ισλάμ».

* Να αλλαξοπιστήσουν. Τιμωρούνται με δημόσια εκτέλεση. Όλοι οι ξένοι που δεν
είναι ισλαμιστές φέρουν υποχρεωτικά ένα κίτρινο σήμα στα ρούχα τους, όπως οι
Εβραίοι την περίοδο του ναζισμού.

Χρειαζόμαστε βοήθεια από όλο τον κόσμο

Διαμαρτυρία Αφγανών γυναικών στη Μαδρίτη

«Οι γυναίκες του Αφγανιστάν χρειάζονται τη βοήθεια του υπόλοιπου κόσμου. Για
να μπορέσουμε να βγούμε από το σκοτάδι στο οποίο μας έχουν καταδικάσει οι
Ταλιμπάν και να μπορέσουμε να ζήσουμε με αξιοπρέπεια», λέει η Ράζια Ρέχα.
«Αγωνιζόμαστε με την ελπίδα να ανατραπεί το καθεστώς των φανατικών
φανταμενταλιστών και να αντικατασταθεί από μία δημοκρατική μη θρησκευτική
κυβέρνηση». Παραδέχεται βέβαια πως «αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την παρέμβαση
των ΗΠΑ, της Ευρώπης και άλλων εξωτερικών δυνάμεων. Μέχρι τότε, παλεύουμε για
να κάνουμε λίγο πιο ανθρώπινη την καθημερινότητά μας, πάντα ρισκάροντας, πάντα
στοιχηματίζοντας με τη ζωή μας».

Εδώ και τέσσερα χρόνια, οι γυναίκες του Αφγανιστάν έχουν αποκτήσει φωνή στον
έξω κόσμο, χάρη στο Ίντερνετ και το site που διατηρούν από το Πακιστάν. Τα
μέλη της RAWA ζητούν μέσα από το site τους οικονομική ενίσχυση για να
μπορέσουν να διατηρήσουν τα «κρυφά σχολειά» και τις ιατρικές τους ομάδες, να
καλύψουν ταχυδρομικά έξοδα για τα δέματα που τους αποστέλλονται από το
εξωτερικό. Χρειάζονται φάρμακα, ιατρικές και σχολικές προμήθειες, υπολογιστές,
οθόνες, εκτυπωτές, χαρτί για εκτύπωση, φωτοαντιγραφικά και άλλα εξαρτήματα για
τη συνέχιση των μαθημάτων υπολογιστών και την έκδοση περιοδικών και φυλλαδίων.

Να μην κλείσει το μοναδικό νοσοκομείο για τους χιλιάδες Αφγανούς πρόσφυγες

Ο αγώνας της οργάνωσης RAWA εξελίσσεται μέσω του Internet

Το θέμα που τους απασχολεί περισσότερο αυτήν την εποχή είναι το κλείσιμο του
νοσοκομείου Μαλαλάι στο Πακιστάν, που ίδρυσε η οργάνωση RAWA πριν από 10
χρόνια και προσέφερε περίθαλψη σε χιλιάδες Αφγανούς πρόσφυγες (περίπου 400 την
ημέρα). Λόγω έλλειψης πόρων, το νοσοκομείο έκλεισε τις πόρτες του στερώντας
τούς πρόσφυγες από τη μοναδική πηγή ιατρικής φροντίδας που τόσο έχουν ανάγκη.
Τα μέλη της RAWA ζητούν, επίσης, τεχνικό εξοπλισμό, όπως βιντεοκάμερες μικρού
μεγέθους, μηχανήματα που αντιγράφουν κασέτες ήχου και CD, μηχανήματα μίξης
ήχου και εικόνας για την παραγωγή του ενημερωτικού υλικού που μοιράζεται στους
πρόσφυγες και τους κατοίκους του Αφγανιστάν. Ιδιαίτερα, χρειάζονται
φωτογραφικές μηχανές και βιντεοκάμερες (κατά προτίμηση ψηφιακές για να
συνδέονται με το Ίντερνετ, μίνι DV στο σύστημα PAL), με τις οποίες
κινηματογραφούν σκηνές βασανιστηρίων, ακρωτηριασμών, δημόσιες εκτελέσεις ώστε
να δείξουν στον υπόλοιπο κόσμο το αληθινό πρόσωπο του καθεστώτος των Ταλιμπάν.
Αυτές πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μικρότερου μεγέθους για να μπορούν οι
γυναίκες να τις κρύβουν κάτω από το μπούρκα που φορούν, αφού, αν γίνουν
αντιληπτές, κινδυνεύουν με θανατική καταδίκη. Πληροφορίες και λεπτομέρειες για
το τι χρειάζονται και πώς μπορείτε να βοηθήσετε, υπάρχουν στις ηλεκτρονικές
διευθύνσεις της Επαναστατικής Ένωσης των Γυναικών του Αφγανιστάν (http: //www.
rawa. org) και της Αποστολής των Αφγανών Γυναικών (http:
//afghanwomensmission. org). Εκεί υπάρχουν επίσης οι ταχυδρομικές διευθύνσεις
στο Πακιστάν, για την αποστολή ειδών πρώτης ανάγκης και στις Ηνωμένες
Πολιτείες, για αποστολές οικονομικής ενίσχυσης.