Γένους θηλυκού η υποαπασχόληση

Οι γυναίκες εισβάλλουν δυναμικά στην αγορά εργασίας καταλαμβάνοντας όλο και
περισσότερες θέσεις (μεταξύ 1993 και 2000 εισήλθαν στην απασχόληση 188.300
γυναίκες έναντι μόνο 37.800 ανδρών), αλλά εξακολουθούν να μένουν περιορισμένες
σε χαμηλόβαθμες ή μειωμένων αποδοχών εργασίες.

Η εισβολή γυναικών στην αγορά εργασίας είναι εντυπωσιακή αφού οι 8 στις 10
νέες θέσεις απασχόλησης (κυρίως εποχικής και μερικής απασχόλησης) που
δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο 1993-2000 έχουν καταληφθεί από γυναίκες. Τα
νέα στοιχεία της έρευνας της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ΕΣΥΕ) για το
εργατικό δυναμικό το 2000 καταγράφουν μεγάλη αύξηση των γυναικών στην
απασχόληση κατά την περίοδο 1993-2000 (η συμμετοχή τους στην αύξηση της
απασχόλησης υπερβαίνει το 83%!!). Κατά την περίοδο αυτή ο μέσος ετήσιος ρυθμός
μεταβολής της απασχόλησης ήταν 2% για τις γυναίκες και μόλις 0,2% για τους
άνδρες.

Συνολικά την περίοδο αυτή εισήλθαν στην απασχόληση 188.300 γυναίκες έναντι
μόνο 37.800 ανδρών. Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι η μερική απασχόληση είναι
γένους θηλυκού, αφού οι γυναίκες καταγράφουν μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής ύψους
2,4% έναντι μόνο 0,4% των ανδρών. Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Εργασίας
της ΓΣΕΕ για την απασχόληση το 2000, η γενικότερη εικόνα που προκύπτει για την
αγορά εργασίας έχει ως εξής:

­ Η αύξηση της απασχόλησης κατά 6.500 ατομα το δεύτερο τρίμηνο του 2000, σε
σχέση με το προηγούμενο έτος, κάλυψε μόνο κατά 1/4 την μείωση της περιόδου
1998-1999. Η απασχόληση στους άνδρες εξακολουθεί να φθίνει σε αντίθεση με τον
ρυθμό των γυναικών που είναι αυξητικός.

­ Η εικόνα των μεταβολών το διάστημα 1993-2000 δείχνει ότι η απασχόληση
αυξάνεται κυρίως στις ηλικίες από 25 ετών μέχρι 64 ετών, ενώ στις ηλικίες
μέχρι 29 ετών παρουσιάζει μείωση.

­ Ο ρυθμός μεταβολής στην απασχόληση όσων έχουν τελειώσει τριτοβάθμια
εκπαίδευση είναι επταπλάσιος έναντι του μέσου, δυόμισι φορές μεγαλύτερος για
όσους έχουν τελειώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενώ είναι αρνητικός στην
πρωτοβάθμια και σε όσους δεν έχουν τελειώσει σχολείο.

Μια γυναίκα οφείλει να παλέψει διπλά για να κερδίσει κύρος

Είτε για λόγους οικονομικούς είτε αναζητώντας διεξόδους για να εκφράσουν τη
δημιουργικότητά τους, να ανεξαρτητοποιηθούν, να αποδείξουν το τι αξίζουν, οι
γυναίκες στοιχηματίζουν πολύ συχνότερα πια στην καριέρα τους. Πριν από μερικά
χρόνια, σε ορισμένους επαγγελματικούς τομείς, το “στοίχημα” ήταν δύσκολο. Η κ.
Μαίρη Κοντιζά, καθηγήτρια Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όταν ξεκίνησε
την καριέρα της ήταν… δακτυλοδειχτούμενη. “Τη δεκαετία του ’70, ήμουν εγώ κι
άλλη μια γυναίκα στην Αστρονομία”, θυμάται. “Τα τελευταία χρόνια οι γυναίκες
που απασχολούνται στον δικό μας κλάδο έχουν αυξηθεί σημαντικά. Η γυναίκα
συμμετέχει πια ενεργά στην οικονομική διαχείριση του σπιτιού και παράλληλα
δημιουργεί”. Οι γυναίκες κάνουν την εμφάνισή τους δυναμικά. “Εντάσσονται σε
όλους τους τομείς της απασχόλησης, αλλού περισσότερο κι αλλού λιγότερο”,
επισημαίνει η κ. Βάσω Αρτινοπούλου, καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. “Και
στον δικό μας επαγγελματικό χώρο παρατηρείται αύξηση στον αριθμό των γυναικών,
τα τελευταία χρόνια. Ακόμη, όμως, πολύ δύσκολα οι γυναίκες καταλαμβάνουν
υψηλόβαθμες θέσεις”.

Στην εκπαίδευση

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, όπου οι
γυναίκες έχουν ισχυροποιήσει τη θέση τους. Ωστόσο, όπως αναφέρει η κ. Βάσω
Καντζάρα, από το πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, η οποία έχει ασχοληθεί με το
θέμα “φύλο και επαγγελματικό κύρος”, φαινομενικά μόνο το “ασθενές φύλο” έχει
το προβάδισμα. “Στην πράξη, τις πιο δημιουργικές δραστηριότητες ­ στη διοίκηση
ή στη συνδικαλιστική δράση ­ τις αναλαμβάνουν άνδρες. Μια γυναίκα, όσο καλή κι
αν είναι στη δουλειά της, οφείλει να παλέψει διπλά για να κερδίσει το κύρος
απέναντι στους μαθητές της, αλλά και απέναντι στους συναδέλφους της».

Σύμφωνα με τον κ. Σάββα Ρομπόλη, καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και
επιστημονικό διευθυντή στο Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ, είναι τα οικονομικά
προβλήματα αυτά που οδηγούν ολοένα και περισσότερες γυναίκες στην απασχόληση.
«Οι θέσεις που καταλαμβάνουν οι γυναίκες είναι συνήθως θέσεις υποβαθμισμένων
συνθηκών απασχόλησης (εποχικές εργασίες, χαμηλών αποδοχών ή χωρίς ασφάλεια),
γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη τους για επιπλέον χρήματα».