Ο δεκάλογος για τα «ευρωπαϊκά πτυχία»

Δέκα προϋποθέσεις προκειμένου να γίνουν εφικτές οι συνεργασίες ελληνικών
και ξένων Πανεπιστημίων για Κοινά Ευρωπαϊκά Πτυχία που αναμένεται να
ξεκινήσουν μετά το 2003, θέτουν οι πρυτάνεις των ελληνικών ιδρυμάτων προς το
υπουργείο Παιδείας.

Μιλώντας χθες στα «ΝΕΑ», οι πρυτάνεις 5 Πανεπιστημίων αποδέχθηκαν ­ και
μάλιστα θερμά ­ τη συμφωνία μεταξύ του υπουργού Παιδείας κ. Π. Ευθυμίου (που
έγινε στην Πράγα τον περασμένο Μάιο) και των υπόλοιπων Ευρωπαίων υπουργών
Παιδείας για τις διευρωπαϊκές πανεπιστημιακές συνεργασίες που θα οδηγούν σε
Κοινά Πτυχία (Joint Degrees), σημειώνοντας όμως ότι η χώρα μας οφείλει να
προσέξει και να θέσει τις αναγκαίες προϋποθέσεις, ώστε να μη μεταβληθεί αυτή η
νέα ευκαιρία για εκπαιδευτική ανάπτυξη σε εξάρτηση της Ελληνικής Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης από τα μεγάλα ξένα ιδρύματα και τις δικές τους επιδιώξεις. Οι
πρυτάνεις του Πανεπιστημίου Αθήνας κ. Γ. Μπαμπινιώτης, του Μετσόβιου
Πολυτεχνείου κ. Θεμ. Ξανθόπουλος, του Αριστοτελείου Θεσσαλονίκης κ. Μιχ.
Παπαδόπουλος, του Παντείου κ. Ιω. Βαβούρας και του Πολυτεχνείου Κρήτης κ. Ι.
Φίλης συμφώνησαν όλοι ότι τα Κοινά Πτυχία θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε πολύ
καλή ευκαιρία ανάδειξης της ελληνικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, υπό τον όρο η
διαδικασία να προχωρήσει πολύ προσεκτικά. Την πρόθεση της Ελλάδας να
προχωρήσει στα Κοινά Πτυχία, επιβεβαίωσε χθες το Υπουργικό Συμβούλιο που
ασχολήθηκε αποκλειστικά με αυτό και πολλά άλλα θέματα Παιδείας.

Το Πολυτεχνείο

Μάλιστα, ο πρύτανης του Πολυτεχνείου κ. Θέμ. Ξανθόπουλος, που στο πολύ
πρόσφατο παρελθόν είχε «ηγηθεί» του αγώνα των πανεπιστημιακών εναντίον της
ανωτατοποίησης των ΤΕΙ, αυτή τη φορά όχι μόνο εξέφρασε τη συμφωνία του με την
επιχειρούμενη καινοτομία ­ εφόσον βέβαια τηρηθούν οι προϋποθέσεις που θέτει ­,
αλλά επιπλέον αποκάλυψε ότι το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ξεκίνησε ήδη
αντίστοιχες συνεργασίες με γαλλικό ΑΕΙ και είναι συνεπώς το πρώτο Πανεπιστήμιο
στη χώρα που χορηγεί όχι ένα, αλλά δύο πτυχία σε ορισμένους αποφοίτους του ­
ένα ελληνικό και ένα γαλλικό!

Η συνεργασία του Τμήματος Μηχανικών του Πολυτεχνείου γίνεται ήδη με τη γαλλική
Ecole Nationale des Ponts et des Chausses (Εθνική Σχολή Γεφυρών και
Οδοστρωμάτων) η οποία θεωρείται διεθνώς ως μία από τις καλύτερες σχολές
μηχανικών και θα οδηγεί τους ­ λίγους προς το παρόν ­ Έλληνες αποφοίτους του
ΕΜΠ που σπουδάζουν και στα δύο ιδρύματα στη λήψη δύο πτυχίων έπειτα από 5ετή
φοίτηση. Το πτυχίο μάλιστα θεωρείται επιπέδου Μάστερ. Επίσης, ανάλογη
συνεργασία ετοιμάζεται και για τους μεταλλειολόγους του ΕΜΠ με την εξίσου
έγκυρη γαλλική Ecole des Mines.

Πώς θα γίνουν επωφελείς για την Ελλάδα οι συνεργασίες

Οι πρυτάνεις διευκρίνισαν ότι αυτού του τύπου οι συνεργασίες, παρ’ ότι μπορούν
να δώσουν νέα ώθηση στην ελληνική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, εντούτοις πρέπει να
γίνουν με πολύ προσεκτικά βήματα. Από τις κοινές συνισταμένες στα λεγόμενά
τους, μπορούν να εξαχθούν 10 συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να
ικανοποιηθούν, ώστε οι συνεργασίες αυτές να αποβούν επωφελείς για την Ελλάδα:

1. Οι συνεργασίες να γίνουν με εγνωσμένου κύρους ιδρύματα, όπως λ.χ. η
Σορβόννη, το Κέμπριτζ, η Οξφόρδη, και όχι με ιδρύματα «δεύτερης κατηγορίας»,
απλά και μόνο για να υφίστανται. Αλλιώς δεν θα έχουν νόημα. Αυτό το τόνισε
χθες και ο κ. Ευθυμίου, λέγοντας ότι πρόθεση και δυνατότητα της χώρας μας
είναι να μπει στην πρώτη ταχύτητα της ευρωπαϊκής εκπαίδευσης, όπως ακριβώς
κατόρθωσε να μπει στην πρώτη ταχύτητα της ΟΝΕ.

2. Τα μαθήματα πρέπει να γίνονται και στις δύο συνεργαζόμενες χώρες,
δηλαδή οι φοιτητές θα σπουδάζουν το μισό χρονικό διάστημα στη μία και το
υπόλοιπο στην άλλη χώρα.

3. Οι καθηγητές, επίσης, πρέπει να διδάσκουν και στις δύο χώρες. Οι
Έλληνες και στο εξωτερικό, οι ξένοι και στην Ελλάδα.

4. Τα δύο προηγούμενα θέτουν προφανώς ζήτημα γλωσσομάθειας. Επειδή όμως
για τους Έλληνες είναι απλούστερο να σπουδάσουν λ.χ. στη Γαλλία ή τη Βρετανία
από ό,τι για τον Γάλλο ή τον Άγγλο στην Ελλάδα, η χώρα μας οφείλει να
προβλέψει τη διενέργεια δίγλωσσων μαθημάτων, ώστε να προσελκύσουμε κι εμείς
ξένους φοιτητές ως ισότιμοι εταίροι και όχι μόνο να στέλνουμε δικούς μας
φοιτητές έξω.

5. Τα προγράμματα σπουδών μεταξύ των συνεργαζόμενων Πανεπιστημίων
πρέπει να εναρμονιστούν, ώστε να είναι δυνατή η παρακολούθηση του ίδιου κύκλου
μαθημάτων στην αντίστοιχη σχολή δύο κρατών.

6. Οι διδακτορικές και διπλωματικές εργασίες να αποφασίζονται από
κοινού, να διενεργούνται και στα δύο κράτη, με θέματα κοινής αποδοχής και να
κρίνονται από μεικτές επιτροπές καθηγητών.

7. Δεν πρέπει να οδηγηθούμε σε αλλοίωση των πολιτιστικών
χαρακτηριστικών της ελληνικής εκπαίδευσης εξαιτίας των συνεργασιών. Δηλαδή,
πρέπει να προσέξουμε την ιδανική αναλογία προσανατολισμού των σπουδών προς τις
ανάγκες της αγοράς με τη διατήρηση του «γνωσιοκεντρικού» (μη χρησιμοθηρικού)
εκπαιδευτικού προσανατολισμού τους.

8. Οι σημερινές συνεργασίες ιδιωτικών κολεγίων με ξένα πανεπιστήμια
πρέπει να απαγορευτούν οριστικά και τέτοιες συνεργασίες να επιτρέπονται διά
νόμου μόνο μεταξύ ομοταγών και ισότιμων ιδρυμάτων, ώστε να σταματήσει ο
παραλογισμός που συμβαίνει σήμερα με αυτού του είδους τις καθαρά εμπορικές
επιχειρήσεις, οι οποίες εμφανίζονται και ως παραρτήματα των ξένων ΑΕΙ.

9. Οι συνεργασίες να γίνονται μόνο με δημόσια ξένα πανεπιστήμια. Σε
κάθε περίπτωση, εάν τυχόν τα ξένα ΑΕΙ προβλέπουν καταβολή διδάκτρων, να
εξασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει τέτοιο θέμα για τους Έλληνες φοιτητές, κάτι
που εξάλλου απαγορεύει το Σύνταγμα. Εναλλακτικά, αν ένα σοβαρό ιδιωτικό
Πανεπιστήμιο ζητήσει συνεργασία, να διασφαλιστεί το θέμα της δωρεάν παιδείας.

10. Η χρηματοδότηση των ελληνικών ΑΕΙ να γίνει ανάλογη με αυτή της
υπόλοιπης Ευρώπης. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε επιτυχείς συνεργασίες όταν οι
δαπάνες για την Παιδεία στην Ελλάδα είναι 3,3%, ενώ ο μέσος ευρωπαϊκός όρος
είναι 5,5%.

Χαρακτηριστικά, ο κ. Γ. Μπαμπινιώτης είπε ότι «τα Κοινά Πτυχία θα δώσουν την
ευκαιρία ποιοτικής αναβάθμισης της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, εφόσον οι
συνεργασίες γίνουν με “γερά” Πανεπιστήμια, σε σωστούς κλάδους και συνδυασμούς,
ενώ θα είναι η καλύτερη απάντηση στη σημερινή κακομοιριά της ιδιωτικής δήθεν
τριτοβάθμιας εκπαίδευσης». Αντίστοιχη ήταν η γνώμη του κ. Ι Βαβούρα του
Παντείου, ο οποίος όμως τόνισε ότι «πρέπει να προσέξουμε να μην εξελιχθούν οι
συνεργασίες σε καπέλωμα των ελληνικών Πανεπιστημίων από τα ξένα λόγω
οικονομικών συμφερόντων και να μην παραβιασθούν οι βασικές αρχές και
προσανατολισμοί της ελληνικής εκπαίδευσης». Ο κ. Μιχ. Παπαδόπουλος του
Αριστοτελείου τόνισε ότι «οφείλουμε πριν από όλα να ξεκαθαρίσουμε τι είδους
Πανεπιστήμιο θέλουμε, ώστε να μη μετατραπεί το Πανεπιστήμιο σε τεχνική σχολή.
Να μην αγνοήσουμε τον προσανατολισμό προς τις ανάγκες της αγοράς, αλλά χωρίς
να είναι αυτό μοναδικό μας κριτήριο». Ο κ. Ι. Φίλης του Πολυτεχνείου Κρήτης
συμπλήρωσε ότι «οφείλουμε να διατηρήσουμε μεν τον πολιτιστικό μας χαρακτήρα,
αλλά ειδικά σε τεχνολογικά ζητήματα πρέπει να αποδεχθούμε και την ανάγκη
δίγλωσσης εκπαίδευσης στη χώρα μας». Τέλος, ο κ. Θεμ. Ξανθόπουλος του
Μετσόβιου Πολυτεχνείου αποκάλυψε ότι το Πολυτεχνείο έχει ήδη προχωρήσει σε
τέτοια συνεργασία και με τη σειρά του τόνισε ότι η «ουσιαστική ισοτιμία των
συνεργαζόμενων ιδρυμάτων, είναι το σημείο-κλειδί για την επιτυχία προς όφελος
και των δύο συνεργατών».

Άνοιγμα στην τεχνολογία, καμιά αλλαγή στις εξετάσεις έως το 2004

Κοινά Πτυχία. Ο θεσμός αυτός θα δώσει νέα διάσταση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Χρονιά αξιολόγησης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης θα είναι η επόμενη,
καθώς το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε χθες ομόφωνα ότι πρέπει να δοθεί
ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα, τις νέες τεχνολογίες και την ενίσχυση των
υποδομών της εκπαίδευσης, αλλά και να μη γίνει καμιά νέα αλλαγή στο εξεταστικό
σύστημα τουλάχιστον μέχρι το 2004.

Έμφαση θα δοθεί στην επέκταση της πληροφορικής σε σχολεία και πανεπιστήμια και
στην επιμόρφωση δεκάδων χιλιάδων καθηγητών στην εκπαιδευτική χρήση των
υπολογιστών, ενώ τις προσεχείς ημέρες θα ανακοινωθούν τα ονόματα 8.300
εκπαιδευτικών που θα προσληφθούν εφέτος στην Πρωτοβάθμια και Μέση Εκπαίδευση,
αριθμός μεγαλύτερος από κάθε άλλη χρονιά. Η ανακοίνωση των πρώτων περίπου
1.300 ονομάτων εκπαιδευτικών που θα διοριστούν στην Πρωτοβάθμια αναμένεται να
γίνει σήμερα.

Ο υπουργός Παιδείας κ. Π. Ευθυμίου και ο υφυπουργός κ. Φ. Πετσάλνικος
ενημέρωσαν χθες το πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο που συνεκλήθη μετά τις διακοπές
και ασχολήθηκε αποκλειστικά με θέματα Παιδείας για τον απολογισμό του
υπουργείου και απέσπασαν την ομόφωνη έγκριση του προγραμματισμού μέχρι το
2004, τον οποίον παρουσίασαν κατόπιν σε συνέντευξη Τύπου.

Σύμφωνα με αυτόν, μέσα στο Σεπτέμβριο πρόκειται να κατατεθεί το τριπλό
νομοσχέδιο που θα θεσπίζει την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών στην Πρωτοβάθμια
και Μέση Εκπαίδευση, τη διοικητική αποκέντρωση και την επιμόρφωση των
καθηγητών και των δασκάλων. Η εφαρμογή της αξιολόγησης αναμένεται να ξεκινήσει
άμεσα. Ταυτόχρονα θα ξεκινήσει εκτενής διάλογος με την πανεπιστημιακή
κοινότητα, που θα διαρκέσει όλο το επόμενο έτος, προκειμένου να θεσπιστούν
διαδικασίες αξιολόγησης και στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η αξιολόγηση είναι
πλέον επιτακτικά αναγκαία, τόσο λόγω της πρόσφατης ανωτατοποίησης των ΤΕΙ όσο
και εν όψει των κοινών ευρωπαϊκών πτυχίων που πρόκειται να θεσπιστούν στο
εγγύς μέλλον.

Επιμόρφωση

Εκτός από την αξιολόγηση και την επέκταση της πληροφορικής σε σχολεία και
πανεπιστήμια και την επιμόρφωση 75.000 εκπαιδευτικών τα επόμενα 3 χρόνια, στο
άμεσο μέλλον έχουν προγραμματιστεί να γίνουν – μεταξύ πολλών άλλων – και τα
ακόλουθα:

-Διατίθενται 800 δισ. για τις υποδομές των σχολείων έως το 2006. Από το 2004
δεν θα υπάρχει κτιριακό πρόβλημα στην Αττική και έως το 2006 σε όλη τη χώρα.

-Γράφονται νέα βιβλία, που ακολουθούν τη λογική της συνέχειας, ώστε να
αποφευχθούν οι σημερινές αλληλεπικαλύψεις από τάξη σε τάξη, που φτάνουν έως
και 30% της ύλης.

-Θεσπίζονται «ευέλικτες ζώνες» στα σχολεία (ελεύθερη διαμόρφωση προγράμματος),
πιλοτικά στην αρχή, ώστε οι μαθητές να συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική
διαδικασία.

-Έως το 2004 θα δοθούν 172 δισ. για τις υποδομές των ΑΕΙ και 66 δισ. δραχμές
στα ΤΕΙ, ενώ στις συζητήσεις με τους πανεπιστημιακούς θα τεθεί και ζήτημα
εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των ΑΕΙ.

-Δημιουργούνται «εικονικές επιχειρήσεις» σε πολλά ΤΕΕ, ώστε οι μαθητές να
εξοικειωθούν με τη λειτουργία της αγοράς, ενώ γράφονται νέα βιβλία και
ενισχύονται οι υποδομές τους.

-Επεκτείνεται ο θεσμός του ολοήμερου Νηπιαγωγείου και Δημοτικού.

Τα κόμματα

Ο εκπρόσωπος Τύπου της Ν.Δ. κ. Θ. Ρουσόπουλος, με αφορμή τη συζήτηση στο
Υπουργικό Συμβούλιο, δήλωσε ότι «η αποτυχία της κυβέρνησης στον τομέα της
Παιδείας είναι καταφανής» και επανέφερε την πρόταση της Ν.Δ. για εθνικό
διάλογο για την Παιδεία. Το τμήμα Παιδείας του ΚΚΕ επεσήμανε ότι «η μυθοποίηση
των νέων τεχνολογιών οδηγεί παράλληλα στην απαξίωση της παιδαγωγικής
λειτουργίας του εκπαιδευτικού και την μετατροπή του σε διαχειριστή της
πρόσβασης στις γνώσεις». Τέλος, ο Συνασπισμός ανακοίνωσε ότι «η από καιρό
προπαγανδιζόμενη συνεδρίαση κατέληξε σε επανέκδοση παλαιότερων εξαγγελιών,
αδυνατώντας να αντιμετωπίσει τα χρονίζοντα προβλήματα της Παιδείας».