Περισσότερο κοινωνικό πρόσωπο

Πρόταση «ανοιχτών θυρών» για συνεργασία και συμμαχία με τις προοδευτικές
δυνάμεις χωρίς ηγεμονισμούς και προαπαιτούμενα διατυπώνεται στο κείμενο των
Πολιτικών Θέσεων για το Συνέδριο, η συζήτηση για το οποίο άρχισε χθες σε
χαμηλούς γενικά τόνους.

Το κείμενο, που αποτελεί εισήγηση του γραμματέα της Κ.Ε. κ. Κώστα Σκανδαλίδη,
φέρει τη σφραγίδα του κ. Κ. Σημίτη και διακρίνεται για προσπάθεια
στρογγυλέματος επίμαχων σημείων, ώστε να αποφευχθούν αντιπαραθέσεις.

Είναι χαρακτηριστική η ισορροπία διατυπώσεων υπέρ της διατήρησης της ίδιας
πολιτικής σταθερότητας στην οικονομία, αλλά και της άμεσης και επείγουσας
διεύρυνσης του κοινωνικού κράτους. Παράλληλα με την πρόταση για συνεργασία με
τις δυνάμεις της Κεντροαριστεράς, στις πολιτικές θέσεις προσδιορίζεται με
ευκρίνεια η γραμμή αντιπαράθεσης με την «ελληνική Δεξιά» και τη Ν.Δ. και
καταγράφεται ως δίπολο της πολιτικής ζωής η σύγκρουση προόδου – συντήρησης και
σύγχρονου σοσιαλισμού – νεοφιλελευθερισμού.

Το κείμενο που θα συζητηθεί τη Δευτέρα και στο Εκτελεστικό Γραφείο, είναι
δομημένο με τη μορφή 12 ερωτημάτων με τις αντίστοιχες απαντήσεις, ενώ
αποφεύγεται συστηματικά ο ευθύς απολογισμός τού μέχρι τώρα κυβερνικού έργου ­
με στόχο, και εδώ, την αποφυγή τριβών.

Τα βασικά σημεία των 12 ερωτημάτων και των απαντήσεων που δίνονται, είναι τα
εξής:

1. Ευρωπαϊκή Αριστερά – παγκοσμιοποίηση

Το ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για έναν νέο και σύγχρονο προοδευτικό διεθνισμό των
δυνάμεων της Αριστεράς, ο οποίος οφείλει να θέσει επί τάπητος τα ζητήματα
δημοκρατίας, ηθικής, δικαιοσύνης, αλληλεγγύης και προστασίας ανθρωπίνων
δικαιωμάτων.

2. Ο νέος εθνικός στόχος μετά την ΟΝΕ

Η αύξηση του επιπέδου ευημερίας στην Ελλάδα στο 80% του μέσου όρου της
Ευρώπης, το 2004, είναι ένας εκ των βασικών στόχων μετά την ΟΝΕ για το ΠΑΣΟΚ.
Παράλληλα επιδιώκεται η πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου, η αναβάθμιση του
ρόλου της Ελλάδας με ενίσχυση του πολιτικού της λόγου, την ταχύρρυθμη
αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξη και την πραγματική σύγκλιση της οικονομίας, στην
ανταγωνιστικότητα, το κοινωνικό κράτος και την απασχόληση.

3. Γεωστρατηγικός προσανατολισμός της χώρας

Ως ισχυρή ευρωπαϊκή δύναμη, η Ελλάδα αναλαμβάνει αυξημένο μερίδιο ευθύνης στην
περιοχή και ενισχύεται και διευρύνεται η σχέση με τις ΗΠΑ πάνω στη συστηματική
κατανόηση του αμοιβαίου συμφέροντος και διακριτών ρόλων. Στα ελληνοτουρκικά
εξαντλούνται όλες οι πρωτοβουλίες προσέγγισης με την Τουρκία, χωρίς
διαπραγμάτευση ούτε σπιθαμής γης, γιατί πιστεύουμε ότι το κλίμα ειρήνης και
αποκλιμάκωσης της έντασης μέσα από συγκεκριμένα βήματα δρομολόγησης αποδεκτών
λύσεων στην περιοχή με βάση το Διεθνές Δίκαιο και την προοπτική μείωσης των
εξοπλισμών που θα ακολουθήσει μόνο τις δύο χώρες ωφελεί. Η διατύπωση που
περιελήφθη αρχικά, ότι «όσα θέματα θέτει η Άγκυρα αντιμετωπίζονται ως
ελληνοτουρκικές διαφορές», προτάθηκε να απαλειφθεί και θα αντικατασταθεί από
νέα, ότι «όσα θέματα θέτει η Άγκυρα θα αντιμετωπίζονται ως τουρκικές
διεκδικήσεις». Υποστηρίζεται επίσης η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και
επιδιώκεται σταθερά η ένταξη της Κύπρου στη φάση της α’ διεύρυνσης της Ε.Ε.

4. Δικαιότερες πολιτικές στην οικονομία και την ανάπτυξη

Προτείνεται μείγμα πολιτικών που οδηγεί σε ένα νέο κοινωνικό αναπτυξιακό
συμβόλαιο: τα χαρακτηριστικά του είναι η βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη, η
ανασυγκρότηση του παραγωγικού συστήματος (φθηνότερες υπηρεσίες, ενίσχυση νέων
επιχειρηματιών κ.λπ.), ποιότητα παντού (κυρίως με «επένδυση στον άνθρωπο»)
κ.ά. Παράλληλα τονίζεται ότι «συνεχίζεται η πολιτική σταθερότητας της
οικονομίας με έλεγχο και εξορθολογισμό των δαπανών, του πληθωρισμού και την
αύξηση της παραγωγικότητας και επιταχύνονται οι διαρθρωτικές αλλαγές. Για τις
αποκρατικοποιήσεις προτείνονται θεσμοί εποπτείας με κοινωνική συναίνεση και
πραγματικές εγγυήσεις για τους εργαζομένους.

Ιδιαίτερα έμφαση δίνεται στη στροφή στα ποιοτικά και βιολογικά προϊόντα και
την αποτελεσματική και γρήγορη υλοποίηση του 3ου ΚΠΣ.

5. Μεταρρυθμίσεις για ένα σύγχρονο κράτος

Το κεφάλαιο αφορά στις αλλαγές που προτείνονται στη διοίκηση και την
Αυτοδιοίκηση ­ για την τελευταία αναφέρεται ότι η μεταρρύθμιση πρέπει να
συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί. Γίνεται λόγος για ολοκλήρωση της
μηχανοργάνωσης, δημιουργία πολλών Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών, θεσμική
κατοχύρωση της λιτής, νόμιμης και διαφανούς διαχείρισης των πόρων κ.λπ.
Προαναγγέλλονται βαθμιαίες αλλαγές στον «μικρόκοσμο» του σχολείου,
μεταρρύθμιση του ΕΣΥ και του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Το κεφάλαιο αυτό
είναι ιδιαίτερα προσεγμένο και κινείται στη λογική της απόφασης της Κ.Ε. Έτσι
γίνεται λόγος για κοινωνική ασφάλιση δημόσια, καθολική και υποχρεωτική για
όλους, για εγγύηση του κράτους στις συντάξεις και την καταβολή τους, για
διασφάλιση των σημερινών κατώτατων ορίων. Βασική επιλογή αποτελεί η ενίσχυσή
των συντάξεων.

Επίσης κατοχυρώνεται ο δημόσιος, κοινωνικός και αναδιανεμητικός χαρακτήρας του
ασφαλιστικού συστήματος από το κράτος, το οποίο στο πλαίσιο της τριμερούς
χρηματοδότησης δεσμεύεται να διασφαλίσει πόρους. Για την 35ετία, τα όρια
ηλικίας συνταξιοδότησης και τη θέση της γυναίκας στην αγορά εργασίας υπάρχει
δέσμευση για αντιμετώπιση με δίκαιο και θετικό τρόπο. Για τις εργασιακές
σχέσεις, το 35ωρο αναφέρεται ως κοινός στόχος και επιλογή που θα προχωρήσει
σταδιακά.

6. Το κοινωνικό κράτος

Το σύγχρονο κοινωνικό κράτος ορίζεται ως μοχλός δικαιότερης κατανομής του
εισοδήματος και αναδιανομής του πλούτου υπέρ των ασθενέστερων τάξεων, μη
προνομιούχων, μη εχόντων και κατεχόντων. Μάλιστα τίθεται ως «επείγων στόχος»
για τα επόμενα χρόνια η ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεγγύης, ενώ μέχρι το 2004
καταγράφεται ως στόχος η δημιουργία 300.000 θέσεων απασχόλησης και η μείωση
της ανεργίας. Περιγράφονται δίκτυα προστασίας των αδυνάτων, προαναγγέλλεται
νέο μισθολόγιο για τους δημόσιους υπαλλήλους, αύξηση αφορολόγητου για
χαμηλόμισθους, εισοδηματική πολιτική πάνω από τον πληθωρισμό, μέτρα για τους
αγρότες, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για τους ανέργους κ.λπ.

7. Καθημερινότητα του πολίτη

Στα επιμέρους κεφάλαια περιγράφονται οι αιχμές δράσης για τη βελτίωση της
καθημερινότητας του πολίτη, του καταναλωτή, του κατοίκου πόλεων – χωριών, του
νέου ανθρώπου, ώστε να υπάρξει μια «αξιοβίωτη καθημερινότητα».

8. Ολυμπιακοί Αγώνες

Οι θέσεις που αναπτύσσονται, κινούνται στη λογική «και θα προλάβουμε και θα
είμαστε έτοιμοι και θα οργανώσουμε καλύτερα από τους άλλους τους Αγώνες». Η
Ολυμπιάδα, αναφέρεται, είναι μια μεγάλη πρόκληση για τη χώρα, που αφορά όλους.

9. Συγκέντρωση οικονομικής δύναμης και ΜΜΕ

Το κεφάλαιο αφορά στη θεσμική ολοκλήρωση της δημοκρατίας με θωράκιση της βάσης
της, την εμπέδωση του πολιτικού σκέλους και την αναβάθμιση της
αντιπροσωπευτικότητας. Για τη μετεξέλιξη του πολιτικού συστήματος προτείνεται
η επιτάχυνση δημιουργίας θέσεων κοινωνικού ελέγχου στην πολιτική
δραστηριότητα, η διαφάνεια στη χρηματοδότηση των κομμάτων, στον τρόπο
ανάδειξης των βουλευτών, ενώ επισημαίνεται η ανάγκη απάντησης στη διαπλοκή των
συμφερόντων και την εξουσία των ΜΜΕ με καθαρούς και διακριτούς ρόλους που δεν
τέμνονται.

10. Η διαφορά προοδευτικής και συντηρητικής πολιτικής

Η απεικόνιση της αντιπαράθεσης με τη Δεξιά και τη Ν.Δ. είναι το θέμα του
κεφαλαίου αυτού, παράλληλα με την οριοθέτηση των σχέσεων με τις δυνάμεις της
προόδου. Για το ΠΑΣΟΚ η γραμμή διαχωρισμού είναι «ευδιάκριτη». Η ελληνική
Δεξιά με κεντρικό πόλο τη Ν.Δ. παραμένει βαθύτατα συντηρητική και
οπισθοδρομική, παρά την προσπάθεια εξωραϊσμού. Για την «άλλη Αριστερά»
επισημαίνεται ότι δεν μπορεί να συγκροτήσει στρατηγική τρίτου πόλου ­
καταγράφοντας μάλιστα και στρατηγικές αποκλίσεις μεταξύ του «παραδοσιακού» και
του «ανανεωτικού» κόμματος (ΚΚΕ και ΣΥΝ). Η ανασύνθεση του ευρύτερου
προοδευτικού χώρου αποτελεί ζητούμενο για το ΠΑΣΟΚ, με τη δημιουργία
προοδευτικής πολιτικής και κοινωνικής πλειοψηφίας.

11. Πώς θα γίνει πράξη η προοδευτική πλειοψηφία (συμμαχίες)

Το ΠΑΣΟΚ με βάση την πρόταση, εκτιμά ότι ο προοδευτικός κοινωνικός συνασπισμός
συσπειρώνει τις δυνάμεις της εργασίας, του πολιτισμού, της παραγωγής, της
οικολογίας, της επιστήμης και της κοινωνικής αλληλεγγύης και αποτελεί συνεχώς
διευρυνόμενη πλειοψηφία. Και κάνει λόγο για «πολιτική διεύθυνση» αυτού του
συνασπισμού η οποία, όπως λέει, δεν μπορεί να κλειστεί στα τείχη ενός
κόμματος, ούτε να πραγματοποιηθεί με μια πολυδιασπασμένη Κεντροαριστερά.

Σε αυτή την προσπάθεια, αναφέρεται, ο κεντρικός φορέας είναι το ΠΑΣΟΚ που
πρέπει να έχει και την πρωτοβουλία για τη σύγκλιση των δυνάμεων της
Κεντροαριστεράς. Η δέσμευση για μια πολιτική «ανοικτών θυρών» χωρίς
ηγεμονισμούς και προαπαιτούμενα, είναι ρητή στο κείμενο.

12. Το κόμμα και οι αλλαγές

Για το κεφάλαιο αυτό έχει κατατεθεί συνολική πρόταση όσον αφορά στο
Καταστατικό. Στην προχθεσινή συζήτηση κατατέθηκαν και νέες προτάσεις –
παρατηρήσεις από την πλευρά Τσοχατζόπουλου, που θα ενσωματωθούν και το νέο
σχέδιο θα ξανασυζητηθεί.

Χαμηλοί τόνοι στην πρεμιέρα της Επιτροπής Θέσεων

Ο συγκερασμός που έγινε στις διατυπώσεις για μια σειρά «καυτά» θέματα που
καίνε το ΠΑΣΟΚ έφερε αποτέλεσμα. Η χθεσινοβραδινή πρώτη συνεδρίαση της
επιτροπής για τις πολιτικές θέσεις του Συνεδρίου δεν είχε ένταση και σ’ αυτό
βοήθησε η έμφαση για την ανάδειξη του «κοινωνικού προσώπου» του ΠΑΣΟΚ που
διαπερνούσε όλο το κείμενο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι θέσεις για το Ασφαλιστικό έχουν διατυπωθεί με πιο
«φιλολαϊκή» διάθεση και από την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής με την οποία
ανατράπηκε ουσιαστικά η «πρόταση Γιαννίτση».

Η λογική των 12 ερωτημάτων-«αμορτισέρ» που είχε γραφεί το κείμενο, έδωσε την
ευκαιρία να «απορροφηθούν» αμέσως πάρα πολλές από τις παρατηρήσεις που έγιναν
κατά την πολύωρη (και πολυπληθή) συνεδρίαση. Τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου
(Ε.Γ.) που παρέστησαν στη συνεδρίαση δεν τοποθετήθηκαν χθες, αφού, όπως τους
ζήτησε ο κ. Σκανδαλίδης, η ίδια συζήτηση θα γίνει τη Δευτέρα και την Τρίτη στο
Ε.Γ., παρόντος και του κ. Κ. Σημίτη.

Ιδιαίτερη αίσθηση έκανε η επισήμανση του υπουργού Επικρατείας κ. Μ.
Παπαϊωάννου ο οποίος ζήτησε να υπάρξει αναφορά στο Χρηματιστήριο και να
καταγγελθούν οι υπεύθυνοι για όσα ποινικά ελεγχόμενα έγιναν και κόστισαν στο
ΠΑΣΟΚ.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Παπαντωνίου ζήτησε να αποφευχθεί η διατύπωση
για ανάγκη «επιτάχυνσης» των διαρθρωτικών αλλαγών ώστε να μην υιοθετηθεί έτσι
η κριτική της Ν.Δ. και μίλησε για ολοκλήρωση του προγράμματος. Όσον αφορά τα
επίμαχα θέματα του Ασφαλιστικού (χρηματοδότηση, 35ετία, γυναίκες κ.ά.) ο κ.
Παπαντωνίου επέμεινε στις διατυπώσεις της Κ.Ε., όπως και ο κ. Γ. Ραυτόπουλος,
«για άλλους λόγους ο καθένας», όπως σχολιάσθηκε με χιούμορ από όλους.

Ο κ. Γ. Καψής επεσήμανε αρκετές «αδύναμες» διατυπώσεις στα εθνικά θέματα, οι
οποίες, όπως είπε, μπορεί να παρεξηγηθούν, ενώ ο κ. Π. Οικονόμου πρότεινε να
οργανωθούν ψηφοφορίες για ορισμένες γενικόλογες διατυπώσεις. Επαναδιατυπώσεις
στα εθνικά ζήτησαν επίσης οι Ν. Χριστοδουλάκης, Α. Λιβάνης, Άννα
Διαμαντόπουλου. Η τελευταία εξέφρασε τη διαφωνία της όσον αφορά τη διατύπωση
περί ευρωπαϊκής ομοσπονδίας.

Πολλές επίσης παρατηρήσεις (όπως του κ. Γ. Αρσένη) αφορούσαν την έλλειψη
καταγραφής της αγωνίας του κόσμου για την ανεργία και την καθημερινότητα. Η κ.
Άννα Διαμαντοπούλου ζήτησε αναφορά στα θέματα Εκκλησίας – Πολιτείας και
τάχθηκε κατά του 35ώρου, ο δε κ. Μ. Παπαϊωάννου έθεσε θέμα αλλαγής του
εκλογικού νόμου.

«Λείπει το όραμα»

Κλείνοντας αργά το βράδυ η συνεδρίαση, πήρε τον λόγο ο κ. Άκης Τσοχατζόπουλος,
ο οποίος είπε ότι το κείμενο είναι πολύ καλή δουλειά και τόνισε ότι αποτελεί
βάση για συζήτηση αφού εμπλουτισθεί και γίνει πιο σαφές. Ωστόσο επεσήμανε ότι
πέραν από όλα τα επιμέρους, πρέπει να φανεί το νέο που έρχεται και προτείνει
τώρα το ΠΑΣΟΚ, το όραμα που δίνει στην κοινωνία και τον πολίτη.