ΠΡΟΣΩΠΑ Μια κραυγή ελευθερίας

Για τους Νοτιοαφρικανούς ήταν ο Ζουελιγιανγικίμα ­ αυτός που τραντάζει τη
γη: ο δημοσιογράφος Ντόναλντ Γουντς άφησε την τελευταία του πνοή την Κυριακή,
στα 67 του χρόνια.

Ντόναλντ Γουντς. Ο δημοσιογράφος που έκανε γνωστή την ιστορία του Στηβ Μπίκο

Ήταν από τους πρώτους Νοτιοαφρικανούς δημοσιογράφους που χρησιμοποίησαν την
πένα τους για να δείξουν ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός, ένας από τους πιο
στρατευμένους ενάντια στο απαρτχάιντ λευκούς Νοτιοαφρικανούς. Ανέκαθεν
υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έγινε ανυποχώρητος πολέμιος του
ρατσιστικού καθεστώτος χάρη στη φιλία του με τον Στηβ Μπίκο, τον αρχηγό του
Κινήματος της Μαύρης Συνείδησης που σκοτώθηκε με βασανιστήρια από την
αστυνομία τον Σεπτέμβριο του 1977. Ο Γουντς ήταν τότε διευθυντής της
εφημερίδας “Ντέιλυ Ντισπάτς” και αποκάλυψε σε άρθρα του τις συνθήκες κάτω από
τις οποίες δολοφονήθηκε ο φίλος του, γεγονός που οδήγησε στην απαγόρευση της
εφημερίδας και στη φίμωση του δημοσιογράφου από το καθεστώς. Ήταν όμως αργά·
χάρη στα κείμενα του Γουντς, ο φόνος του Μπίκο αποτέλεσε ορόσημο στην πορεία
προς την κατάρρευση της κυριαρχίας της λευκής μειοψηφίας στη Νότια Αφρική. Και
όταν, τον Ιανουάριο του 1978, κατάφερε να δραπετεύσει από τη χώρα και να
καταφύγει στο Λονδίνο μαζί με την οικογένειά του, τα χειρόγραφα που πήρε μαζί
του έκαναν γνωστή σε όλο τον κόσμο την πραγματική ιστορία του Στηβ Μπίκο ­
αποτέλεσαν την “Κραυγή Ελευθερίας” που το 1987 έγινε ταινία από τον στενό του
φίλο Ρίτσαρντ Ατένμπορο.

Γιος εμπόρου, ο Γουντς γεννήθηκε το 1933 στο Τρανσκάι, σπούδασε νομικά στο
Πανεπιστήμιο του Κέηπ Τάουν και στράφηκε στη δημοσιογραφία το 1957. Μετά τη
διαφυγή του από τη Νότια Αφρική, άρχισε να δίνει διαλέξεις στην Ευρώπη και την
Αμερική για την κατάσταση στην πατρίδα του ­ το 1978 μάλιστα ήταν ο πρώτος
ιδιώτης που κλήθηκε να μιλήσει ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων
Εθνών. Η φιλία του με ριζοσπάστες, όπως ο αρχηγός του ANC Όλιβερ Τάμπο, και οι
εκκλήσεις του για επιβολή διεθνών κυρώσεων στο ρατσιστικό καθεστώς έβλαψαν τις
σχέσεις του με άλλους φιλελεύθερους στη Νότια Αφρική, αλλά ο Γουντς θεωρούσε
πάντα τον εαυτό του στρατευμένο δημοσιογράφο μάλλον παρά πολιτικό. Παρέμεινε
υπέρμαχος της ελευθερίας του λόγου και στη νέα Νότια Αφρική, επικρίνοντας όσες
αποφάσεις του ANC θεωρούσε ότι την πλήττουν. Η τελευταία εκστρατεία του ήταν
για την ανέγερση ενός αγάλματος του Νέλσον Μαντέλα στην πλατεία Τραφάλγκαρ του
Λονδίνου.

Ο Ντόναλντ Γουντς πέθανε έπειτα από μακρά μάχη με τον καρκίνο στη βρετανική
πρωτεύουσα έχοντας δίπλα του τη γυναίκα του Γουέντυ, τις δύο θυγατέρες και
τους τρεις γιους τους.