ΠΡΟΣΩΠΑ Οι αντιφάσεις του χρηματιστή

Μπορεί κανείς να είναι ταυτόχρονα «απόστολος» της κερδοσκοπίας και
ταυτόχρονα να καταγγέλλει την παγκοσμιοποίηση των χρηματαγορών;

Τζωρτζ Σόρος. Καταγγέλλει «τον φονταμενταλισμό της αγοράς»

Το ερώτημα θέτει η «Λε Μοντ» αναφορικά με τον Τζωρτζ Σόρος, τον ουγγρικής
καταγωγής Αμερικανό χρηματιστή που ηγείται του Soros Fund Management, του πιο
φημισμένου επενδυτικού ταμείου στον κόσμο. Εβδομήντα χρόνων και κάτοχος μιας
περιουσίας που υπολογίζεται σε 1,2 τρισ. δραχμές, ο Σόρος αρέσκεται να
εμφανίζεται ως ο εκπρόσωπος μιας «νέας αριστεράς». Οι αγορές, υποστηρίζει,
λειτουργούν «σαν μια μηχανή χωρίς συναίσθημα και κάνουν απάνθρωπους τους
ανθρώπους». «Δεν μπορούμε πλέον να έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στις αγορές,
πρέπει να διορθώνουμε τις καταχρήσεις τους», τόνισε τις προάλλες σε συνέντευξή
του στη γερμανόφωνη ελβετική εφημερίδα «Τάγκες-Αντσάιγκερ». Στην ίδια
συνέντευξη κατήγγειλε τον «φονταμενταλισμό της αγοράς», ζητώντας να
δημιουργηθούν νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση των καταχρήσεών του. Τις
δηλώσεις αυτές του ανθρώπου που κέρδισε τρισεκατομμύρια κάνοντας να τρέμουν οι
αγορές του πλανήτη, θα μπορούσαν θαυμάσια να προσυπογράψουν τα κινήματα κατά
της παγκοσμιοποίησης. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Σόρος επικρίνει τον
καπιταλισμό. Ήδη από το 1995 υποστήριζε πως έπρεπε να «αναθεωρηθεί» και κάθε
χρόνο αφιερώνει πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε ιδρύματα ­ το
σημαντικότερο είναι το Open Society Institute, που έχει παραρτήματα σε 31
χώρες.

Όπως γράφει η Αν-Μαρί Ροκό στην «Απίστευτη Ιστορία του Τζωρτζ Σόρος,
δισεκατομμυριούχου, κερδοσκόπου και μαικήνα» (εκδ. Assouline, 1999), «ο Homo
speculator μετατράπηκε σε Homo politicus». Από τη μια πλευρά ασχολείται με τη
φιλανθρωπία, από την άλλη συνεχίζει να κερδοσκοπεί στις αγορές. Και το ταμείο
Quantum, που ίδρυσε το 1973 και το οποίο έχασε το 1998 σχεδόν 750 δισ. δραχμές
εξαιτίας της κρίσης στη Ρωσία, έχει αρχίσει να ξανακερδίζει την εμπιστοσύνη
των επενδυτών. Πώς μπορεί να συμβιβάζει κανείς τους ρόλους του κερδοσκόπου και
του απόστολου του αντικαπιταλισμού; Ο Σόρος απορρίπτει το ερώτημα που θέτει η
«Λε Μοντ» και τις επικρίσεις που δέχεται. Λέει πως ανησυχεί, ως ιδιώτης, «για
τις συνέπειες της αγοράς που κάνει απάνθρωπους τους ανθρώπους»: αμφιθυμία ενός
προσώπου που αυτοχαρακτηρίζεται «χρηματιστής, κερδοσκόπος, φιλόσοφος και
φιλάνθρωπος», είναι μαικήνας, μετανάστης, Αμερικανός από επιλογή, Ούγγρος και
πολίτης, πλέον, του κόσμου. Ένας φιλάνθρωπος που πλούτισε από τον καπιταλισμό
και την απελευθέρωση των αγορών, αλλά και ένας χρηματιστής που τάσσεται με την
πλευρά του λαού, του Σηάτλ και της Γένοβας.