Βιντεογκέιμ ετών… σαράντα

Το «Πάκμαν» ή αλλιώς «το στόμα που ανοι-γοκλείνει», γνώρισε τεράστια επιτυχία στις αρχές της δεκαετίας του ’80

Από το «Πάκμαν» έως τη «Λάρα Κροφτ» και από τους αδερφούς Μάριο έως τους
παίκτες τού «FIFA 2001», οι ψηφιακοί ήρωες γιορτάζουν τα 40 τους χρόνια και
χρωστούν την ύπαρξή τους σε δύο διαστημόπλοια ξεπερασμένης τεχνολογίας,
αντιμέτωπα το ένα με το άλλο και μία μαύρη τρύπα στο κέντρο της οθόνης. Εκ
πρώτης όψεως, μπορεί τα διαστημόπλοια να μην έχουν καμία σχέση με τα
υπερσύγχρονα γραφικά των σημερινών παιχνιδιών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση,
όμως, τα φαινόμενα απατούν: Μία ανάλυση του ψηφιακού τους DNA φανερώνει ότι η
«Λάρα Κροφτ» και η παρέα της είναι απόγονοι του «Spacewar», του πρώτου
ηλεκτρονικού παιχνιδιού που δημιουργήθηκε πριν από 40 χρόνια στα εργαστήρια
του Τεχνολογικού Ινστιτούτου τής Μασαχουσέτης.

Τα πρώτα κομπιούτερ δεν ήταν ένα απλό επιτραπέζιο μηχάνημα, αλλά θεόρατες
μηχανές που καταλάμβαναν τον όγκο ενός δωματίου. Υπεύθυνοι για τη λειτουργία
τους ήταν επιστήμονες που θύμιζαν γιατρούς σε αποστειρωμένους θαλάμους. Όταν,
όμως, οι ιδιοφυΐες του ΜΙΤ κατασκεύασαν έναν νέο υπολογιστή, που έπιανε
λιγότερο χώρο, λειτουργούσε με ένα αρχέγονο πληκτρολόγιο και δεχόταν εντολές
προγραμματισμού, μία παρέα φοιτητών στο ίδιο Πανεπιστήμιο βρήκε την ευκαιρία
να εκμεταλλευτεί τη σημαντική αυτή εξέλιξη της τεχνολογίας για να διασκεδάσει.
Οι υπολογιστικές ικανότητες των νέων μηχανημάτων, με τις ονομασίες ΤΧ-0 και
DEC PDP-1, ήταν ισάξιες ενός σημερινού υπολογιστή παλάμης. Αυτό όμως ήταν
αρκετό για να μπορέσουν οι φοιτητές (Νταν Έντουαρντς, Άλαν Κότοκ, Πίτερ
Σάμπσον, Μάρτιν Γράετζ, Στιβ Ράσελ) να μεταφέρουν στην οθόνη τους τις
περιπέτειες του αγαπημένου τους συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας Ε.Ε. Ντοκ
Σμιθ. Χρειάστηκαν μόλις εννιά κιλομπάιτ μνήμης για να συνθέσουν, το καλοκαίρι
του 1961, μία ηλεκτρονική μάχη τού Διαστήματος.

Για να είμαστε, όμως, απόλυτα ακριβείς, η Ιστορία των βίντεο γκέιμ αρχίζει
αρκετά παλιότερα, τον 19ο αιώνα. Το 1889, ο Φουσατζίρο Γιαμαούτσι ιδρύει στο
Κιότο της Ιαπωνίας την εταιρεία Νιντέντο. Το όνομά της, σε ελεύθερη μετάφραση,
σημαίνει πως «όσο σκληρά και αν δουλέψεις, στο τέλος η τύχη σου βρίσκεται στα
χέρια τού παραδείσου». Το πρώτο της προϊόν είναι τράπουλες από κορμούς
δέντρων, με τις οποίες οι Ιάπωνες παίζουν διάφορα παιχνίδια, και είναι
ιδιαίτερα δημοφιλείς στους κόλπους της γιαπωνεζικής μαφίας. Η εταιρεία
γνωρίζει επιτυχία, αλλά τίποτα δεν προδικάζει την τεράστια δημοτικότητα των
προϊόντων της, όταν στρέφεται στον κόσμο της ηλεκτρονικής ψυχαγωγίας, το 1963.

Ένα από τα πρώτα παιχνίδια που χρησιμοποίησαν χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων
και προηγμένα για την εποχή του ηχητικά εφέ ήταν οι «Εισβολείς τού
Διαστήματος» («Space Invaders»), το 1978, που αγαπήθηκε από χιλιάδες παίκτες.
Το παιχνίδι θεωρείται κλασικό και ακόμα πωλείται σε δεκάδες κομμάτια, σε
καταστήματα με παλιούς τίτλους. Το ίδιο δημοφιλή παραμένουν όλα τα κλασικά
αγαπημένα παιχνίδια. Ένα από τα ιστορικότερα είναι σίγουρα το μικρό κίτρινο
πλάσμα που κυνηγά φαντάσματα, τρώει μπίλιες και κεράσια στις δαιδαλώδεις
διαδρομές της οθόνης. Το «Πάκμαν» εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’80
και χρωστά τη δημιουργία του στον Γιαπωνέζο Μόρου Ιουατάνι. Το όνομά του
προέρχεται από τη γιαπωνεζική λέξη «πακουπάκου», που σημαίνει «το στόμα που
ανοιγοκλείνει». Γνωρίζει τεράστια επιτυχία αρχικά στην Ιαπωνία, όπου προκαλεί
έλλειψη κερμάτων στην αγορά, μια που όλα γεμίζουν τα μηχανήματα στα
καταστήματα με τα παιχνίδια. Με το που πατά το πόδι του στην άλλη άκρη του
Ειρηνικού σπάει το ρεκόρ πωλήσεων, που είχαν οι «Αστεροειδείς» τής Ατάρι με
100.000 κομμάτια. Τουλάχιστον 10 επίσημοι κλώνοι βγαίνουν στα επόμενα χρόνια
και δεκάδες «Πάκμαν» – μαϊμού, γνωρίζοντας αντίστοιχη επιτυχία.

Σαράντα χρόνια μετά τη δημιουργία των φοιτητών στο ΜΙΤ, ο ετήσιος τζίρος τής
βιομηχανίας ηλεκτρονικών παιχνιδιών ξεπερνά τα έξι δισεκατομμύρια δολάρια και
απασχολεί χιλιάδες εργαζομένους. Κάθε χρόνο, κυκλοφορούν εκατοντάδες
καινούργιοι τίτλοι, πολλοί από τους οποίους μεταφέρονται στη μεγάλη οθόνη και
γίνονται μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες. Για να γίνει ένα ηλεκτρονικό
παιχνίδι, χρειάζονται χρόνια εργασίας από προγραμματιστές, σχεδιαστές και
γραφίστες, που χρησιμοποιούν τα πιο προηγμένα μηχανήματα με μεγάλη
υπολογιστική ισχύ. Πάντως μπορεί οι κυκλοφορίες της πρώτης γενιάς να υστερούν
σε γραφικά, συγκρινόμενες με τις σημερινές υπερπαραγωγές, όμως, όλοι
παραδέχονται πως υπερτερούν στην ουσία, που είναι το ίδιο το παιχνίδι. Σήμερα,
πολλοί παραπονιούνται ότι ο παίκτης έχει καταντήσει απλός θεατής, μια που την
περισσότερη ώρα αρκείται στο να θαυμάζει τις σκηνές κινηματογραφικής ποιότητας
στην οθόνη του και όχι να δοκιμάζει τις ικανότητές του λύνοντας τα παζλ και τα
μυστήρια.

Εκπαιδεύουν πολιτικούς και θεραπεύουν ασθένειες!

Οι ήρωες των ηλεκτρονικών παιχνιδιών περνούν πια και στον κινηματογράφο

Η χρησιμότητα των παιχνιδιών δεν σταματά στη διασκέδαση των παικτών. Πολλά
προσφέρουν κάτι περισσότερο από απλή ψυχαγωγία, βρίσκοντας εφαρμογή σε
θεραπείες ασθενών, εκπαίδευση στρατιωτικών, πιλότων ή ακόμα και πολιτικών.
Είναι γνωστό πως οι πιλότοι δοκιμάζονται σε παιχνίδια-εξομοιωτές πτήσης, όπως
το Microsoft Flight Simulator, που αναπαριστούν με μεγάλη ακρίβεια αληθινές
συνθήκες πτήσης, τα μεγαλύτερα αεροδρόμια του κόσμου και όλα τα μοντέλα
αεροσκαφών, επιβατικών και στρατιωτικών. Επίσης, παιχνίδια όπως το SimCity
έχουν γίνει διάσημα όχι μόνο για τη μεγάλη τους επιτυχία στις πωλήσεις, αλλά
και γιατί χρησιμοποιήθηκαν ως τεστ ικανοτήτων από πολλούς υποψήφιους
δημάρχους. Τέλος, υπάρχουν και τίτλοι που χρησιμοποιούνται από γιατρούς για
την ανάπτυξη συγκεκριμένων δεξιοτήτων σε παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολίες στη
μάθηση, αλλά και για τη θεραπεία ασθενών με ψυχικά νοσήματα.