ΔΡΟΜΟΙ

Μία παράγραφος…

… μία και μόνη παράγραφος έφτασε στον Αριέλ Σαρόν την περασμένη εβδομάδα για
να πει τη λέξη «τρομοκρατία» πέντε φορές ­ τις μέτρησε όλες ο ανταποκριτής της
εφημερίδας «Ιντιπέντεντ» στον Λίβανο, Ρόμπερτ Φισκ. Τρόμος. Τρομοκρατία.
Παγκόσμια τρομοκρατία. Διεθνής τρομοκρατία. Αραβική τρομοκρατία, φυσικά. Ακόμη
και το BBC, που υποκύπτοντας στις ισραηλινές πιέσεις ξαναγράφει τα λεξικά του,
μίλησε για «παλαιστινιακή τρομοκρατία» ­ δεν είχε μιλήσει για τρομοκρατία όταν
μια ομάδα Εβραίων εποίκων είχε σκοτώσει μια οικογένεια Παλαιστινίων με το μωρό
της, πριν από μια εβδομάδα.

Η «τρομοκρατία»…

… είναι μια λέξη παντός καιρού, που δεν αφήνει τους Ισραηλινούς να βγουν από
μια αυταπάτη. Γιατί τους κρύβει την αλήθεια για τη σύγκρουσή τους με τους
Παλαιστινίους, μια αλήθεια που μόλις τώρα αρχίζει να διαγράφεται ξεκάθαρα: οι
Παλαιστίνιοι δεν φοβούνται πια. Ο Έχουντ Μπαράκ είχε υποσχεθεί να «σπάσει» την
ιντιφάντα τον περασμένο Οκτώβριο. Για να πάρει τις εκλογές, ο Αριέλ Σαρόν είχε
υποσχεθεί «ασφάλεια» στους Ισραηλινούς. Ο Μπαράκ απέτυχε. Το ίδιο και ο Σαρόν.
Σίγουρα, με την πολιτική των δολοφονιών το Ισραήλ έχει αποτρέψει πολλές
βομβιστικές επιθέσεις. Η δολοφονία ενός μέλους της Χαμάς, τις προάλλες, στην
Τουλκαρέμ, ίσως να απέτρεψε μια βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στο Τελ Αβίβ.
Όμως, ό,τι και αν γίνει, ο βομβιστής τα καταφέρνει πάντα. Οι πανηγυρισμοί των
Παλαιστινίων για τα αθώα θύματα του βομβιστή της Ιερουσαλήμ ήταν αποτρόπαιοι.
Όμως κόμιζαν το δικό τους μήνυμα: πως οι Ισραηλινοί, όσο και αν είναι νέοι,
όσο και αν είναι αθώοι, θα υποφέρουν και αυτοί, όπως υπέφεραν και υποφέρουν
τόσοι και τόσοι Παλαιστίνιοι νέοι και αθώοι.

Οι Ισραηλινοί…

… ζουν σε μια αυταπάτη. Δεν παραδέχονται πως κατέχουν ξένη γη, πως οι
έποικοί τους κτίζουν σπίτια σε αραβικά εδάφη, πως οι Παλαιστίνιοι δικαιούνται
μια πρωτεύουσα στην Ιερουσαλήμ. Πιστεύουν πως είναι πολιορκημένοι. Και το
κυριότερο: δεν βλέπουν την αλλαγή στους Παλαιστινίους. Για πολλά χρόνια μετά
τον πόλεμο του 1967, οι Παλαιστίνιοι ζούσαν ταπεινωμένοι: δούλευαν για
Ισραηλινούς αφέντες, έκτιζαν σπίτια στην ίδια τους τη γη για Εβραίους
εποίκους, «στρατολογούνταν» από την ισραηλινή αστυνομία. Σιγά – σιγά, μετά τον
πόλεμο του Λιβάνου, μετά τους φόνους των παιδιών τους που πετούσαν πέτρες
στους Ισραηλινούς, μετά τα αποσπάσματα θανάτου, οι Παλαιστίνιοι διαπίστωσαν
πως μπορούσαν να έχουν και αυτοί μερτικό στον «κύκλο της βίας», για τον οποίο
μίλησε ο πρόεδρος Μπους. Και όσο ο Αραφάτ θα υπόσχεται μάταια ένα κράτος στον
λαό του, όσο ο Σαρόν θα υπόσχεται μάταια «ασφάλεια» στον λαό του, τόσο αυτός ο
κύκλος θα μένει ανοιχτός.

Το μάθημα…

… που δεν μαθαίνουν οι Ισραηλινοί είναι πως, όταν ένας λαός χάνει κάθε φόβο,
δεν πρόκειται να ξαναφοβηθεί ποτέ πια. Δεν μπορείς να ξανασταλάξεις τον φόβο
σε έναν λαό που τον έχει αποβάλει. Και όπως καλά γνωρίζει κάθε εμπόλεμος, όταν
πια ο εχθρός σου αποβάλει κάθε φόβο, ο πόλεμος εναντίον του δεν μπορεί να
καταλήξει νικηφόρος.