Καταστατικό άνοιγμα στην κοινωνία

Δημοψηφίσματα για μεγάλα τοπικά θέματα στα οποία μπορούν να ψηφίζουν και
πολίτες που δεν είναι μέλη του ΠΑΣΟΚ προβλέπει το σχέδιο για το νέο
Καταστατικό του κυβερνώντος κόμματος με το οποίο επιχειρείται «άνοιγμα στην
κοινωνία».

Οι προτάσεις που έδωσε χθες στη δημοσιότητα ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ κ. Κ.
Σκανδαλίδης και φέρουν τη «σφραγίδα» του Πρωθυπουργού, περιέχουν αρκετούς
επιμέρους νεωτερισμούς, όπως η κατοχύρωση των πολιτικών τάσεων και η ενίσχυση
της περιφέρειας με τη δημιουργία ουσιαστικά 13 «μικρών ΠΑΣΟΚ». Ωστόσο, στα
μεγάλα θέματα στα οποία υπήρχαν πολλές και εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις
(εκλογή προέδρου και γραμματέα και σύνθεση Κεντρικής Επιτροπής) δεν
προτείνονται αλλαγές ­ επελέγησαν τελικά τα «ήρεμα νερά».

Αναζωογόνηση

Βοηθούσης και της καλοκαιρινής ραστώνης, ουσιαστικές αντιδράσεις ­ θετικές ή
αρνητικές ­ δεν υπήρξαν χθες από το εσωτερικό του κόμματος. Μόνο από τα
προσκείμενα στον κ. Ά. Τσοχατζόπουλο στελέχη επισημαινόταν ότι από την πλευρά
τους θα καταθέσουν «συνολική πρόταση» για το Καταστατικό στις 21 Αυγούστου,
στο πλαίσιο της αρμόδιας επιτροπής. «Σημασία έχει πως από τα “μέλη – κάρτες”
θα φθάσουμε στα πραγματικά μέλη και σε αναζωογόνηση της βάσης», ήταν το
μοναδικό σχόλιο αυτής της πλευράς, που κι αυτή έχει ήδη προτείνει
δημοψηφίσματα ­ όμως μόνο για κομματικά μέλη.

Πέραν της έμφασης που δίνεται στην οργανωμένη βάση και τις σχέσεις της με την
κοινωνία, η πρόταση που κατέθεσε για συζήτηση ο κ. Κ. Σκανδαλίδης προνοεί
παράλληλα για τη λειτουργική αναβάθμιση του Εκτελεστικού Γραφείου (τα μέλη του
αυξάνονται από 13 σε 19), καθώς και την ενίσχυση του πολιτικού ρόλου του
γραμματέα και του Εθνικού Συμβουλίου. Το σχέδιο που κατατέθηκε έχει εξ αρχής
διαμορφωμένα άρθρα (32) που αφορούν την ταυτότητα του ΠΑΣΟΚ, τον ρόλο των
μελών και της οργάνωσης, καθώς και τη λειτουργία τους.

Δύο στοιχεία

Στις γενικές αρχές δύο είναι τα νέα στοιχεία:

* «Η κατοχύρωση της ύπαρξης πολιτικών τάσεων και ρευμάτων ιδεών και η
δυνατότητα οριζόντιας επικοινωνίας και ελεύθερης διακίνησης των προτάσεων μέσα
στο Κίνημα». Παράλληλα, επισημαίνεται ότι «η δημιουργία ομάδων με δική τους
δομή, λειτουργία και πειθαρχία για την επιβολή των απόψεών τους, δεν είναι
αποδεκτή».

* Η κατοχύρωση της αυτονομίας της πολιτικής παρουσίας του ΠΑΣΟΚ απέναντι σε
οικονομικές ή πολιτικές εξαρτήσεις ή δεσμεύσεις που υπαγορεύονται από άλλα
κέντρα αποφάσεων ­ κάτι που διατυπώνεται με έμφαση και στις υποχρεώσεις των
μελών.

Στις καινοτομίες που αφορούν την ιδιότητα του μέλους, ενδιαφέρον παρουσιάζει η
πρόβλεψη για αυτοπρόσωπη εγγραφή με απλή αίτηση και η έγκρισή της αποκλειστικά
και μόνο από την οργάνωση ­ όχι δηλαδή έγκριση εκ των άνω.

Βάση του ΠΑΣΟΚ αποτελεί το «Δίκτυο Οργανώσεων Βάσης», που συγκροτούνται κατά
δήμο.

Οι οργανώσεις αυτές έχουν «πλήρη αρμοδιότητα» στον χώρο ευθύνης, αποφαίνονται
με καθολικές ψηφοφορίες για τα πρόσωπα, ενώ οργανώνουν και «ανοιχτά
δημοψηφίσματα» για μείζονα τοπικά αναπτυξιακά θέματα ή προβλήματα. Μάλιστα,
μπορούν να συγκροτούν και διευρυμένα εκλεκτορικά σχήματα με τη συμμετοχή και
δυνάμεων από τον περίγυρο του ΠΑΣΟΚ. Ιδιαίτερα καινοτόμος είναι η πρόβλεψη για
συμμετοχή στις επιτροπές πρωτοβουλίας (κατά χώρο ή θέμα) και μη μελών, ακόμα
και με ψήφο!

Το συνδικαλιστικό

Σε ουσιαστική υποβάθμιση της ΠΑΣΚΕ (έτσι όπως είναι σήμερα) οδηγεί, σύμφωνα με
ορισμένα στελέχη, άρθρο για τις συνδικαλιστικές παρατάξεις που διαμορφώνονται
σε τοπικό επίπεδο μόνο ως Κινήσεις Πολιτών.

Η Νομαρχιακή Επιτροπή (όπως ήδη ισχύει) εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία, όπως
και ο γραμματέας της, ενώ η Περιφερειακή Επιτροπή ­ στην οποία συμμετέχουν και
οι βουλευτές ­ έχει πλέον αρμοδιότητες όχι μόνο για αποφάσεις αναπτυξιακού
χαρακτήρα, αλλά και για τον πολιτικό σχεδιασμό του ΠΑΣΟΚ στους νομούς ευθύνης.

Κυρίαρχο, βεβαίως, όργανο παραμένει το Συνέδριο ­ γίνεται κάθε 3 χρόνια ­ και
εκλέγει πρόεδρο και Κεντρική Επιτροπή (Κ.Ε.). Η Κ.Ε. έχει 180 μέλη και εκλέγει
γραμματέα, Εκτελεστικό Γραφείο και Επιτροπή Δεοντολογίας.

Η πολιτική αναβάθμιση του γραμματέα έγκειται κυρίως στο ότι, πλέον, θα μπορεί
να αναπληρώνει τον πρόεδρο στα κομματικά όργανα όταν ο ίδιος δεν μπορεί να
παρευρίσκεται.

«Διαρχία»;

Το Εκτελεστικό Γραφείο διευρύνεται (πάλι…) και αποτελεί το κορυφαίο
εκτελεστικό όργανο όπου γίνεται σύνθεση πολιτικών και χάραξης στρατηγικής, ενώ
έχει την άμεση εποπτεία και τον συντονισμό της πολιτικής λειτουργίας τού
ΠΑΣΟΚ.

Αποτελείται από τον πρόεδρο, τον γραμματέα και 17 μέλη. Με τη σχετική
διατύπωση αφήνεται έμμεσα ανοιχτό θέμα για «άλλος πρόεδρος – άλλος
Πρωθυπουργός» («διαρχία»), καθώς προνοεί ότι στο Ε.Γ. «αυτοδίκαια συμμετέχει ο
Πρωθυπουργός, όταν το ΠΑΣΟΚ είναι στην κυβέρνηση».

Η διατύπωση έχει σημασία διότι κατά πάσα πιθανότητα έχει προστεθεί από τον κ.
Κ. Σημίτη, αφού δεν περιλαμβανόταν στο αρχικό σχέδιο του κ. Σκανδαλίδη.

Επτά (τουλάχιστον) από τα μέλη του Ε.Γ. και ο γραμματέας δεν μπορούν να ασκούν
κυβερνητικά καθήκοντα.

Το Εθνικό Συμβούλιο (Ε.Γ., Κ.Ε., βουλευτές, γραμματείς, Ν.Ε. κ.λπ.) αποκτά
πρόσθετες αρμοδιότητες, ενώ η Νεολαία συγκροτεί αυτοτελή και ισότιμη οργάνωση.

Ποσόστωση

Στο Καταστατικό προβλέπεται (ξανά) η ποσόστωση στην εκλογή γυναικών σε όλα τα
όργανα. Έτσι, εκπροσωπούνται υποχρεωτικά οι γυναίκες σε ποσοστό τουλάχιστον
ανάλογο με τον αριθμό τους στο σώμα εκλογής, όμως, σε κάθε περίπτωση, το
ποσοστό δεν θα είναι μικρότερο του 20%.

Ασυμβίβαστα

Για τις επιλογές προσώπων (βουλευτές, νομάρχες κ.λπ.) προβλέπονται ανάλογες
με τις ισχύουσες διατάξεις (επιλογή ή προκριματικές εκλογές). Όσον αφορά τα
ασυμβίβαστα, προτείνεται να ισχύσουν τα εξής:

* Η ιδιότητα του βουλευτή είναι ασυμβίβαστη με αυτήν του μέλους του Γραφείου
Πόλης, της Ν.Ε. και της Π.Ε., καθώς και του γραμματέα της Ν.Ε.

* Ο εκλεγμένος νομάρχης δεν μπορεί σε όλη τη διάρκεια της θητείας του να θέσει
υποψηφιότητα για βουλευτής.

* Ο γραμματέας της Ν.Ε. δεν μπορεί σε όλη τη διάρκεια της θητείας του να θέσει
υποψηφιότητα για βουλευτής, νομάρχης ή δήμαρχος της πρωτεύουσας του νομού.

Οι τελευταίες αυτές διατάξεις αναμένεται να πολυσυζητηθούν, καθώς ήδη έχει
αρχίσει η προεκλογική ζύμωση για τις δημοτικές και νομαρχιακές επιτροπές.