Το καλοκαίρι των αρχηγών

Τα φτερά του ανεμόμυλου δημιούργησαν ατμόσφαιρα στυλ «όσα παίρνει ο άνεμος» κατά την ομιλία του Πρωθυπουργού στην Πάρο, προσθέτοντας και το απαραίτητο «κουλέρ λοκάλ»

Χειραψίες με αγνώστους, επισκέψεις σε καφενεία, χτυπήματα στην πλάτη και
αιφνίδιο ενδιαφέρον για τα «τοπικά προβλήματα» ­ άντε και του χρόνου πάλι!
Κάπως έτσι συνοψίζεται το σενάριο των περιοδειών, στις οποίες επιδόθηκαν και
φέτος ο Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Καραμανλής τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο.
Ως γνωστόν, τον Αύγουστο το πολιτικό προσωπικό της χώρας αναχωρεί ομαδικώς για
διακοπές.

Ο Πρωθυπουργός και ο αρχηγός της Ν.Δ. τήρησαν μια πολιτική παράδοση αρκετών
χρόνων. Μόνο που φέτος ήταν η πρώτη φορά που ο αρχηγός της αξιωματικής
αντιπολίτευσης βρέθηκε να προπορεύεται στις δημοσκοπήσεις. Οι συνεργάτες του
έχουν επίσης να λένε για το παρατεταμένο χειροκρότημα που εισέπραξε ο κ.
Καραμανλής κατά την προσέλευσή του τόσο σε παραστάσεις στο Ηρώδειο όσο και
στην Επίδαυρο, στην «Αντιγόνη» που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Κιμούλης. Όπως οι
ήρωες των αρχαίων τραγωδιών δίνουν μεγάλη σημασία στους οιωνούς, έτσι και στη
Ρηγίλλης θεωρούν το χειροκρότημα «καλό σημάδι».

Εκδρομές στην επαρχία

Εκτός από την ενίσχυση του πολιτιστικού του προφίλ, η φετινή εξόρμηση του κ.
Καραμανλή είχε και άλλους στόχους. Το πρόγραμμα των Αθηνών ­ περιλαμβάνοντας
μεταξύ άλλων ομιλίες στο Εμπορικό Επιμελητήριο και επίσκεψη στην Τράπεζα της
Ελλάδος ­ ήθελε να αναδείξει την κριτική της Ν.Δ. για την οικονομία. Το
πρόγραμμα της επαρχίας περιελάμβανε επισκέψεις σε πληγείσες περιοχές ώστε να
αναδειχθεί η κυβερνητική αδιαφορία. Ορισμένοι άσπονδοι φίλοι του στη Ν.Δ.
επιμένουν ότι «ο Καραμανλής δουλεύει ελάχιστα» και μιλούν απαξιωτικά για
«εκδρομές στην επαρχία και τσίπουρα με τους ντόπιους». Ωστόσο, ο αρχηγός της
αξιωματικής αντιπολίτευσης γύρισε από τη Σάμο μετά τις δέκα το βράδυ και δεν
δίστασε να πάρει το ελικόπτερο στις οκτώ το πρωί της επομένης για να
επισκεφθεί, εκτός προγράμματος, τη σεισμόπληκτη Σκύρο. Στελέχη προσκείμενα στη
Ρηγίλλης μιλούν για έναν «νέο, ώριμο Καραμανλή, ο οποίος διακρίνεται από την
αυτοπεποίθηση του αρχηγού που ελέγχει το κόμμα του και έχει τον αέρα των
δημοσκοπήσεων».

Αταίριαστο ζευγάρι

Το πρόγραμμα του κ. Σημίτη είχε διαφορετικούς στόχους. Ψυτάλλεια, Εύηνος και
το Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών στο Σύνταγμα είχαν ως στόχο την προβολή του
κυβερνητικού έργου. Η Λιβαδειά είχε το πλεονέκτημα ότι είναι κοντά ­ αφού ο
Πρωθυπουργός δεν μπορεί να λείπει μεσοβδόμαδα από την Αθήνα. Η Πάρος συνδύαζε
ως προορισμός τη δυνατότητα δημόσιας επίσκεψης και προσωπικής αναψυχής. Ακόμη
και στις θερινές περιοδείες Σημίτης και Καραμανλής είναι αταίριαστο ζευγάρι. Ο
αρχηγός της Ν.Δ. ήταν εμφανώς ηλιοκαμένος και με παραπανίσια κιλά. Ο
Πρωθυπουργός δεν είχε μαυρίσει, φορούσε μοντέρνα μικροσκοπικά μαύρα γυαλιά,
ενώ το κολλητό μπλε σπορ πουκάμισό του αναδείκνυε ότι παραμένει θιασώτης της
πρωινής σουηδικής γυμναστικής και στέκει καλά.

Βάρκες και λαμπάδες

Το οργανωτικό μέρος των περιοδειών του κ. Σημίτη έχει επωμισθεί εδώ και
αρκετούς μήνες ο Μιχάλης Νεονάκης. Η εμπειρία της Πάρου ­ με τις βάρκες και
τις φωταψίες ­ υπήρξε θετική για τους επιτελείς του Πρωθυπουργού που επιμένουν
ότι «η βάση του Κινήματος βγάζει δυναμικό κλίμα αισιοδοξίας και ζητά να
σταματήσουν οι διαξιφισμοί των πρωτοκλασάτων, ώστε να βγει το ΠΑΣΟΚ ενισχυμένο
από το συνέδριο». Στη Λιβαδειά, πάντως, ο κ. Σημίτης άργησε να φθάσει και
έκανε μια τόσο μακρόσυρτη ομιλία που, σύμφωνα με έναν παρευρισκόμενο, «πάγωσε
το αρνάκι που ήταν ήδη σερβιρισμένο και δεν τρωγόταν». Προφανώς, κάποιοι
προσέρχονται στις πολιτικές συνεστιάσεις μόνο για το φαί.

Στο σχολείο

Το χειροκρότημα των θεατών εισέπραξε ο πρόεδρος της Ν.Δ. κατά την προσέλευσή του στην Επίδαυρο. Αν και επρόκειτο για παράσταση τραγωδίας, η Ρηγίλλης θεωρεί τις επευφημίες καλό πολιτικό οιωνό

Υπάρχουν πολιτικοί που αγαπούν τις συσκέψεις και τα μνημόνια ­ και πολιτικοί
που θέλουν να είναι διαρκώς στο πεζοδρόμιο και να έχουν επαφή με τον κόσμο
(κλασικό παράδειγμα ο Μπιλ Κλίντον). Ο κ. Σημίτης ανήκει μάλλον στην πρώτη
κατηγορία. Στο υπουργείο Παιδείας έχουν ακόμη να λένε για μια περσινή εκτός
προγράμματος επίσκεψη του Πρωθυπουργού σε σχολείο. «Πώς αισθάνεστε που
επανήλθατε;», ρώτησε με φιλικό χαμόγελο τους μικρούς μαθητές με την ευκαιρία
της νέας χρονιάς. Ωστόσο, η τάξη είχε μείνει κόκαλο και δεν αντιδρούσε γιατί
τα πιτσιρίκια δεν καταλάβαιναν την έννοια της «σχολικής επαναφοράς». Με τους
ενήλικες τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα, αλλά, όπως επαναλαμβάνεται
στερεότυπα χρόνια τώρα, «ο Σημίτης είναι ο Σημίτης!». Άλλοτε στενός συνεργάτης
του επιμένει ότι ο Πρωθυπουργός «είναι ο εαυτός του και δεν υποκρίνεται. Η
σχέση με τον πολίτη είναι ειλικρινής και όχι δημαγωγική». Ούτως ή άλλως, οι
περιοδείες παρασύρουν κάπως ακόμη και τον «κουμπωμένο» Πρωθυπουργό. Αν και
είναι ο Καραμανλής που θεωρείται ότι βρίσκεται στο στοιχείο του μέσα στον απλό
κόσμο, σε μια παλαιότερη περιοδεία στην Κρήτη με πολλούς σταθμούς ο κ. Σημίτης
είχε ανταποκριθεί στη φιλοξενία των κατοίκων, πίνοντας περισσότερες από δέκα
ρακές. Επηρέασε αυτό τον χαρακτήρα του; «Όχι», απαντάται θυμόσοφα, «η ρακή
είναι πιο ελαφριά από το τσίπουρο και μάλλον δεν τις κατέβαζε ολόκληρες».

Προσεγμένη σκηνοθεσία

Το Μέγαρο Μαξίμου έδινε πάντα μεγάλη σημασία στις περιοδείες, ο δε
Πρωθυπουργός ζητούσε απολογισμό κάθε επίσκεψης άμα τη επιστροφή στην Αθήνα.
Αντίστοιχα, στη Ρηγίλλης ξέρουν την υστέρηση του σημιτικού ΠΑΣΟΚ στην επαρχία,
όπου κάθε τοπική κοινότητα είναι «ένα καζάνι που βράζει» ­ εξ ου και οι
καραμανλικές εξορμήσεις χρονολογούνται από το 1998. Το πρόβλημα είναι ότι οι
εκδρομές των πολιτικών εκτός Αθηνών δίνουν συχνά την αίσθηση προσεγμένης
σκηνοθεσίας. Προεπιλεγμένες τοποθεσίες, αυστηρά προγράμματα και
«σκριπταρισμένες» κινήσεις δημιουργούν μια διάχυτη αίσθηση αναξιοπιστίας.
Στέλεχος της κυβέρνησης με εμπειρία στην οργάνωση περιοδειών παραδέχεται ότι
«δεν μπορείς να αφήσεις τίποτε να πάει στραβά». Δεν είχαν χαλάσει οι
διαδηλώσεις των φοιτητών την ατμόσφαιρα παλαιότερης επίσκεψης του Πρωθυπουργού
στην Μυτιλήνη;

Ξαναζεσταμένος μουσακάς

Φυσικά, ο ψυχαναγκασμός της σκηνοθεσίας δεν απαντά μόνο στην Ελλάδα. Ο Τόνι
Μπλερ κατηγορήθηκε όταν εξήγγειλε τις τελευταίες βρετανικές εκλογές
επισκεπτόμενος ένα σχολείο· την ώρα που μιλούσε οι μαθητές κοιτούσαν απλανώς ­
άλλωστε, αυτά που έλεγε, ελάχιστα τους αφορούσαν. Έτσι, οι παραδοσιακές
θερινές περιοδείες το δίμηνο Ιουνίου – Ιουλίου θυμίζουν λίγο τους
ξαναζεσταμένους μουσακάδες στις τουριστικές ταβέρνες των Κυκλάδων αλλά και την
αδυναμία της πολιτικής να λειτουργήσει αυθόρμητα και να κινητοποιήσει τους
απλούς πολίτες «εκτός σεναρίου».