Σήμα κινδύνου για τις δαπάνες

Το καμπανάκι του κινδύνου για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2001 κρούει
προς όλα τα υπουργεία και τους φορείς το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το
οποίο με κατεπείγουσα εγκύκλιό του προειδοποιεί ότι υπάρχει σοβαρή πιθανότητα
αποκλίσεων στα δημοσιονομικά μεγέθη, με αποτέλεσμα να απειλείται η εκπλήρωση
των κρίσιμων στόχων του Προγράμματος Σταθερότητας για το έλλειμμα και το
δημόσιο χρέος. Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εντοπίζει σημαντικές
υπερβάσεις δαπανών σε πολλούς φορείς του Δημοσίου και στέλνει τελεσίγραφο ότι
δεν πρόκειται να εγκριθούν πιστώσεις μεγαλύτερες από αυτές που, ήδη,
προβλέπονται στον προϋπολογισμό, τονίζοντας ότι αναλήψεις δαπανών πάνω από τα
όρια αυτά είναι παράνομες.

Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του,
έχει εντοπίσει ότι υπουργεία και δεκάδες επιχορηγούμενοι φορείς δαπανούν πολύ
περισσότερα από τις εγκεκριμένες πιστώσεις τους στον προϋπολογισμό. Μάλιστα,
αρκετοί φορείς, από το πρώτο εξάμηνο ακόμη, έχουν αναλάβει δαπάνες που
ξεπερνούν ακόμη και τις συνολικές ετήσιες εγκεκριμένες πιστώσεις τους. Τα
στοιχεία αφορούν την πορεία των δαπανών των υπουργείων και των φορέων σε όλο
το πρώτο εξάμηνο του έτους, γεγονός που καθιστά πολύ σοβαρό τον κίνδυνο να
υπάρξουν μεγάλες υπερβάσεις στις δαπάνες του προϋπολογισμού του 2001, αν
συνεχισθούν οι ίδιοι ρυθμοί και τους επόμενους έξι μήνες.

Ορατός ο κίνδυνος αποκλίσεων

Την εγκύκλιο υπογράφει ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος Δρυς και απεστάλη,
ήδη, σε όλα τα υπουργεία και τους φορείς του Δημοσίου, σε μια προσπάθεια του
υπουργείου Οικονομικών να τους επιστήσει στην προσοχή για την πορεία εκτέλεσης
του φετινού προϋπολογισμού, ο οποίος, όπως αποδεικνύεται, κινείται στην κόψη
του ξυραφιού. Χαρακτηριστικά, στην εγκύκλιο αναφέρεται ότι:

«Παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις μας για την ανάγκη εκτέλεσης του
προϋπολογισμού τού τρέχοντος οικονομικού έτους εντός των ορίων των
εγγεγραμμένων πιστώσεών του, από τα στοιχεία που περιέρχονται σε γνώση των
υπηρεσιών του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους προκύπτει ότι πολλοί φορείς
προχωρούν στην πραγματοποίηση δαπανών που υπερβαίνουν τόσο τις διαθέσιμες όσο
και στις συνολικές πιστώσεις του προϋπολογισμού. Οι δαπάνες αυτές που
αναλαμβάνονται δεν είναι νόμιμες». Και αμέσως μετά τονίζεται ότι: «Η πρακτική
αυτή είναι πιθανόν να οδηγήσει σε ουσιαστικές αποκλίσεις από τις αρχικές
προβλέψεις του προϋπολογισμού και να θέσει σε κίνδυνο το πρόγραμμα
σταθερότητας και ανάπτυξης με όλες τις εντεύθεν για την οικονομία της χώρας
δυσμενείς συνέπειες».

Τελεσίγραφο για τις δαπάνες

Ο υφυπουργός Οικονομικών στο σημείο αυτό καλεί όλους τους υπουργούς της
κυβέρνησης, οι οποίοι εποπτεύουν τους επιχορηγούμενους φορείς, να δώσουν
οδηγίες και εντολές για την αυστηρή τήρηση των προβλέψεων του προϋπολογισμού
και ουσιαστικά τούς προτρέπει να προχωρήσουν σε αυστηρή συγκράτηση των δαπανών
τους, προκειμένου να επιτευχθούν οι κρίσιμοι δημοσιονομικοί στόχοι για το
2001. Παράλληλα, τους καλεί να αποφεύγουν την πρακτική της καθυστέρησης ή της
αναβολής στην πληρωμή δαπανών που ακολουθείται σε πολλές περιπτώσεις και να
επαναξιολογήσουν τους στόχους και τις προτεραιότητές τους. Δηλαδή, να
προχωρήσουν από μόνοι τους σε περικοπές των δαπανών τους.

Οι οδηγίες προς τους φορείς και τα υπουργεία για τη συγκράτηση των δαπανών
τους είναι η πρώτη κίνηση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους στην αγωνιώδη
προσπάθεια που καταβάλλει το τελευταίο διάστημα για τον περιορισμό των δαπανών
του Δημοσίου στα επίπεδα που έχουν προϋπολογισθεί, ο οποίος αποτελεί
προϋπόθεση για τη δημιουργία, για πρώτη φορά στη δημοσιονομική ιστορία της
χώρας, πλεονάσματος 0,5% του ΑΕΠ και για τη μείωση του χρέους στο 98,9% του
ΑΕΠ από 103,4% του ΑΕΠ φέτος. Πρόκειται για τις δύο κρίσιμες δεσμεύσεις που
ανέλαβε η Ελλάδα απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την υποβολή του Προγράμματος
Σταθερότητας 2001-2004 και η εκπλήρωσή τους είναι καθοριστική και για την
εικόνα της χώρας στις διεθνείς αγορές.

Η επόμενη κίνηση, όπως λένε αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, θα
είναι να προχωρήσει το ίδιο το υπουργείο σε απόφαση για περικοπές των, ήδη,
εγκεκριμένων πιστώσεων του προϋπολογισμού. Τα ίδια στελέχη αναφέρουν ότι, προς
το παρόν, το υπουργείο τηρεί στάση αναμονής ως προς το θέμα αυτό. Μια τέτοια
απόφαση θα ληφθεί αφού πρώτα αξιολογηθούν και τα στοιχεία για την πορεία
εκτέλεσης του προϋπολογισμού τον Ιούλιο, προκειμένου να υπάρχει μια σαφέστερη
εικόνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα των έκτακτων περικοπών θα τεθεί στο
τραπέζι των συζητήσεων του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης προς το τέλος
Αυγούστου – αρχές Σεπτεμβρίου, οπότε θα ληφθεί και η απόφαση.

Η «μαύρη τρύπα» των εσόδων

Τα ίδια στελέχη εκτιμούν ότι είναι πιθανή η λήψη μιας απόφασης προς την
κατεύθυνση αυτή, αφού δεν είναι μόνο η πορεία των δαπανών που δημιουργεί
προβλήματα στην εκτέλεση του φετινού προϋπολογισμού, αλλά και η πορεία των
εσόδων. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στα φορολογικά έσοδα. Αυτά, όπως, ήδη,
έχει γράψει η «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», παρουσιάζουν, ήδη, σημαντική υστέρηση σε βασικές
τους κατηγορίες. Δύο από αυτές είναι τα έσοδα από τον φόρο στις συναλλαγές στο
Χρηματιστήριο, καθώς και από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων. Τα πρώτα,
λόγω της πτώσης του Χρηματιστηρίου από την αρχή του έτους, παρουσιάζουν
υστέρηση που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 250 δισ. δρχ σε ετήσια βάση, ενώ σε
άλλα 250 δισ. δρχ υπολογίζεται η «μαύρη τρύπα» από τον φόρο εισοδήματος
νομικών προσώπων, καθώς οι επιχειρήσεις στις φετινές φορολογικές δηλώσεις τους
εμφάνισαν λιγότερα κέρδη σε σχέση με πέρυσι. Με βάση τα δεδομένα αυτά, στο
υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι η «μαύρη τρύπα» από την υστέρηση των
φορολογικών εσόδων θα ξεπεράσει τα 500 δισ. δρχ μέχρι το τέλος του έτους.

Στο υπουργείο Οικονομικών ελπίζουν ότι μέρος της υστέρησης αυτής θα καλυφθεί
από την εντατικοποίηση των προσπαθειών για την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων
χρεών των οφειλετών του δημοσίου. Ήδη, σχετικές εντολές έχουν δοθεί από την
πολιτική ηγεσία του υπουργείου προς τους εφόρους. Για τον σκοπό αυτό, μάλιστα,
το υπουργείο μείωσε το ποσοστό της μηνιαίας προσαύξησης που επιβάλλεται στις
ληξιπρόθεσμες οφειλές στο 1%, από 1,5% για όσους ρυθμίσουν τα χρέη τους. Όμως,
οι προσδοκίες του υπουργείου για είσπραξη 300 δισ. δραχμών φέτος από τα χρέη
αυτά, κρίνονται υπεραισιόδοξες.