Οι περισσότεροι ιοί δεν βλάπτουν σοβαρά τα κομπιούτερ

Το 1986 ήταν μόνο ένας, γνωστός σε όλους με το όνομα Brain. Από τότε μέχρι
σήμερα έχουν καταγραφεί περισσότερες από 25.000 παραλλαγές ηλεκτρονικών
προγραμμάτων που λειτουργούν ως ιοί.

Κι όσο κι αν οι αριθμοί τρομάζουν, οι στατιστικές δείχνουν πως μόνο ένα 5% των
ιών αυτών γίνεται όπλο στα χέρια κακόβουλων χάκερ ή… πλακατζήδων του
κυβερνοχώρου.

Άρχισαν να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο μέσα στη δεκαετία του 1990,
παίρνοντας δύναμη από την εξάπλωση του Internet και του ηλεκτρονικού
ταχυδρομείου. Οι πιο δημοφιλείς και διαδεδομένοι, των τελευταίων χρόνων, είναι
οι λεγόμενοι «ιοί μακροεντολών», οι οποίοι χτυπούν μαζικά τους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές, εκμεταλλεύονται «κρυψώνες» στη γλώσσα προγραμματισμού των
προγραμμάτων που χρησιμοποιούνται στο 90% των υπολογιστών του πλανήτη (αυτά
είναι τα προγράμματα της Microsoft, Word και Excell) και ταξιδεύουν με το
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, κοντά σε επισυναπτόμενα αρχεία. Ένας τέτοιου είδους
ιός («σκουλήκι» ονομάζεται, «worm») είναι και ο «code red», για χάρη του
οποίου έχουν αναστατωθεί άπαντες οι προγραμματιστές, σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Παρά τον φόβο πάντως που προκαλεί και μόνο η λέξη «ιός», η στατιστική δείχνει
πως οι περισσότεροι από τους χιλιάδες που κυκλοφορούν πια μέσω του Internet
είναι ακίνδυνοι και μπορούν εύκολα και απλά να αντιμετωπισθούν, με τη χρήση
αντιβιοτικών προγραμμάτων, που ανανεώνονται και ενημερώνονται διαρκώς για κάθε
νέο ιό που κυκλοφορεί.

Όπως εξηγεί ο κ. Θεόφιλος Παναγιωτόπουλος, προγραμματιστής που απασχολείται σε
εταιρεία που σχεδιάζει αντιβιοτικά προγράμματα για ηλεκτρονικούς υπολογιστές,
«πραγματικά επικίνδυνοι είναι οι ιοί εκείνοι που βρίσκονται στο Διαδίκτυο “in
the wild” (ανεξέλεγκτοι), και χτυπούν πριν προλάβουμε να ενημερωθούμε για την
ύπαρξή τους, ώστε να σχεδιάσουμε το… αντίδοτο». Στην πραγματικότητα οι ιοί
είναι κώδικες, οι οποίοι, εκτός από ανεπιθύμητοι και ενοχλητικοί, δεν έχουν
από μόνοι τους την ικανότητα να προκαλέσουν σημαντικές καταστροφές. Ταξιδεύουν
βέβαια ταχύτατα μέσω του Internet και μπορούν αυτόματα να εξαπλωθούν από τη
μιαν άκρη του πλανήτη έως την άλλη, εισβάλλουν ως «αόρατοι επιδρομείς» στους
ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αλλά από εκεί κι έπειτα θα γίνουν καταστροφικοί
μόνο αν δεν εντοπισθούν έγκαιρα, αν μπλεχτούν μαζί με άλλα προγράμματα ιών.
Πολλοί είναι εκείνοι που παρουσιάζουν τους ιούς ως «αγγελιαφόρους του χάους»,
επιφέρουν όμως χάος μόνο αν δεν γνωρίζει κανείς πώς να τους αντιμετωπίσει.

Στη συντριπτική πλειονότητά τους, τα προγράμματα που γίνονται γνωστά ως ιοί
σχεδιάζονται για πειραματικούς σκοπούς σε «συνθήκες εργαστηρίου». Εκτιμάται
πως είναι περισσότεροι από 20.000 οι ιοί που δημιουργήθηκαν αρχικά ως
ερευνητικά εργαλεία και στη συνέχεια, με κάποιον τρόπο ­ άλλοτε επειδή κάποιος
το επιδίωξε, κι άλλοτε κατά λάθος ­ διέφυγαν και εξαπλώθηκαν. Άλλες φορές οι
ιοί είναι προγράμματα που σχεδιάζονται με στόχο να στείλουν κάποιο «μήνυμα» σε
μια παρέα του κυβερνοχώρου ή να κάνουν μια φάρσα. Υπάρχει πάντα και το 5% των
ιών, οι οποίοι σχεδιάζονται εξαρχής για να αποτελέσουν όπλα στα χέρια των
χάκερ και να διευκολύνουν τις ηλεκτρονικές τους επιθέσεις.

Πάνω από 1,2 δισ. δολάρια στοίχισε ήδη ο Code Red!

Μπορεί ο ιός Code Red να μην έδειξε την καταστροφική μανία που περίμεναν όλοι
να δουν, ωστόσο εκτιμάται πως μας έχει ήδη στοιχίσει πάνω απο 1,2
δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Σύμφωνα με μελέτη της αμερικανικής εταιρείας
Computer Economics, σε παγκόσμιο επίπεδο, έχουν ήδη ξοδευτεί περίπου 740
εκατομμύρια δολάρια για την παρακολούθηση, τον καθαρισμό και τις δοκιμές στους
395.000 σέρβερ (συστήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών) που προσεβλήθησαν από τον
ιό. Σε 450 εκατομμύρια δολάρια ανέρχεται ­ σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις ­
το κόστος από τη μείωση της παραγωγικότητας εξαιτίας του ιού, ενώ δεν ήταν
λίγες οι εταιρείες που αναγκάστηκαν να ανατρέξουν σε ειδικούς προγραμματιστές,
πληρώνοντάς τους ακόμη και 300 δολάρια την ώρα.

Πάντως ο κίνδυνος δεν έχει ακόμη περάσει και προγραμματιστές σε ολόκληρο τον
κόσμο βρίσκονται ακόμη σε επιφυλακή. Όπως δήλωσε χθες η Debby Weierman, για
λογαριασμό του FBI, «η καταιγίδα φαίνεται πως πέρασε, δεν μπορούμε όμως να
είμαστε ήσυχοι ακόμη. Χρειαζόμαστε χρόνο για να μελετήσουμε και να αναλύσουμε
τις επιπτώσεις». Ένας από τους αρχικούς στόχους κατά τον σχεδιασμό του Code
Red ήταν να οδηγήσει σε κατάρρευση το web site του Λευκού Οίκου, αναγκάζοντας
όσους υπολογιστές μόλυνε να στέλνουν αιτήσεις προς αυτό. Η πρώτη επίθεση είχε
προγραμματιστεί για τις 19 Ιουλίου (τότε ο ιός τρύπωσε σε περίπου 250.000
υπολογιστές μέσα σε εννέα ώρες) και η δεύτερη, για χθες, 1η Αυγούστου. Άρχισε
να αναπαράγεται και να ταξιδεύει από το ένα μηχάνημα στο άλλο από τα μεσάνυχτα
της Τρίτης (ώρα Γκρίνουιτς), αλλά από τις πρώτες πρωινές ώρες οι
προγραμματιστές, που ήταν στημμένοι και παρακολουθούσαν την εξέλιξη της
επίθεσης, διαπίστωσαν πως τελικά δεν μπορούσε να προκαλέσει όση καταστροφή
είχαν προβλέψει αρχικά.