Θα αποκρυπτογραφήσουν τα μυστικά του Εγκέλαδου

Στον βυθό του Αιγαίου αναζητούν οι επιστήμονες το… μυστικό και τις από
εδώ και πέρα διαθέσεις του Εγκέλαδου στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής
Μεσογείου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Πανεπιστημίου Κολούμπια τα ίχνη των
παλαιότερων σεισμικών δονήσεων παραμένουν ανάγλυφα στον βυθό, σε αντίθεση με
τις χερσαίες επιφάνειες.

Θεσσαλονίκη.

Γραφείο Βόρ. Ελλάδας

Νέες μέθοδοι. Με το ερευνητικό πλοίο «Μορίς Γιούινγκ», που ήδη βρίσκεται στον Κορινθιακό, προτίθενται να πραγματοποιήσουν τις έρευνες οι επιστήμονες

Με τη χρήση νέων υπερηχογραφικών μεθόδων οι επιστήμονες θα μπορέσουν να
φωτογραφήσουν σεισμικά ρήγματα σε σχετικά ρηχά σημεία του Αιγαίου Πελάγους,
όπου η φυσική διάβρωση δεν έχει ως συνέπεια να χάνονται τα ίχνη σεισμικών
δονήσεων.

Ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστήμιου της Κολούμπια, αλλά και άλλοι επιστήμονες
όπως γεωλόγοι, μηχανικοί και τεχνοκράτες αρμοδίων υπηρεσιών από τις ΗΠΑ, την
Ελλάδα, την Ιταλία και την Τουρκία ξεκινούν από σήμερα στη Θεσσαλονίκη
ευρύτατη επιστημονική συνεργασία με στόχο να εκτιμηθεί ο κίνδυνος σεισμού στην
περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και να καταγραφεί η σεισμική δραστηριότητα
του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας, που εκτείνεται από την Τουρκία ως την
ηπειρωτική Ελλάδα.

Η συνάντηση θα διαρκέσει ως και μεθαύριο, ενώ η συμφωνία συνεργασίας θα
υπογραφεί από τους εταίρους (εκπροσώπους πανεπιστημιακών ερευνητικών ομάδων
από την Ελλάδα, την Τουρκία, την Ιταλία και τις ΗΠΑ) στις 2 Αυγούστου στον
Πειραιά.

Για τις μελέτες στο Αιγαίο προτείνεται να χρησιμοποιηθεί το ερευνητικό σκάφος
Μορίς Γιούινγκ του Πανεπιστημίου Κολούμπια, το οποίο διενεργεί ήδη ανάλογες
έρευνες στον Κορινθιακό Κόλπο και θα βρίσκεται στον Πειραιά για την τελετή της
υπογραφής της συμφωνίας στις 2 Αυγούστου.

Στους στόχους του προγράμματος της συνεργασίας είναι η καλύτερη κατανόηση της
φυσικής διαδικασίας της σεισμικής επικινδυνότητας στην περιοχή του Βορείου
Αιγαίου, καθώς και η εκτίμηση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών από
μελλοντικό σεισμό. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Κολούμπια, οι
επιστήμονες πιστεύουν πως ορισμένοι από τους καταστροφικούς σεισμούς που
έπληξαν την Τουρκία το 1999 συνέβαλαν στο να μετακινηθούν οι θέσεις διατάραξης
της ελαστικής ισορροπίας των περιφερειακών στρωμάτων, που αποτελούν τις
λεγόμενες εστίες των σεισμών. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε, σύμφωνα με τους
επιστήμονες, να αυξήσει τις πιθανότητες να πληγούν η Κωνσταντινούπολη και άλλα
μέρη της περιοχής από σεισμό στις επόμενες δεκαετίες.

Η επιστημονική ομάδα σχεδιάζει να μελετήσει το εδαφικό ρήγμα στον βυθό του
Βορείου Αιγαίου, που είναι γνωστό ως ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας. Στα πλαίσια
της μελέτης της η ομάδα θα χαρτογραφήσει τις ιστορικές και προϊστορικές
διαταράξεις της επιφάνειας του βυθού χρησιμοποιώντας τελευταίας τεχνολογίας
γεωφυσικά όργανα υψηλής πιστότητας. Αργότερα θα προστεθούν στο πρόγραμμα
οικονομολόγοι και κοινωνιολόγοι, οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν ανεξάρτητες
έρευνες για την καλύτερη κατανόηση των «προεκτάσεων» που έχουν οι σεισμοί στο
ανθρώπινο στοιχείο.

Επιστρέφει η ηρεμία στη Σκύρο

Στη Σκύρο. Οι κάτοικοι σιγά σιγά επέστρεψαν στα σπίτια τους και η ψυχολογία τους είναι πολύ καλύτερη, κι αυτό οφείλεται και στο ότι οι τουρίστες γυρίζουν και πάλι στο νησί

Επιστρέφει η ηρεμία στη Σκύρο πέντε ημέρες μετά τον σεισμό. Οι κάτοικοι, παρά
τους μετασεισμούς που σημειώνονται στην περιοχή, φαίνεται ότι διατηρούν την
ψυχραιμία τους. Το Σάββατο, μάλιστα, παρά το γεγονός ότι καταγράφηκαν δύο
αισθητές μετασεισμικές δονήσεις εντάσεως 4,8 και 4,5 Ρίχτερ που συνοδεύτηκαν
από νέες κατολισθήσεις, οι περισσότεροι κάτοικοι επέστρεψαν στα σπίτια τους.

«Όλοι σιγά σιγά γυρίζουμε σπίτια μας» δηλώνει ο κ. Νικόλαος Αλεξίου,
ιδιοκτήτης ενοικιαζόμενων δωματίων στη Σκύρο. «Αφού μας διαβεβαιώνουν και οι
ειδήμονες ότι δεν κινδυνεύουμε, κοιμόμαστε σπίτια μας, αλλά είμαστε με το ένα
μάτι ανοιχτό, έτοιμοι να πεταχτούμε έξω.

Πάντως σίγουρα η ψυχολογία μας είναι καλύτερη και αυτό οφείλεται και στο
γεγονός ότι οι τουρίστες και η κίνηση φαίνεται να ξαναγυρνούν στο νησί μας».

Ήταν ψύχραιμοι

«Οι κάτοικοι, παρ’ όλο που δεν είχαν μεγάλη εμπειρία από σεισμούς, επέδειξαν
μεγάλη ψυχραιμία και όσο περνούν οι μέρες αποκαθίσταται και η ηρεμία τους»
επισημαίνει ο σύμβουλος του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, καθηγητής
Ισαάκ Παρχαρίδης. «Πάντως τα προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν και
προσπαθούμε να τα επιλύσουμε».

Τα προβλήματα

Στη σεισμόπληκτη Σκύρο ­ όπως χαρακτηρίστηκε με απόφαση του υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ
κ. Νάσου Αλευρά ­ τα προβλήματα εντοπίζονται κυρίως στην υδροδότηση του νησιού
και τις κατολισθήσεις.

Για την υδροδότηση, η οποία σταμάτησε μετά τον σεισμό μόλις χάθηκε η πηγή
Αναβάλλουσα, έχουν επιστρατευτεί από την Παρασκευή δύο υδροφόρες του Πολεμικού
Ναυτικού που τροφοδοτούν εναλλάξ βυτία του δήμου στο λιμάνι της Σκύρου, τα
οποία με τη σειρά τους αδειάζουν το νερό στην κεντρική δεξαμενή του νησιού.
Επίσης πέντε μικρότερες πηγές δίνουν νερό στο νησί, αλλά καλύπτουν μόνο το 50%
των αναγκών και μάλιστα περιοδικά.

«Το πρόβλημα θα λυθεί αν το νερό της Αναβάλλουσας ξαναβρεί δίοδο προς την
επιφάνεια» σημειώνει από τον δήμο Σκύρου ο κ. Νίκος Κρητικός. «Ήρθε από την
Αθήνα ο ραβδοσκόπος κ. Δήμας, ο οποίος εντόπισε το νερό περίπου 100 μέτρα
μακριά από την πηγή. Πρέπει λοιπόν να περιμένουμε ακόμη μερικές μέρες μήπως
και το νερό φτάσει στην πηγή».

Οι κατολισθήσεις

Επίσης ανησυχία εξακολουθούν να προκαλούν οι κατολισθήσεις, που σημειώθηκαν
και το πρωί του Σαββάτου μετά τους μετασεισμούς. Η περιοχή όπου έπεσαν οι
βράχοι έχει ήδη αποκλειστεί και όσοι κάτοικοι έχουν σπίτια εκεί προληπτικά τα
έχουν εγκαταλείψει και φιλοξενούνται αλλού. Η περιοχή για την ώρα θεωρείται
δύσκολο να καθαριστεί, καθώς οι μετασεισμοί συνεχίζονται και ο δήμος
περιορίζεται στο να ενημερώνει τους κατοίκους και τους περαστικούς να μην
πλησιάζουν.

Σε ό,τι αφορά τις ζημιές στα κτίσματα της Χώρας, ήδη μέχρι χθες το απόγευμα
είχαν υποβληθεί συνολικά 452 αιτήσεις για έλεγχο και είχαν εξεταστεί τα 250.
Από αυτά μόνο τέσσερα (αποθήκες, ξύλινοι και πετρόχτιστοι στάβλοι (κατούνες))
κρίθηκαν κατεδαφιστέα, ενώ 50 κτίσματα χαρακτηρίστηκαν επισκευάσιμα.

Για τα κτίρια που επλήγησαν από τον σεισμό θα καταβληθεί στεγαστική συνδρομή
στους δικαιούχους, που θα αποτελείται κατά το 1/3 από δωρεάν κρατική αρωγή και
κατά τα 2/3 από άτοκο δάνειο με 15ετή διάρκεια εξόφλησης. Η συνδρομή αυτή
είναι για τις επισκευές από 65.000 δραχμές ανά τ.μ. και για τις ανακατασκευές
από 130.000 δραχμές ανά τ.μ.

Πώς γίνεται η μελέτη του βυθού

Η μελέτη του θαλάσσιου βυθού είναι μία από τις καλύτερες μεθόδους για να
αποκαλύψουν οι επιστήμονες τα μυστικά των σεισμών. Και αυτό γιατί το νερό
προστατεύει τα ρήγματα, τα οποία δεν υπόκεινται σε αλλοιώσεις, διαβρώσεις και
ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Τα ωκεανογραφικά σκάφη, όπως και το αντίστοιχο του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων
Ερευνών, είναι εξοπλισμένα με τελευταίας τεχνολογίας ηχοβολιστικά μηχανήματα.
Αυτά στέλνουν κύματα στον πυθμένα, σε μικρό βάθος, τα οποία ανακλώνται και
επιστρέφουν στην επιφάνεια, όπου καταγράφονται από τον εξοπλισμό του σκάφους.
Έτσι, καταγράφουν με μεγάλη ακρίβεια όλες τις διαταράξεις που έχουν υποστεί τα
ιζήματα, υλικά τα οποία έχουν εναποτεθεί στον βυθό της θάλασσας. Τα ιζήματα
συσσωρεύονται στον πυθμένα σε μία περίοδο πολλών χρόνων ­ από δεκαετίες μέχρι
εκατομμύρια χρόνια ­ γίνονται λάσπη, στερεοποιούνται και δημιουργούν τα
ιζηματογενή πετρώματα.

Όταν ένα ρήγμα στον πυθμένα προκαλεί σεισμό αποτυπώνεται στα ιζήματα. Τα
μηχανήματα αποτυπώνουν τη διατάραξη, εντοπίζοντας τα ρήγματα σε μήκος πολλών
χιλιομέτρων και οι επιστήμονες μπορούν να τα χρονολογήσουν.

Οι έρευνες γίνονται σε περιοχές ύποπτες για την ύπαρξη υποθαλάσσιων ρηγμάτων,
εκεί όπου βρίσκονται τάφροι, βουνά, κοιλάδες και μεγάλες γεωλογικές
διαταραχές. Τα στοιχεία αυτά είναι πολύ σημαντικά για να μπορέσουν οι
επιστήμονες να εκτιμήσουν τη σεισμική επικινδυνότητα μίας περιοχής.