Ζουν στη σκιά του πολέμου

Στα Σκόπια τίποτα δεν πάει καλά. Και η σκιά του πολέμου βαραίνει πλέον κάθε
δραστηριότητα της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής.

Τα σημάδια της αναταραχής και της δυσλειτουργίας γίνονται ορατά από τα σύνορα
ακόμη της ΠΓΔΜ με την Ελλάδα. Στη Γευγελή οι οδηγοί των βυτιοφόρων αποκλείουν
καθημερινώς τον δρόμο για δυο τρεις ώρες διαμαρτυρόμενοι για τις μονομερείς
συμφωνίες (για τους φόρους) που έχει συνάψει η κυβέρνηση με τα διυλιστήρια της
ΟΚΤΑ και ζητούν ισότιμη μεταχείριση. Στο εσωτερικό του κράτους πολλά πρατήρια
υγρών καυσίμων παραμένουν κλειστά και ήδη οι πρώτες ελλείψεις κυρίως σε
αμόλυβδη βενζίνη είναι εμφανείς.

Η αποσταθεροποίηση των τελευταίων μηνών έχει σαφέστατα κλονίσει την οικονομία
της αγοράς. Ανοίγματα επιχειρηματικά δεν γίνονται στα Σκόπια. Ο κόσμος φοβάται
την αγορά. Οι μισθοί είναι περιορισμένοι ίσως και ιδιαίτερα χαμηλοί και η
αβεβαιότητα του αύριο δεν αφήνει περιθώρια για ψώνια, διασκέδαση ή επενδύσεις.
Ακόμη και οι επιχειρήσεις τροφίμων γονάτισαν μέσα στο γενικευμένο χάος. Λάδι,
ρύζι, μακαρόνια είναι κυρίως τα προϊόντα που εξαφανίζονται από τα ράφια των
μεγάλων σούπερ μάρκετ.

Πολλές βιοτεχνίες έχουν κλείσει στα Σκόπια και ο δείκτης της ανεργίας αρχίζει
να ανεβαίνει απειλητικά στην ΠΓΔΜ, λέει η Σλεζάνα Μπλάζεσκα, μητέρα δύο
παιδιών που έχασε τη δουλειά της πριν από μία εβδομάδα, όταν η επιχείρηση
ενδυμάτων στην οποία απασχολούνταν τής ανακοίνωσε την απόλυσή της.

Ο Φόρος Πολέμου

Σκόπια, ΠΓΔΜ. Στη γέφυρα του Βαρδάρη ένα παιδί ζητιανεύει. Η Σλεζάνα Μπλάζεσκα έχασε τη δουλειά της, ενώ ο Ίγκορ Μιλόσεβσκι (δεξιά) δεν δείχνει διατεθειμένος να το βάλει κάτω

Μέσα στη γενική ρευστότητα και την ασάφεια ήρθε να προστεθεί και ο Φόρος
Πολέμου (0,5%) που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο και αφορά όλες τις συναλλαγές
των επιχειρήσεων.

Η κοινή γνώμη διχάζεται ανάμεσα σε διλήμματα για τη στάση που πρέπει να
ακολουθήσει. Υπάρχει ένα ρεύμα αποστασιοποίησης και μία αμφισβήτηση των
κυβερνητικών επιλογών, όπως επίσης και του ίδιου του πρωθυπουργού
Γκεοργκίεφσκι, που σχετίζεται με τους χειρισμούς που έγιναν έως τώρα για την
αντιμετώπιση της κρίσης. Πολλοί πιστεύουν ότι η κυβέρνηση επέδειξε
καθυστερημένα αντανακλαστικά στις επιθέσεις των Αλβανών εξτρεμιστών. Δεν
λείπουν βέβαια και οι θερμοί υποστηρικτές της κυβέρνησης και των επιλογών της,
οι οποίοι έχουν γεμίσει τους τοίχους της πρωτεύουσας με εμψυχωτικά συνθήματα,
όπως “Με υπερηφάνεια στηρίζουμε την αστυνομία και τον στρατό”.

Την ίδια ώρα ορισμένες καταγγελίες για οικονομικά σκάνδαλα στα οποία
εμπλέκονται κρατικοί παράγοντες αυξάνουν τη λαϊκή δυσπιστία.

Στο κράτος ισχύει μερική επιστράτευση για όλους τους άνδρες 31-45 ετών, όσους
δηλαδή βρίσκονται στην πιο δημιουργική περίοδο της ζωής τους. Πολλοί
αναγκάστηκαν να κρυφτούν, άλλοι πρόλαβαν και κατέφυγαν σε γειτονικές χώρες,
όπως τη Βουλγαρία και την Ελλάδα για να αποφύγουν τη στράτευση.

Ο Τύπος ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τις πολιτικές εξελίξεις στην ΠΓΔΜ
και αφιερώνει τα πρωτοσέλιδά του σ’ αυτήν ακόμη κι όταν η είδηση της παράδοσης
ή της εμφάνισης του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στο Δικαστήριο της Χάγης
πρωταγωνιστεί σε όλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. «ΤΑ ΝΕΑ» συνομίλησαν με τον
ειδικό απεσταλμένο της Ε.Ε. Φρανσουά Λεοτάρ: “Η εικόνα είναι συγκεχυμένη.
Προβλέπω ότι θα χρειαστεί να παραμείνω εδώ για αρκετούς μήνες” μας είπε, ενώ
στην ερώτησή μας για το πότε θα φθάσουν στην ΠΓΔΜ τα νατοϊκά στρατεύματα
απάντησε πως “αυτή είναι μία διαδικασία που θα τραβήξει σε μάκρος”.

«Όλα άλλαξαν»

Τις τελευταίες εβδομάδες ολοσέλιδες ανυπόγραφες καταχωρήσεις κατακεραυνώνουν
την πολιτική ηγεσία της χώρας αλλά και τους ηγέτες της Ε.Ε. για τον τον τρόπο
διαχείρισης της κρίσης προειδοποιώντας πως “θα έχετε την ευθύνη για τα δεινά
που θα συμβούν στο λαό μας”, καθώς και ότι “στην Ιστορία θα σας θυμούνται ως
ανθρώπους που αντί να εξευρωπαΐσετε τα Βαλκάνια, βαλκανοποιήσατε την Ευρώπη”.

Στα μπαράκια μικρές παρέες νέων υποκρίνονται πως ο κίνδυνος είναι μακριά.
Χορεύουν υπό τους ήχους της δυτικής μουσικής και αντιδρούν με ιδιαίτερο
ενθουσιασμό όταν τα ηχεία δονούνται από το βραβευμένο τραγούδι του
συγκροτήματος Antique ερμηνευμένο στα ελληνικά.

Ο Ίγκορ Μιλόσεβσκι και η Μέρα Μπακάλοφσκα είναι ένα σύγχρονο ζευγάρι που
βαδίζει στα 22. Φέτος είχαν σχεδιάσει να κάνουν μαζί διακοπές, ωστόσο οι
εξελίξεις τούς υποχρεώνουν να τις αναβάλουν. “Όλα έχουν αλλάξει στη ζωή μας”
λέει η κοπέλα. Ο Ίγκορ επισημαίνει με έμφαση “δεν φοβάμαι”.

Κατέβασαν τη σημαία από την ελληνική πρεσβεία

Εισβολή στο Γραφείο Τύπου της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας
επιχείρησαν χθες Σλαβομακεδόνες διαδηλωτές στη διάρκεια μεγάλης διαδήλωσης στα
Σκόπια, επιτυγχάνοντας να κατεβάσουν για άλλη μια φορά την ελληνική σημαία από
τον ιστό της.

Ύστερα από επείγουσα έκκληση του υπεύθυνου του Γραφείου στην ελληνική
πρεσβεία, ειδοποιήθηκε η αστυνομία, η οποία τελικά εμφανίστηκε και απομάκρυνε
τους διαδηλωτές. Ο Έλληνας πρέσβης στα Σκόπια κ. Κακλίκης προέβη αμέσως σε
έντονο διάβημα στις αρχές των Σκοπίων, ζητώντας την αποτελεσματική φύλαξη των
ελληνικών γραφείων και την προστασία του προσωπικού τους.

Κύκλοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, καταδικάζοντας απερίφραστα την
ενέργεια των ακραίων σλαβομακεδονικών στοιχείων, διευκρίνιζαν χθες ότι το
περιστατικό δεν πρόκειται να επηρεάσει τις διμερείς σχέσεις της χώρας μας με
την ΠΓΔΜ.

Στη διάρκεια της πολύωρης συγκέντρωσης διαμαρτυρίας των Σλαβομακεδόνων
κατοίκων της περιφέρειας του Τετόβου, οι συγκεντρωθέντες προέβησαν και σε
άλλες βιαιοπραγίες, σπάζοντας τζάμια του κτιρίου της Βουλής και καταστρέφοντας
οχήματα διεθνών οργανισμών.

Την ίδια ώρα, πυροβολισμοί αντηχούσαν στην πόλη του Τετόβου και στην ευρύτερη
περιφέρεια, ενώ το σλαβομακεδονικό χωριό Τέαρτσε, που βρίσκεται πάνω στο δρόμο
Τέτοβο – Γιάβιντσε, βρίσκεται πολιορκημένο από τους αλβανόφωνους αντάρτες.

Ο Γκεοργκίεφσκι

Ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Λιούπτσο Γκεοργκίεφσκι ζήτησε στο υπουργικό συμβούλιο
να αναλάβει ο στρατός δράση στο Τέτοβο και έστειλε επιστολή στον πρόεδρο της
χώρας, στην οποία τονίζει ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος να συρθεί η χώρα σε
εμφύλιο πόλεμο.

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Τζορτζ Ρόμπερτσον κάλεσε τους αλβανόφωνους
αντάρτες του UCK στην ΠΓΔΜ να επιστρέψουν στις θέσεις που είχαν στην περιοχή
τη στιγμή που εφαρμόστηκε η εκεχειρία, στις 5 Ιουλίου.

«Πρέπει να δείξουν ότι σέβονται την ασφάλεια του άμαχου πληθυσμού, να θέσουν
τέλος στον εκφοβισμό και στις απαγωγές, και να αφαιρέσουν τα οδοφράγματα στον
αυτοκινητόδρομο Γιάζιντσε-Τέτοβο», είπε ο λόρδος Ρόμπερτσον. Ο ίδιος διέψευσε
τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η ΝΑΤΟϊκή δύναμη στο Κοσσυφοπέδιο (KFOR)
είχε ανεφοδιάσει τις ομάδες των αλβανόφωνων ενόπλων.

Ερωτηθείς, αν είναι αισιόδοξος για την κατάσταση στην ΠΓΔΜ, ο λόρδος
Ρόμπερτσον είπε: «Δεν γνωρίζω, διότι η αισιοδοξία θα βασιστεί σε έναν διάλογο
που θα πρέπει να ξαναρχίσει επειγόντως. Αυτό εξαρτάται από την καλή θέληση
αυτών που θέλουν να κρατήσουν τη χώρα ενωμένη και δέχονται να είναι ελαστικοί
για να το επιτύχουν. Θα είναι τραγωδία αν για τόσο μικρές διαφορές, η χώρα
βυθιστεί στον εμφύλιο πόλεμο».