ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Υπουργός έτοιμος για όλα

Έξι μέρες πριν από τις εκλογές του 1981, που έφεραν το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο
Γιώργος Παπανδρέου ρωτήθηκε ­ λίγο προτού μιλήσει σε συγκέντρωση της νεολαίας
στο Δημοτικό Θέατρο της Πάτρας ­ από τον συνεργάτη τού πατέρα του και
γραμματέα της Νομαρχιακής Αχαΐας, Παύλο Διαμαντόπουλο: «Γιώργο, εντάξει,
βουλευτής θα γίνεις. Θα ‘ρθεις και πρώτος σε σταυρούς. Όλα αυτά καλά…
Αλήθεια, έχεις κανέναν στόχο;».

Ο 29χρονος, τότε, υποψήφιος βουλευτής σκέφθηκε λίγο και αρκετά δειλά απάντησε:
«Γιατρέ, θα ‘θελα να συμβάλω, έστω κατά λίγο, για να αλλάξει ο τρόπος που
παίζεται το πολιτικό παιχνίδι. Θα μου άρεσε να μιλάμε περισσότερο μεταξύ μας,
να υπάρχει διάλογος. Δεν ξέρω αν αυτό αρκεί, αλλά εμένα θα με ικανοποιούσε».

Διεργασίες – παιχνίδια εξουσίας

Από τότε, πέρασαν δύο δεκαετίες. Και, ασφαλώς, ο υπουργός Εξωτερικών δεν
περιορίσθηκε στο να προωθήσει μόνο διαδικασίες διαλόγου στο κόμμα του και στην
κοινωνία. Έχει συμμετάσχει σε πολλές διεργασίες, αλλά και σε πολλά παιχνίδια
εξουσίας, ακόμα και για τη διαδοχή του πατέρα του, ενώ όλα πλέον δείχνουν ότι
οι στόχοι του φτάνουν ψηλά.

Φυσικά, από το ’81 κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι. Η Ελλάδα άλλαξε, το ΠΑΣΟΚ
μετασχηματίσθηκε και οι πολιτικοί του δεν είναι οι «φτωχοί συγγενείς», που το
’74 δεν είχαν να πληρώσουν ούτε για το φυλλάδιο με το βιογραφικό τους. Όσο για
τον Γιώργο Παπανδρέου, ασφαλώς δεν είναι πλέον ο εικοσάρης που το ’74 έβαζε
τους ώμους του για να ανέβουν σύντροφοί του και να κολλήσουν όσο γινόταν
ψηλότερα στις κολόνες αφίσες του πατέρα του. Και η σύντροφός του Άντα,
άλλωστε, δεν είναι πλέον η 18χρονη που κρατούσε το ένα από τα δύο κοντάρια του
πρώτου πανό του ΠΑΣΟΚ στη διαδήλωση κατά του Πινοσέτ, στην ίδια πόλη.

Η μαρτυρία του παλιού βουλευτή

Υπάρχει, όμως, μία αναντίρρητη αλήθεια. Ο υπουργός Εξωτερικών, παρά το ότι
ακολουθεί εξωτερική πολιτική για την οποία πολλοί και από όλα τα κόμματα
ασκούν σκληρή κριτική ­ ορισμένοι υποστηρίζουν ότι δεν είναι απλά
φιλοαμερικανική, αλλά ευθυγραμμισμένη με τους σχεδιασμούς του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ ­, διατηρεί σε υψηλά επίπεδα τη δημοτικότητά του. Και, τελευταίως,
εμφανίζεται να έχει πολύ ανεβασμένες τις μετοχές του στην κοινοβουλευτική
ομάδα.

«Κάνουν όμως λάθος ορισμένοι, αν νομίζουν ότι ο Γιώργος Παπανδρέου, μπροστά σε
αυτήν την κρίση που αντιμετωπίζει το κόμμα μας, έχει καβαλήσει κανένα καλάμι»,
σημειώνει παλιός βουλευτής, που είχε πρόσφατα μαζί του δίωρη συνομιλία, πλάι
στη θάλασσα.

«Δεν του έχει περάσει ούτε στιγμή από το μυαλό», προσθέτει, «ότι μπορεί να
ανατρέψει τον Κώστα Σημίτη και να καταλάβει αυτός τη θέση του, στο κόμμα ή
στην κυβέρνηση. Ούτε, πάλι, είναι της λογικής ότι, αν χάσει το ΠΑΣΟΚ τις
επόμενες εκλογές, τότε αυτός θα αναλάβει την αρχηγία του κόμματος, ως ο
Παπανδρέου­αντιΚαραμανλής. Ποτέ δεν θα ‘θελε να διαχειρισθεί μια τέτοια
κρίση».

Μακριά από ίντριγκες

Όσοι γνωρίζουν από πολύ παλιά τον υπουργό Εξωτερικών, θυμούνται ότι ο Γιώργος
Παπανδρέου πέρασε μια κομματική ζωή ­ στα πρώτα χρόνια τού ΠΑΣΟΚ ­ μακριά από
ίντριγκες και διαγραφές. Όχι απλώς δεν συμφώνησε με τις διαγραφές στελεχών της
Δημοκρατικής Άμυνας (το ’75) ή του ΠΑΚ (το ’76), αλλά στη δεύτερη περίπτωση
παρ’ ολίγον να διαγραφεί και ο ίδιος, όταν διαφώνησε με τις «καρατομήσεις», οι
οποίες συμπεριέλαβαν τότε στενούς συνεργάτες τού πατέρα του, όπως τον Γιάννη
Τσεκούρα και τον Πάνο Βουρνά, μέχρι και τη σημερινή σύζυγό του Άντα Παπαπάνου.

Αυτή η στάση, που τον έφερε σε αντίθεση με ορισμένα κορυφαία ­ τότε ­ στελέχη
της Νεολαίας και της Επιτροπής Διαφώτισης, τα οποία πρωτοστάτησαν στις
διαγραφές, τον βοήθησε αντικειμενικά να διαμορφώσει το προφίλ του
«συναινετικού και διαλεγόμενου πολιτικού», του στελέχους που κάθεται να
συζητήσει με τις ώρες μαζί σου για όλα τα πολιτικά προβλήματα του κόμματος και
του τόπου.

Χωρίς συναισθηματισμούς

Έχει προετοιμασθεί από την οικογένειά του, αλλά και από την ίδια την πολιτική πορεία του από το ’81, να μπορεί να διαδραματίσει, κάτω από ορισμένες συνθήκες, μεγαλύτερο ρόλο

Αλλά αυτή η ευαίσθητη πλευρά είναι η μία όψη του πολιτικού Γιώργου Παπανδρέου.
Ο ίδιος έχει παραδεχθεί ­ σε συνέντευξή του ­ ότι στην πολιτική δεν χωράνε
συναισθηματισμοί. Άλλωστε, όταν του ετέθη από φίλο του το ζήτημα ότι
συνυπέγραψε για τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς του Βελιγραδίου, τον διόρθωσε
λέγοντάς του: «Δεν είναι ακριβές. Όταν έγινε η σχετική συζήτηση στο ΝΑΤΟ και
ελήφθησαν οι σχετικές αποφάσεις, υπουργός ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, κι εγώ
αναπληρωτής υπουργός. Όχι, βεβαίως, ότι εγώ θα κρατούσα διαφορετική στάση.
Συμβάλαμε όμως ­ κι εγώ προσωπικά ­ να υπάρξει μια πολιτική λύση, που να
τερματίζει την πολιτική κρίση του Βελιγραδίου».

Προσβλέπουν σε αυτόν

Σήμερα, που τα γκάλοπ δείχνουν πεσμένη τη δημοτικότητα του Κώστα Σημίτη και τη
Ν.Δ. πολλές μονάδες μπροστά από το ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Παπανδρέου ετοιμάζεται για
όλα τα πιθανά σενάρια.

Διαπιστώνει, κατ’ αρχήν, ότι παρά το ότι δεν είχε προσπαθήσει να συγκροτήσει
ισχυρό μηχανισμό στην οργάνωση του ΠΑΣΟΚ και στην κοινοβουλευτική ομάδα, οι
σημερινές συνθήκες και το ένστικτο «αυτοσυντήρησης» πολλών του κυβερνώντος
κόμματος τούς οδηγεί να προσβλέπουν σε αυτόν, ότι θα μπορούσε να είναι ­ στο
μέλλον ­ μια εναλλακτική λύση.

Παρατηρεί, ακόμα, ότι ορισμένοι βουλευτές και μέλη της Κ.Ε. τού λένε ανοιχτά
να πάρει κάποιες πρωτοβουλίες ώστε το κόμμα τους να βγει από τα σημερινά
αδιέξοδα.

«Δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση ο Γιώργος Παπανδρέου να προχωρήσει σήμερα σε
ρήξη με τον Πρωθυπουργό», παρατηρεί φίλος του, πρώην υπουργός. «Ξέρει ότι η
ιστορία του είναι δεμένη, από τον παππού του, στη δεκαετία του ’60, με την
ενότητα της δημοκρατικής παράταξης, και ότι αυτόν τον κανόνα δεν μπορεί να τον
παραβεί. Αν τα πράγματα οδηγήσουν στο να εκφράσει αυτή την ανάγκη της
ενότητας, τότε θα το κάνει ακόμα και στο Συνέδριο του Οκτωβρίου».

Έχει προετοιμασθεί

Υπάρχει, πάντως, μία πραγματικότητα ­ επισημαίνει ο ίδιος πρώην υπουργός ­ που
δεν έχει κατ’ ανάγκην σχέση με τους προσωπικούς σχεδιασμούς του κ. Γιώργου
Παπανδρέου. Έχει προετοιμασθεί από την οικογένειά του, αλλά και από την ίδια
την πολιτική πορεία του από το ’81, να μπορεί να διαδραματίσει, κάτω από
ορισμένες συνθήκες, μεγαλύτερο ρόλο.

* Πρώτον, έχει προσωπικές διεθνείς σχέσεις, ασφαλώς και λόγω του ονόματός του,
αλλά και λόγω της δικής του πορείας, που δεν έχει κανένας άλλος πολιτικός.

* Δεύτερον, οι δημόσιες σχέσεις του εντός και εκτός ΠΑΣΟΚ είναι άριστες όσο
κανενός άλλου κορυφαίου στελέχους στο κόμμα του.

* Τρίτον, οι σχέσεις του με τη σύγχρονη τεχνολογία τον βοηθούν πολύ, ακόμα και
στο να έχει διαμορφώσει την καλύτερη ιστοσελίδα στο Ίντερνετ, που σε «οδηγεί»
στους πάντες και στα πάντα. Και

* Τέταρτον, έχει τη δυνατότητα να τον εμπιστεύονται και να συνομιλούν στην
ίδια γλώσσα μαζί του και οι Βρυξέλλες και η Ουάσιγκτον, από την εποχή
ιδιαίτερα που για ένα χρόνο διδάχθηκε και δίδαξε στο Χάρβαρντ, το ’92, και
ολοκλήρωσε εκεί σε προσωπική βάση ένα πλέγμα διεθνών σχέσεων.

Ούτε εύκολος ούτε απλός

Φυσικά, όπως παρατηρεί παλιά του συνεργάτιδα, «είναι νωρίς ακόμα να προβλέψει
κανείς τις εξελίξεις το φθινόπωρο στην Ελλάδα, αλλά και στο ΠΑΣΟΚ». «Το βέβαιο
είναι», προσθέτει, «ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είναι έτοιμος για όλα. Χωρίς αυτό
να σημαίνει όμως ότι η τύχη θα του χαμογελάσει κατ’ ανάγκην τόσο γρήγορα. Αλλά
και γι’ αυτήν την περίπτωση ο Γιώργος είναι προετοιμασμένος. Όπως πάει στο
γυμναστήριο και γυμνάζεται, έτσι δουλεύει το όλο πρόγραμμά του. Ακόμα και τους
συνεργάτες που έχει, ποιους κατά καιρούς αφήνει και ποιους νέους αποκτά, όλα
αυτά τα εντάσσει σε ένα πρόγραμμα. Δεν είναι τόσο… εύκολος και… απλός όσο
δείχνει».