Ηλεκτρικές καταιγίδες «φώτισαν» τον αττικό ουρανό

Άστραψε και βρόντηξε χθες το μεσημέρι ο ουρανός της Αθήνας. Η ξαφνική
καταιγίδα που εκδηλώθηκε χθες στην πρωτεύουσα δεν κράτησε περισσότερο από μισή
ώρα, και μόνο στο κέντρο και τα βόρεια προάστια της πόλης.

Οι κεραυνοί «φώτισαν» τον σκοτεινιασμένο ουρανό και το θερμόμετρο στην Πεντέλη
έκανε απότομη βουτιά από τους 33 στους 19 βαθμούς Κελσίου. Το ύψος της βροχής
έφθασε τα 14 χιλιοστά και η ταχύτητα του ανέμου απότομα τα 70 χιλιόμετρα ανά
ώρα.

«Από το προγνωστικά που είχαμε κάνει τις προηγούμενες ημέρες για χθες είχαμε
δει ότι υπήρχε αστάθεια στην ατμόσφαιρα», λέει ο κ. Κώστας Λαγουβάρδος,
μετεωρολόγος και επιστημονικός συνεργάτης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Παρά το γεγονός ότι οι καιρικές προβλέψεις έκαναν λόγο για τοπικές νεφώσεις
και πιθανές βροχές χθες το απόγευμα, ουδείς μπορούσε να προβλέψει τη χθεσινή
μπόρα. «Γνωρίζαμε για τις καταιγίδες στη Βόρεια Ελλάδα, όμως τα φαινόμενα αυτά
επειδή έχουν έντονο τοπικό χαρακτήρα και διαρκούν σύντομο χρονικό διάστημα
είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί με ακρίβεια το σημείο της χώρας που θα
εκδηλωθούν».

Πάντωςμ το φαινόμενο δεν είναι πρωτοφανές για την εποχή. Κυρίως τις
μεσημεριανές ώρες του καλοκαιριού, οπότε η επιφάνεια της γης είναι ζεστή, ο
αέρας θερμαίνεται και γίνεται ελαφρύτερος. Έτσι ανεβαίνει με μεγαλύτερη
ταχύτητα προς τα υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας. «Οι καταιγίδες αυτές
δημιουργούνται εφόσον ο αέρας συναντήσει συνθήκες αστάθειας στα ανώτερα
στρώματα της ατμόσφαιρας, όπως για παράδειγμα πολύ ψυχρούς ανέμους. Τότε τα
σύννεφα παίρνουν κατακόρυφη ανάπτυξη προς τα πάνω και έτσι δημιουργείται
καταιγίδα», εξηγεί ο κ. Λαγουβάρδος. « Όσο για την εμφάνιση των κεραυνών, το
φαινόμενο είναι πιο σύνθετο. Η γενεσιουργός αιτία του βρίσκεται στη σύγκρουση
των παγοκρυστάλλων μέσα στο σύννεφο. Με την κρούση δημιουργούνται αρνητικά και
θετικά φορτία. Τα θετικά συγκεντρώνονται στο πάνω μέρος του καταιγιδοφόρου
μέσου. Η έλξη των αρνητικών φορτίων που συσσωρεύονται στο κάτω μέρος του
σύννεφου με τα θετικά φορτία που βρίσκονται στην επιφάνεια της γης και κυρίως
στα εξέχοντα από την επιφάνεια αντικείμενα δημιουργούν τους κεραυνούς».

Αποτέλεσμα της ξαφνικής νεροποντής ήταν η απότομη πτώση της θερμοκρασίας και ο
δυνατός άνεμος που έφθασε τα 70 χιλιόμετρα την ώρα. «Στο Αστεροσκοπείο, στην
Πεντέλη, είδαμε το θερμόμετρο να πέφτει 13 βαθμούς μέσα σε 10 μόνο λεπτά. Οι
33 βαθμοί έγιναν 19. Το νερό που πέφτει εξατμίζεται. Για την εξάτμιση
απαιτείται η απορρόφηση θερμότητας από την ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα την πτώση
της θερμοκρασίας», λέει ο κ Λαγουβάρδος.

Οι χθεσινοί κεραυνοί προκάλεσαν στιγμιαία προβλήματα στην κινητή τηλεφωνία,
αλλά και στη σύνδεση με το Διαδίκτυο. «Το φαινόμενο του κεραυνού οφείλεται σε
ηλεκτροστατικά πεδία μεταξύ του σύννεφου και της γης. Τα πεδία αυτά όταν
φθάσουν στην κρίσιμη τιμή, όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται, δημιουργούν
ηλεκτρική εκκένωση», εξηγεί ο δρ Στέφανος Τσιτομενέας. «Η ηλεκτρική εκκένωση
αναλύεται σε ένα πλήθος ραδιοσυχνοτήτων, με αποτέλεσμα ο κεραυνός να έχει
ισχυρή ακτινοβολία αντίστοιχη με αυτήν της κινητής τηλεφωνίας. Έτσι
προκαλούνται στιγμιαίες παρεμβολές στο δίκτυό της». Υπολογίζεται ότι κάθε
χρόνο πέφτουν στην επιφάνεια της γης 3 δισεκατομμύρια κεραυνοί. Το σύνολο των
κεραυνών στη γη εκλαμβάνεται πλέον ως μόνιμο παράσιτο που συνοδεύει τις τηλεπικοινωνίες.