Ενωτικό άνοιγμα Σημίτη κατά της καχυποψίας

Νέες διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιτρέψει “ξεκαθάρισμα λογαριασμών” στο
Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ έδωσε χθες ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Διαβεβαιώσεις
προς κάθε πλευρά, γύρω του στο πάνελ της Κεντρικής Επιτροπής, αλλά και κάτω
στην αίθουσα, όπου ήταν διάχυτη η καχυποψία. Δύσκολο να πει κανείς ότι τα
κατάφερε.

Παρακολουθώντας όμως την πολύωρη συνεδρίαση, και διαπιστώνοντας ότι με βάση
τις τοποθετήσεις τους τα μέλη του ανώτερου καθοδηγητικού οργάνου του ΠΑΣΟΚ
μπορούν να ομαδοποιηθούν σε δυο μεγάλες ομάδες, ο αντικειμενικός παρατηρητής
βρισκόταν μπροστά στη βαθιά ρήξη που επικρατεί στους κόλπους του κυβερνώντος
κόμματος. Μέσα σε δέκα ώρες, τα στελέχη αντήλλαξαν κατηγορίες, πολλές φορές τα
πνεύματα οξύνθηκαν, άλλες πάλι οι τόνοι ανέβηκαν, κι αν ομονόησαν στο τέλος
εγκρίνοντας ομόφωνα την προσφυγή στο Συνέδριο, ήταν γιατί έπρεπε να το κάνουν.

Ο Κώστας Σημίτης, ως εκ της θέσεώς του, επέμεινε ιδιαίτερα στην ενωτική
πρόταση που προωθεί, δημοσίως, εδώ και καιρό. Προέβαλε με ένταση και επιμονή
το “όλοι μαζί”. Οι υπόλοιποι, τα κορυφαία στελέχη εννοείται, κινήθηκαν στη
λογική “στηρίζουμε τον Σημίτη για πρόεδρο και πρωθυπουργό, αλλά ελέγχουμε
σκληρά τον περιγυρό του, τον τρόπο που κυβερνάει, τη διαδικασία λήψης των
αποφάσεων».

Πώς απάντησε σε όλα αυτά ο Πρωθυπουργός; Ουσιαστικά με τις διαβεβαιώσεις ότι
δεν επιθυμεί ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Θέση με την οποία άδειασε τη σκληρή
πτέρυγα των υποστηρικτών του, που φαίνεται ήθελαν “αίματα” στο Συνέδριο. Είναι
μάλιστα ενδεικτικό ότι τα περισσότερα στελέχη της άλλης πλευράς, της
εσωκομματικής αντιπολίτευσης δηλαδή, εκκινούσαν από αυτή τη θέση, του
“ξεκαθαρίσματος”, για να επεκταθούν στα υπόλοιπα.

Η μοναδική παραχώρηση που έκανε προς τους υποστηρικτές του ο κ. Σημίτης ήταν
ασφαλώς η αναφορά του ήδη από το πρωί, στην πρωτολογία του, ότι η συστράτευση
στην οποία κάλεσε όλους, “δεν μπορεί να υπόκειται σε λογικές ισορροπιών,
συγκερασμών και συμβιβασμών”. Και το είπε αυτό πριν ακούσει ορισμένους από
τους δικούς του. Όπως για παράδειγμα τον Τάσο Μαντέλη, που έλαβε τον λόγο για
να τονίσει ότι “ο λαός απαιτεί από τον Πρωθυπουργό να μην ισορροπεί, αλλά να
κυβερνά. Να μη συμβιβάζει τις παραξενιές των επιτελών του, αλλά να
αντιμετωπίζει τα προβλήματα της χώρας”. Ο κ. Μαντέλης δέχθηκε την επίθεση του
προέδρου της Βουλής Απόστολου Κακλαμάνη, όταν ο τελευταίος έκανε παρατηρήσεις
στον Γιώργο Παναγιωτακόπουλο για όσα έλεγε εις βάρος του Πρωθυπουργού και της
κυβέρνησης. Σε έναν έντονο διάλογο, με αντικείμενο το ποιος είναι πιο πολύ
ΠΑΣΟΚ, μεταξύ Παναγιωτακόπουλου-Κακλαμάνη, ο πρόεδρος της Βουλής που έλεγε
συνεχώς τα ίδια κάνετε κι εσείς, όπως και οι άλλοι, απευθύνθηκε στον κ.
Μαντέλη για να του πει “έλα σε λίγο Τάσο, να βάλεις την άλλη κασέτα”.

Ο Κ. Σημίτης έδωσε μια πρώτη γεύση της πολιτικής του πλατφόρμας την οποία θα
κατεβάσει στο Συνέδριο. Ήταν όταν ταξινομούσε τους στόχους της κυβέρνησής του,
και του ΠΑΣΟΚ: πρώτον τα κοινωνικά θέματα (υγεία, παιδεία, κοινωνική
ασφάλιση), δεύτερον η ανάπτυξη (οικονομία, αναπτυξιακή πορεία, βελτίωση των
οικονομικών μεγεθών), τρίτον η θέση της Ελλάδας στον διεθνή ορίζοντα (Ευρώπη,
Βαλκάνια, ελληνοτουρκικές σχέσεις, Κυπριακό). Δήλωσε πάντως “ανοιχτός σε όλα
τα θέματα που θα ήθελε το σώμα των συνέδρων να συζητηθούν”, και τόνισε με
έμφαση ότι οι πολιτικοί στόχοι που πρέπει να υπηρετήσει το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί
και δεν πρέπει να συγχέονται με τις όποιες προσωπικές στρατηγικές επιδιώξεις
και φιλοδοξίες.

Ο γραμματέας της Κ.Ε. Κώστα Σκανδαλίδης, ήταν αυτός που ουσιαστικά έδωσε τον
χαρακτήρα του συνεδρίου αντλώντας δύο – τρεις παραγράφους από την ομιλία
Σημίτη. Ότι δηλαδή θα είναι ένα συνέδριο συνθετικό, το οποίο θα βελτιώσει τη
λειτουργία της κυβέρνησης, θα εξαλείψει τα λάθη που έγιναν την προηγούμενη
περίοδο, θα δώσει νέο πολιτικό όραμα στην κοινωνία και θα βοηθήσει σημαντικά
στο να βγει το ΠΑΣΟΚ ενωμένο από αυτή τη διαδικασία. Να σημειωθεί ότι ο Κώστας
Σκανδαλίδης ήταν αυτός που ουσιαστικά κέρδισε και τις ψηφοφορίες που έγιναν
αργότερα στο τέλος της συνεδρίασης της Κεντρικής Επιτροπής.

Ο Κώστας Σημίτης στην ομιλία του επιτέθηκε, όπως αναμενόταν, στη Ν.Δ., και
επίσης υπεραμύνθηκε της κυβερνητικής πολιτικής, τόσο που οι αναφορές του να
επισύρουν αργότερα στους διαδρόμους τη σκληρή κριτική, ακόμη και κορυφαίων
στελεχών, που έλεγαν ότι “φαίνεται να μην έχει πλήρη γνώση της πραγματικότητας
που υπάρχει”. Διότι “μιλάει για τις επιτυχίες στην οικονομία, την ώρα που το
Χρηματιστήριο βυθίζεται”…

Οι κορυφαίοι δεν του χαρίστηκαν. Η Βάσω Παπανδρέου, που έκανε την πιο πολιτική
ομιλία αυτής της Κεντρικής Επιτροπής, δήλωσε με έμφαση ότι όπως δεν μπορεί να
υπάρχουν πρωθυπουργοί υπό ομηρεία ή αναλώσιμοι, έτσι δεν πρέπει να υπάρχουν
απαξιωμένοι υπουργοί. Και σε άλλο σημείο, “η κατάσταση είναι αναστρέψιμη,
αρκεί να δουλέψουμε για τα μεγάλα που μας ενώνουν και όχι για τα μικρά εγώ που
μας χωρίζουν”. Πέρασε δε γενεές δεκατέσσερις όσους επιδιώκουν το ξεκαθάρισμα
λογαριασμών στο Συνέδριο: “Το Συνέδριο δεν μπορεί να γίνει βαβέλ ή σιωπή των
αμνών, ούτε να ξεκαθαρίσει το μεγαλύτερο ΠΑΣΟΚ από το μικρότερο ΠΑΣΟΚ. Λέμε
όχι στους κομματικούς στρατούς”.

Ο Άκης Τσοχατζόπουλος, που ήταν εμφανώς απογοητευμένος από το περιεχόμενο της
ομιλίας του κ. Σημίτη, υπογράμμισε ότι “ο Πρωθυπουργός έχει την ευθύνη να
οδηγεί τον τόπο, τα μέλη της κυβέρνησης να συμβάλουν στην ομαλή πορεία, αλλά
προσωπικά δεν δέχομαι ότι οι υπουργοί έχουν την αποκλειστική ευθύνη των
πολιτικών που ακολουθούνται. Έχουμε ανάγκη αλλαγής πολιτικών και
προσανατολισμού, διαφορετικά θα οδηγηθούμε στην ήττα”.

Ο Θεόδωρος Πάγκαλος, του οποίου η ομιλία αναμενόταν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον,
ξεκαθάρισε ότι στο Συνέδριο “πρέπει να εκλέξουμε τον Κ. Σημίτη εκ νέου, διότι
αλλιώς θα ήταν ήττα”. Επιτέθηκε όμως με ιδιαίτερη οξύτητα στους υποστηρικτές
του: “Οι καθαρές λύσεις σημαίνουν μικρά πολιτικά σχήματα, μικρή πολιτική
επιρροή”. Κι ακόμη: “Αν πηγαίνουμε στο Συνέδριο για να αυτοκαθαρθούμε, να
ξεκαθαρίσουμε το πολιτικό μας πρόσωπο προς μια πλευρά, θεωρώ ότι θα κάνουμε
πολύ σημαντικό λάθος. Αυτή είναι η συνταγή της ήττας”.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος είπε ότι “δεκατέσσερις μήνες μετά τις εκλογές
ξανασυζητάμε αν ο λαός μάς έδωσε την εξουσία ή όχι. Άποψή μου είναι ότι την
εξουσία την ασκείς ή την εγκαταλείπεις. Δεν αρκεί να έχεις πρωθυπουργό και
πρόγραμμα για να κυβερνήσεις, χρειάζεται ένα συλλογικό πολιτικό υποκείμενο”.

Ο Απόστολος Κακλαμάνης, που επιτέθηκε και στις δυο πλευρές που έκαναν τις
μαζικές εγγραφές των μελών-μαϊμούδων καταγγέλλοντας ότι αλλοιώνουν τη σύνθεση
του ΠΑΣΟΚ, ήταν μάλλον απαισιόδοξος: “Οδηγούμαστε, είπε, σε ένα Συνέδριο που
δεν θα έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα αν δεν αλλάξουμε τη στρατηγική μας”.
Βεβαίως επιτέθηκε και στα ΜΜΕ και την ιδιότυπη δικτατορία που ασκούν ορισμένα
από αυτά…

Ο Χρήστος Παπουτσής ήταν πολύ προσεκτικός στις διατυπώσεις του. Μίλησε για την
“αλληλεγγύη που έχουμε ανάγκη όλοι, και ο Πρωθυπουργός”, και επιτέθηκε στις
νέες, εντός ΠΑΣΟΚ, διαχωριστικές γραμμές. “Είναι διχαστικές αυτές οι λογικές
και αντιμάχονται την ενότητα”, τόνισε. Και για την προσωπική του στάση, είπε
ότι “θα ήμασταν μοιραίοι αν επιλέγαμε τη σιωπή προσδοκώντας μια κυβερνητική
αξιοποίηση”. Προειδοποίησε πάντως ότι αν προκριθεί εκλογή γραμματέα από το
συνέδριο δεν θα υπάρχει μόνο μία υποψηφιότητα.

Έχει την αυτονόητη σημασία του το γεγονός ότι ο Κώστας Λαλιώτης επέλεξε τη
σιωπή. Ήρθε, είδε, άκουσε, και αποχώρησε. Το ίδιο έκανε και ο Αλέκος
Παπαδόπουλος.

Τι έμεινε για το τέλος: α) η ομοφωνία στην προσφυγή στο Συνέδριο, β)
η κατά πλειοψηφία συμμετοχή και των 83.000 “μελών” της τελευταίας στιγμής
στις προσυνεδριακές διαδικασίες, γ) η συμμετοχή των αριστίνδην συνέδρων
(γραμματείς νομαρχιακών και τομεακών επιτροπών). Και βεβαίως η αγωνία που
εξέφραζαν οι τρίτοι, αυτοί που προσέρχονται στις συνεδριάσεις της Κ.Ε. για να
ζήσουν την ατμόσφαιρα των διαδρόμων, για το πού πηγαίνει το πράγμα. Απάντηση
δεν έλαβαν, οι δέκα ώρες είναι λίγες για να δώσουν απαντήσεις σε τόσο κρίσιμα
ερωτήματα. Έμειναν με τις απορίες. Τώρα, το επόμενο ραντεβού είναι για τις 31
Αυγούστου και 1 Σεπτεμβρίου, οπότε και θα συνεδριάσει εκ νέου η Κεντρική
Επιτροπή. Είναι ίσως η πιο σημαντική συνεδρίαση, γιατί εκεί πια θα
συγκρουσθούν θέσεις και πολιτικές…