Η επιστήμη δεν μπορεί να εγγυηθεί για το γάλα

Είναι άγνωστο αν η νόσος των τρελών αγελάδων μεταδίδεται στον άνθρωπο από
το γάλα! «Σε αυτό το μεγάλο ερώτημα η επιστήμη δεν έχει απαντήσει και ουδείς
μπορεί να πάρει όρκο και να διαβεβαιώσει τον κόσμο ότι είναι αδύνατον να
μεταδοθεί η νόσος από την κατανάλωση γάλακτος. Μακάρι να αποδειχθεί κάτι
τέτοιο, αυτήν τη στιγμή όμως κανείς δεν μπορεί να το εγγυηθεί»! Την
κατηγορηματική αυτή δήλωση κάνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Δημήτρης Τριχόπουλος,
καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας στα Πανεπιστήμια Χάρβαρντ και Αθηνών.

Δημ. Τριχόπουλος: Ασαφής η εικόνα των κινδύνων από τα μολυσμένα κρέατα

Το παραπάνω σκοτεινό σημείο, επισημαίνει ο κ. Τριχόπουλος, σε συνδυασμό και με
το γεγονός ότι υπάρχουν κάποια άτομα «γενετικώς ευαίσθητα απέναντι στη νόσο,
τα οποία όμως δεν γνωρίζουμε ποια ακριβώς είναι», κάνουν περισσότερο ασαφή την
εικόνα γύρω από τους κινδύνους που απορρέουν από την κατανάλωση μολυσμένων
ζωικών προϊόντων και προκαλούν ακόμα μεγαλύτερο πανικό.

«Πάντα κινδυνεύαμε από τη διατροφή μας, απλώς τώρα… μαθαίνουμε ­ εγκυρότερα
και γρηγορότερα ­ όσα παλιά αγνοούσαμε», πιστεύει ο κ. Τριχόπουλος. «Ένα
κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης έχει ανάγκη να φοβάται και να προβληματίζεται,
δεν μπορεί κανένας άνθρωπος να δεχθεί ότι είναι ευτυχισμένος, θέλει πάντα κάτι
να τον αγκυλώνει… Το παράδοξο είναι ότι ο σύγχρονος άνθρωπος τρομοκρατείται
από τις διοξίνες και τις τρελές αγελάδες που είναι κίνδυνοι υπαρκτοί, αλλά
μικροί και αποδεκτοί μπροστά στον κίνδυνο π.χ. των τροχαίων ατυχημάτων που
συστηματικά… αγνοούμε! Το να οδηγείς βέβαια αυτοκίνητο είναι μια συνειδητή
επιλογή σε αντίθεση με τον κίνδυνο που απορρέει από τη διατροφή, ένας κίνδυνος
που μεγιστοποιείται γιατί και μεταφυσική διάσταση έχει (χτυπά το μυαλό μας
πρώτα και ύστερα το κορμί μας) και μας πλήττει ύπουλα…».

Όταν υπάρχει πρόβλημα βιολογικού κινδύνου «δυνητικά υπάρχει και η πιθανότητα
να προκληθεί επιδημία, η οποία θα μπορούσε να πάρει εκρηκτικές διαστάσεις,
όπως έγινε με το AIDS. Μόνο για αυτόν τον λόγο, σε πιθανούς βιολογικούς
κινδύνους, είναι προτιμότερο να ενεργεί κάνεις υπερβολικά νωρίς γιατί αν χαθεί
στα πρώτα στάδια η μάχη, ίσως χαθεί και ο πόλεμος…».

Κρίση διατροφής για τους καταναλωτές

Βάσανο για τους καταναλωτές έγινε σήμερα η βόλτα στην αγορά και η προμήθεια βασικών αγαθών

Ανάστησε πέντε παιδιά η κυρα-Ελένη στην παραθαλάσσια κωμόπολη που και η ίδια
γεννήθηκε και μεγάλωσε και ποτέ δεν θυμάται να αντιμετώπισε κανένα πρόβλημα με
τη διατροφή τους. Είναι δέκα τουλάχιστον χρόνια που εγκατέλειψε την γενέτειρά
της η κυρα-Ελένη, ζει με τη μεγάλη της την κόρη σ’ ένα μεγάλο διαμέρισμα με
μεγάλα μπαλκόνια και ωραία θέα στο Μαρούσι και τώρα μεγαλώνει τρία εγγόνια,
πέντε, επτά και δώδεκα χρόνων.

Εκπαιδεύτηκε σε όλα η κυρα-Ελένη, να ζει σε στενά περιθώρια και όρια, να
κοιμάται στον καναπέ του σαλονιού, να μην έχει κατσίκα ούτε κοτέτσι ούτε
φρέσκα αυγά ούτε νόστιμο κρέας ούτε σπαρταριστά ψάρια και χόρτα του βουνού στο
τραπέζι… Και δεν θα είχε κανένα παράπονο να ξεστομίσει αν δεν υπήρχε αυτός ο
Φόβος ­ με Φ κεφαλαίο παρακαλώ ­ που της βάζει τρικλοποδιές κάθε φορά που πάει
στο σούπερ μάρκετ, στον χασάπη, στον μανάβη ή στη λαϊκή. Αποφεύγει να ακούει
ειδήσεις γιατί «παγώνει» με όσα ακούει.

Τρεις μήνες δεν αγόρασε μοσχάρι η κυρα-Ελένη. Οι αγορές της περιορίστηκαν στα
πουλερικά, στα ωκεανίσια ψάρια, στα άφθονα λαχανικά. Αλλά επαναστάτησαν κάποια
στιγμή τα εγγόνια της, άρχισαν να ζητάνε επιμόνως κεφτεδάκια και κοκκινιστό
και κάτω από την πίεση και της κόρης της, το μοσχάρι ξαναμπήκε στο σπίτι. Από
πού να φυλάγεσαι τελικά; Και μήπως αυτό που αποφεύγεις, είναι κάποιες φορές
προτιμότερο από αυτό που καταναλώνεις;

Τα βιώματα της κυρα-Ελένης μόνον άγνωστα δεν είναι στον μέσο Έλληνα
καταναλωτή. Η εικόνα είναι καθημερινή και γνωστή σε όλους μας. Όλοι νιώθουμε
το ίδιο μούδιασμα κάθε φορά που μπαίνουμε στο σούπερ μάρκετ. Η διαδικασία της
αγοράς τροφίμων δεν είναι πια περίπατος, είναι βάσανο.

Βασ. Κοντός: Ζούμε τον παραλογισμό που λέγεται ανταγωνισμός

«Ζούμε όλοι τον παραλογισμό που λέγεται ανταγωνισμός και αύξηση παραγωγής»,
ομολογεί ο κ. Βασίλης Κοντός, καθηγητής Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας στη Σχολή
Δημόσιας Υγείας. Και αύξηση παραγωγής για τον κ. Κοντό, «σημαίνει φθηνό και
μαζικό προϊόν, ένα προϊόν που πρέπει όμως να διατηρήσει τα βασικά του
χαρακτηριστικά ­ να είναι δηλαδή η ντομάτα ένα κόκκινο στρογγυλό πράγμα, η
πατάτα να μοιάζει με πατάτα, το αγγουράκι να μοιάζει με αγγούρι…».

Ο σημερινός καταναλωτής, πιστεύει ο κ. Κοντός, τρώει πιο αξιόπιστα προϊόντα
απ’ ό,τι πριν από τριάντα χρόνια! Αλλά κινδυνεύει και περισσότερο, αφού ο
κίνδυνος εντοπίζεται πλέον στη μαζική παραγωγή και τη μαζική κατανάλωση: «Αν
ένα προϊόν βγει ελαττωματικό, δεν θα αφορά ένα σπίτι ή ένα χωριό, αλλά
εκατομμύρια ανθρώπους που θα υποστούν τις συνέπειες. Αυτό δημιουργεί έναν
τεράστιο φόβο στον καταναλωτή που αγνοεί π.χ. από πού προέρχεται το γάλα ή το
γιαούρτι που αγοράζει και ο φόβος του αγνώστου είναι που φέρνει και πανικό
κάθε φορά που ξεσπάει και ένα καινούργιο σκάνδαλο. Παλιά, πήγαινες στον
μπακάλη και αν σου έδινε νερωμένο γάλα, δεν ξαναπήγαινες. Τώρα δεν έχεις τη
δυνατότητα να κάνεις εσύ την επιλογή ­ επιλέγουν άλλοι για σένα, πριν από
σένα. Και η μόνη δυνατότητα που εμείς έχουμε ως καταναλωτές είναι να
εμπιστευόμαστε ή όχι τις αρχές που κάνουν τους ελέγχους, το οποίο κατ’
επέκταση σημαίνει ότι εμπιστευόμαστε ή όχι την ετικέτα που υπάρχει πάνω στο
προϊόν…».

Τελικά ο καταναλωτής αγνοεί τι τρώει, αφού «όχι μόνο δεν το παράγει ο ίδιος,
αλλά τις περισσότερες φορές δεν ξέρει ποιος και πού το παρήγαγε ­ άλλος
παράγει, άλλος πουλάει. Ο καταναλωτής ζει πράγματι σε μια ολοκληρωτική άγνοια!
Από τη στιγμή που μιλάμε από την κορυφή του ψηλότερου βουνού με Νέα Υόρκη από
το κινητό μας, είναι φυσικό να πληρώνουμε και τις συνέπειες του πολιτισμού μας
σε άλλα επίπεδα…

Από την άλλη, ούτε ειδικός στα τρόφιμα μπορεί να γίνει ο καταναλωτής ούτε να
απαιτήσουμε από εκείνον να προσέχει ­ τι να προσέχει και πόσο να προσέχει; Δεν
είναι δυνατόν να τον βάλεις σ’ αυτό το παιχνίδι της συνευθύνης του κινδύνου!
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σπεύδει να αγοράζει και “ευκαιρίες”,
ειδικά στην τροφή του. Πίσω από τις “ευκαιρίες” συνήθως κάτι τρέχει…».

Η γεύση και η «αισθητική» των προϊόντων απασχολούν λιγότερο πια τον
καταναλωτή. Προέχει η ασφάλεια των προϊόντων: «Προκαλείται μεγαλύτερος ντόρος
γύρω από τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, γιατί εκεί οι επιπτώσεις είναι άμεσες
και κραυγαλέες. Προσωπικά θεωρώ ότι είναι περισσότερο ασφαλή από εκείνα της
φυτικής προέλευσης, όπου οι επιπτώσεις είναι μακροπρόθεσμες, διερευνώνται
δυσκολότερα και περνάνε στα “ψιλά”. Όσον αφορά το κρέας, υπάρχουν ενιαίοι
κανόνες σε επίπεδο Ένωσης που εν πολλοίς εφαρμόζονται, αλλά κανείς δεν μπορεί
να αποκλείσει ότι γίνονται και παρασπονδίες. Εδώ μπαίνουν καραβιές ανθρώπων
στα κρυφά, δεν θα μπουν καραβιές κρεάτων; Αλλά δεν είναι δυνατόν να βάλουμε
και από έναν σκοπό σε κάθε ραχούλα και σε κάθε ακτή, δεν γίνονται αυτά τα
πράγματα. Αυτό που λειτουργεί αποτελεσματικά ως μέσον πίεσης και προς τις
υπηρεσίες ελέγχου και προς τους παραγωγούς είναι οι οργανώσεις καταναλωτών
όταν δεν λειτουργούν κερδοσκοπικά…».

Η εικόνα των «κρίσεων» διατροφής δεν είναι πάντα καθαρή. Πίσω από ορισμένες
κρίσεις πανικού στην αγορά, «παραμονευουν πολλές φορές εμπορικοί πόλεμοι και
ανταγωνιστικά συμφέροντα. Όπως και να έχει, δεν είναι δυνατόν να περάσουμε
στον κόσμο το άγχος της ζωής υπό αποστείρωση, αυτό μας οδήγησε στα νοσήματα
του πολιτισμού. Δεν είναι δυνατόν να ζούμε με ένα εντομοκτόνο στο χέρι και να
κυνηγάμε κάθε κουνούπι που βλέπουμε ούτε να κυκλοφορούμε με μάσκα ή με φιάλη
οξυγόνου, γιατί και αυτό δηλητήριο είναι όταν πάρεις παραπάνω από όσο
χρειάζεσαι! Αν καταφέρουμε να μην κλειστούμε στο γυαλί, θα γίνουμε
ανθεκτικότεροι και θα επιβιώσουμε…».

Δεν βρίσκουν την καταγωγή του μολυσμένου ζώου

Συνεδρίαζαν ώρες για να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν να δώσουν
καμία απάντηση για το ποια είναι η καταγωγή του μολυσμένου με σπογγώδη
εγκεφαλοπάθεια ζώου που εντοπίσθηκε στην κτηνοτροφική μονάδα του Κιλκίς. Η
Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή του υπουργείου Γεωργίας, η οποία συνήλθε
χθες, εξέφρασε τελικά την αδυναμία να αποφανθεί με βεβαιότητα για την
εθνικότητα της «τρελής αγελάδας», γεγονός που παρατείνει την αγωνία των
καταναλωτών που ζητούν απαντήσεις. Και αυτό διότι, στην περίπτωση που το ζώο
έχει γεννηθεί στη χώρα μας, ενδέχεται να τράφηκε με κρεατάλευρα και οστεάλευρα
και έτσι να μολύνθηκε στην Ελλάδα. Μάλιστα από το πόρισμα προκύπτει η σύγχυση
των ερευνητών η οποία δημιουργείται από τα ασαφή και αντικρουόμενα στοιχεία. Η
επιτροπή στην προσπάθειά της να απαντήσει στο κρίσιμο ερώτημα της προέλευσης
του μολυσμένου ζώου έλαβε υπόψη της τέσσερα βασικά στοιχεία.

Πρώτον, το γεγονός ότι δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα πλήρη στοιχεία για 4 ζώα
προέλευσης Ολλανδίας από τα οποία το ένα συμπίπτει, σε ό,τι αφορά την
ημερομηνία γέννησης και τη φυλή, με το προσβεβλημένο ζώο που ανιχνεύτηκε η
νόσος.

Δεύτερον, ότι από τις έρευνες δεν προκύπτουν ενδείξεις χρήσης κρεατάλευρων και
οστεάλευρων στη διατροφή των ζώων της συγκεκριμένης εκτροφής.

Τρίτον, τα αποτελέσματα των εξετάσεων στα 39 ζώα της μονάδας τα οποία ανήκουν
στην ίδια κλάση με το προσβεβλημένο ζώο βρέθηκαν αρνητικά.

Τέταρτον, το γεγονός ότι κατά τον χρόνο γέννησης του προσβεβλημένου ζώου
(υπολογίζεται το 1996), δεν είχε τεθεί σε υποχρεωτική εφαρμογή το Ολοκληρωμένο
Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου και συνεπώς υπάρχουν αμφιβολίες με τη
διαδικασία και την αξιοπιστία της αναδρομικής σήμανσης που έγινε στην
προσβεβλημένη εκτροφή.