Ο Στακτόπουλος παραμένει… ένοχος

Ούτε μετά θάνατον ο Γρηγόρης Στακτόπουλος θα έχει μια ευκαιρία να δικαιωθεί
από τη ελληνική Δικαιοσύνη για την υπόθεση Πολκ.

Τζωρτζ Πολκ. Με 3-2 ο Άρειος Πάγος αποφάσισε να μην αναζητηθούν σε μια νέα δίκη τα ίχνη των δολοφόνων του

Το ποινικό τμήμα του Αρείου Πάγου με οριακή πλειοψηφία (3-2) απέρριψε το
αίτημα της χήρας του, Θεοδώρας Στακτοπούλου, για επανάληψη της πολύκροτης
δίκης που θα έδινε παράλληλα την ευκαιρία να ανοίξει ο φάκελος μιας από τις
πιο σκοτεινές υποθέσεις της νεώτερης ελληνικής ιστορίας.

Η περιπέτεια του δημοσιογράφου Γρ. Στακτόπουλου (δώδεκα χρόνια χαμένα στη
φυλακή) γέμισε εκατοντάδες σελίδες εφημερίδων, έγινε βιβλίο και
κινηματογραφική ταινία. Και τον πολύχρονο αγώνα του για ένα «λευκό μητρώο»
συνέχισε μετά τον θάνατό του, το 1998, η χήρα του Θεοδώρα, παρουσιάζοντας μια
σειρά από νεώτερα στοιχεία που έφεραν στο φως πολυετείς έρευνες και που
φανέρωναν ότι ο Στακτόπουλος «φορτώθηκε» πριν από 53 χρόνια από το καθεστώς τη
δολοφονία του Τζωρτζ Πολκ, ως «εξιλαστήριο και βολικό θύμα».

Ο Αμερικανός δημοσιογράφος Τζωρτζ Πολκ βρέθηκε δολοφονημένος τον Μάιο τον 1948
στην παραλία της Θεσσαλονίκης, τη στιγμή που η χώρα συγκλονιζόταν από τον
εμφύλιο. Αυτό το εμφυλιοπολεμικό κλίμα κατέγραφε, άλλωστε, με ανταποκρίσεις
του στο CBS ­ και η δολοφονία του έγινε πρώτο θέμα στην απέναντι όχθη του
Ατλαντικού. Οι αστυνομικές αρχές της πόλης, λίγες ημέρες αργότερα, ανακάλυψαν
τους δράστες στα πρόσωπα των «κομμουνιστοσυμμοριτών» Αδ. Μουζενίδη και Ευαγ.
Βασβανά, τους οποίους θεώρησαν φυσικούς αυτουργούς, και τον δημοσιογράφο της
εφημερίδας «Μακεδονία» Γρ. Στακτόπουλο, ως συνεργό. Οι «αυτουργοί» δεν
βρέθηκαν ποτέ, ο Στακτόπουλος καταδικάστηκε το 1949 από το Δικαστήριο των
Συνέδρων Θεσσαλονίκης σε ισόβια, αλλά η δίκη του δεν έπεισε ούτε την
αμερικανική πλευρά.

Γρηγόρης Στακτόπουλος. Στο εδώλιο του Δικαστηρίου Συνέδρων της Θεσσαλονίκης, το 1949, αρνείται κάθε κατηγορία και δηλώνει θύμα σκευωρίας και βασανιστηρίων

Ο Στακτόπουλος πλήρωσε μια ομολογία στο στάδιο της ανάκρισης, την οποία στη
συνέχεια ανακάλεσε, φωνάζοντας ότι ήταν αποτέλεσμα φρικτών βασανιστηρίων στα
κρατητήρια της Ασφάλειας, για να αποφυλακιστεί το 1960 με όρους και να
δικαιωθεί από την κοινωνία και τη δημοσιογραφική κοινότητα. Μάταια, όμως,
περίμενε όσο ζούσε δικαίωση και από τα ελληνικά δικαστήρια, ενώ τη μάχη στον
Άρειο Πάγο έχασε χθες και η χήρα του, που ζητούσε επανάληψη της δίκης (μια
δίκη, βέβαια, που θα ήταν πρωτόγνωρη στα ελληνικά χρονικά).

Το ποινικό τμήμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε οριακά, με πλειοψηφία 3-2,
ότι τα νεώτερα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δεν δικαιολογούν επανάληψη της
διαδικασίας και αποδέχθηκε ουσιαστικά την ετυμηγορία του 1949. Οι τρεις
αρεοπαγίτες που πλειοψήφησαν (Μ. Καρατζάς, Αντ. Παπαθεοδώρου και Αρ.
Κρομμύδας) αποφάνθηκαν ότι «δεν καθίσταται φανερό πως ο Στακτόπουλος ήταν
αθώος». Αντιθέτως, η μειοψηφία (Ευάγ. Κρουσταλλάκης και Κ. Τσαμαδός) έκρινε
ότι από τα νεώτερα στοιχεία η αθωώτητα Στακτόπουλου «είναι πρόδηλη» και η δίκη
έπρεπε να επαναληφθεί.

Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, οι Μουζενίδης και Βασβανάς δεν ήταν δυνατόν να
έχουν σχέση και πολύ περισσότερο να είναι οι αυτουργοί της δολοφονίας, καθώς ο
Μουζενίδης αποδεικνύεται ότι είχε πεθάνει ένα μήνα πριν από τον φόνο του Πολκ,
ενώ ο Βασβανάς βρισκόταν την ίδια περίοδο στην Αν.Ευρώπη!

Επιπλέον, μια επιστολή που είχε αποδοθεί στον Πολκ, και με την οποία ενημέρωνε
συνάδελφό του ότι είχε ως σύνδεσμο τον Στακτόπουλο για να έρθει σε επαφή με
τον Μάρκο Βαφειάδη, αποδεικνύεται πλαστή (με γραφολογική εξέταση στην
Αμερική).

Για τους δικαστές που μειοψήφησαν, πέρα από αυτά τα στοιχεία, «που κλονίζουν
τα δεδομένα» στα οποία στηρίχθηκε η καταδίκη του Στακτόπουλου, «φαίνεται πολύ
λογικό ότι η ομολογία ενοχής που είχε δώσει στην Ασφάλεια, οφείλετο στην
προσπάθειά του να αποφύγει το εκτελεστικό απόσπασμα και να διασώσει τη μητέρα του…».