Η τρελή αγελάδα έσπειρε φόβους για μολυσμένες ζωοτροφές

Τον εφησυχασμό των αρμοδίων διαψεύδει το πρώτο ­επίσημα, πλέον­
καταγεγραμμένο κρούσμα της νόσου των τρελών αγελάδων στην Ελλάδα. Το ζώο
σφάχτηκε στα σφαγεία των Σερρών και δεν πέρασε στην κατανάλωση χάρη στην
εφαρμογή, μόλις κατά τους τελευταίους έξι μήνες στη χώρα μας, των τεστ
γρήγορης ανίχνευσης της νόσου, στο οποίο υποβάλλονται πλέον όλα τα σφάγια. Την
ίδια στιγμή η ανησυχία στους καταναλωτές είναι και πάλι μεγάλη, αφού ο
διατροφικός εφιάλτης επανέρχεται στο προσκήνιο όχι πλέον με υποψίες, αλλά με
επίσημα καταγεγραμμένο κρούσμα. Η πιθανότητα, μάλιστα, το συγκεκριμένο ζώο να
μολύνθηκε από κρεατάλευρα είναι ισχυρή και εγείρει φόβους για ύποπτες
ζωοτροφές που έχουν εισαχθεί και στην Ελλάδα. Άλλωστε, οι αρμόδιοι, όταν είχε
προ μηνών ξεσπάσει η υπόθεση των τρελών αγελάδων στην Ευρώπη, παραδέχονταν ότι
«είχε απαγορευθεί η χρήση ζωοτροφών από τη Μ. Βρετανία από όταν εμφανίστηκε το
πρόβλημα της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας».

Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα πότε μολύνθηκε το συγκεκριμένο
ζώο. Όμως, ακόμη και τώρα, που υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο κρούσμα, οι
αρμόδιοι του υπουργείου Γεωργίας, σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου χθες, επέμειναν
ότι δεν «υπάρχει πρόβλημα και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας». Σημειώνεται,
πάντως, πως η τρελή αγελάδα, ηλικίας περίπου πέντε ετών, εκτρεφόταν για
γαλακτοπαραγωγή σε κτηνοτροφική μονάδα της Ποντοηράκλειας Κιλκίς. Ήδη όλα τα
ζώα της συγκεκριμένης μονάδας θανατώθηκαν «για προληπτικούς λόγους».

Την ίδια στιγμή, ο υπεύθυνος του Τομέα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ν.Δ. Θανάσης
Νάκος κατήγγειλε ανεπάρκεια στο σύστημα ελέγχων για την προστασία των
καταναλωτών, της ζωικής παραγωγής και της δημόσιας υγείας.

Γ. Ανωμερίτης. Ο υπουργός Γεωργίας διαβεβαίωσε πως το καταναλωτικό κοινό δεν πρέπει να ανησυχεί καθώς λειτουργούν οι μηχανισμοί ασφαλείας

Κρούσμα σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας εντόπισαν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες του
υπουργείου Γεωργίας έπειτα από έλεγχο που πραγματοποίησαν στα σφαγεία «Κρεσέρ»
των Σερρών. Το κρούσμα αυτό είναι το πρώτο που εντοπίζεται στη χώρα μας και
όπως ανακοινώθηκε από τις αρμόδιες αρχές του υπουργείου Γεωργίας επιβεβαιώθηκε
και από τις εργαστηριακές εξετάσεις που έγιναν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
και, στη συνέχεια, στο ειδικό Εργαστήριο της Λάρισας. Με επείγον σήμα του
προχθές το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς Ταχειών Ανοσολογικών Εξετάσεων για τη
διάγνωση της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας βοοειδών ανέφερε ότι από τα 34
δείγματα εγκεφάλων που εξετάστηκαν στα σφαγεία «Κρεσέρ» Σερρών, τα 33 ήταν
αρνητικά και ένα βρέθηκε θετικό.

Μετά τον εντοπισμό του κρούσματος σε ζώο που προέρχεται από την κτηνοτροφική
μονάδα Γεωργιάδη – Χαρτοματσίδη, η οποία βρίσκεται στην Ποντοηράκλεια του
Νομού Κιλκίς, οι αρμόδιες υπηρεσίες προχώρησαν σε δεύτερη εξέταση με άλλη
μέθοδο, η οποία και επιβεβαίωσε το κρούσμα. Στη συνέχεια κατασχέθηκε,
θανατώθηκε και αποτεφρώθηκε το σύνολο των βοοειδών της κτηνοτροφικής μονάδας,
συνολικά 100 αγελάδες και 46 μοσχάρια, ενώ εξετάστηκε το σύνολο των στοιχείων
της συγκεκριμένης μονάδας και εντός των επόμενων δέκα ημερών αναμένεται να
δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματα των ιστολογικών εξετάσεων. Όπως έγινε γνωστό,
το προσβεβλημένο ζώο είναι της φυλής Holstein, ηλικίας 5 ετών, γεννημένο τον
Νοέμβριο του 1996.

Για γαλακτοπαραγωγή

Η μονάδα στην οποία εντοπίστηκε το κρούσμα εξέτρεφε αγελάδες γαλακτοπαραγωγής
της συγκεκριμένης φυλής, προέλευσης Ολλανδίας και Δανίας, καθώς και ζώα
διασταύρωσης Switz. Πάντως, δεν έχει διευκρινιστεί πώς μολύνθηκε το ζώο στη
μονάδα του Κιλκίς και οι ειδικοί αναζητούν την ακριβή προέλευση του ζώου. Το
κρίσιμο διάστημα 1996-1997, στο οποίο υπολογίζεται ότι μπορεί να μολύνθηκε το
ζώο, σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας δεν χρησιμοποιήθηκαν οστεάλευρα και
κρεατάλευρα από την κτηνοτροφική μονάδα. Το ίδιο στοιχείο προκύπτει και από
την καταγραφή των σημερινών φυραμάτων ιδιοσκευασίας της μονάδας. Το
προσβεβλημένο ζώο, παρ’ ότι ηλικιωμένο και χωρίς παραγωγή γάλακτος, δεν
εμφάνιζε κανένα σύμπτωμα της ασθένειας.

Διαβεβαιώσεις

Ο υπουργός Γεωργίας Γιώργος Ανωμερίτης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που
παραχώρησε, τόνισε ότι το καταναλωτικό κοινό δεν θα πρέπει να ανησυχεί και
συμπλήρωσε πως το κρέας του ζώου δεν έχει διατεθεί στην ελληνική αγορά, ενώ σε
ό,τι αφορά το γάλα δεν έχει διαπιστωθεί επιστημονικά πως ενέχει κινδύνους για
τη μετάδοση της νόσου στον άνθρωπο. Μάλιστα διευκρινίστηκε ότι με τους
συνολικούς και αυστηρούς ελέγχους οι οποίοι γίνονται στα βοοειδή άνω των 30
μηνών, όπως ορίζει και η διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όλα τα κρέατα τα
οποία πρόκειται να εισαχθούν στην αγορά ελέγχονται. «Κανένα σφάγιο δεν
πηγαίνει στην κατανάλωση αν προηγουμένως δεν ελεγχθεί», υπογράμμισε.

Ο υφυπουργός Γεωργίας Φώτης Χατζημιχάλης τόνισε ότι οι έλεγχοι που
πραγματοποιούνται στη χώρα μας αποδείχθηκαν επαρκείς και αυτό διότι το ζώο που
βρέθηκε θετικό δεν είχε παρουσιάσει κανένα σύμπτωμα της νόσου, ενώ έκανε σαφές
πως οι έλεγχοι πραγματοποιούνται σε όλα τα ζώα που σφαγιάζονται και όχι
δειγματοληπτικά, και με αυτόν τον τρόπο δεν υπάρχουν περιθώρια να μπουν
μολυσμένα σφάγια στην αγορά και στη συνέχεια στη διατροφική αλυσίδα. «Από την
αρχή έως και το τέλος, το θέμα αυτό το αντιμετωπίζουμε με ευθύνη και
ειλικρίνεια προς τους καταναλωτες, μακριά από πολιτικές ή οικονομικές
σκοπιμότητες. Είναι θέμα δημόσιας υγείας. Για τον λόγο αυτό θα είμαστε
ανοιχτοί στην κοινωνία και θα εντείνουμε τους ελέγχους μας με πρώτο στόχο τη
διασφάλιση της υγείας των καταναλωτών. Προς αυτήν την κατεύθυνση θα κινηθεί η
πολιτική μας», συμπλήρωσε.

Δύο πιθανότητες

Πάντως, όπως τόνισε ο καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
Ορέστης Παπαδόπουλος: «Ένα μεγάλο θέμα της συζήτησης της Επιστημονικής
Επιτροπής είναι η προέλευση του ζώου και ο τρόπος μόλυνσής του. Δεν μπορούμε
να καταλήξουμε σε κάτι συγκεκριμένο. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν δύο πιθανότητες.
Η μία είναι το ζώο να είναι ελληνικό και η δεύτερη να είναι από κάποια ξένη
χώρα και αυτό γιατί σ’ αυτήν την εκτροφή έγιναν και εισαγωγές». Μαλιστα ο κ.
Παπαδόπουλος είπε ότι από τη συγκεκριμένη εκτροφή το πρώτο εξάμηνο του 2001
έχουν εξεταστεί με την ταχεία μέθοδο 9 δείγματα, τα οποία βρέθηκαν αρνητικά.
Επίσης έκανε σαφές ότι μέχρι σήμερα το γάλα δεν θεωρείται μέσο μετάδοσης της
νόσου και δεν περιέχει τον μολυσματικό παράγοντα. Τη διαβεβαίωση ότι
πραγματοποιούνται όλοι οι προβλεπόμενοι έλεγχοι έδωσε και η πρόεδρος του ΕΦΕΤ
Χριστίνα Παπανικολάου.

Πάντως, από την 1η Ιανουαρίου 2001 μέχρι και την 1η Ιουλίου 2001 είχαν
εξετασθεί συνολικά 6.704 δείγματα βοοειδών άνω των 30 μηνών και μόνον ένα
ηλικίας 60 μηνών βρέθηκε ύποπτο. Στην Ελλάδα εκτρέφονται συνολικά 630.000
βοοειδή, ενώ το 70% της ελληνικής κατανάλωσης καλύπτεται από εισαγωγές, οι
οποίες υπολογίζονται σε 154.000 με 164.000 τόνους

«Κανείς δεν είναι απόλυτα προστατευμένος καθώς οι έλεγχοι άρχισαν μόλις το 1999»

Χριστίνα Παπανικολάου. Η πρόεδρος του Φορέα Ελέγχου Τροφίμων τονίζει πως κανείς δεν είναι απόλυτα προστατευμένος

Τεστ γρήγορης ανίχνευσης της νόσου των «τρελών αγελάδων» εφαρμόζονται από τον
φετινό Ιανουάριο στη χώρα μας σε όλα τα βοοειδή που προορίζονται για σφαγή και
είναι μεγαλύτερα των τριάντα μηνών.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η πρόεδρος του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων κ.
Χριστίνα Παπανικολάου, «κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα προστατευμένος από
τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια, καθώς οι έλεγχοι άρχισαν από το 1999». Σύμφωνα με
τους ειδικούς, ωστόσο, ο παθογόνος παράγοντας της ασθένειας επωάζεται πολύν
καιρό στον ανθρώπινο οργανισμό και έτσι είναι πιθανό ακόμη κι αν κάποιος
κατανάλωσε επιμολυσμένο κρέας αρκετά χρόνια πριν να εκδηλώσει την ασθένεια.

Στην προκειμένη περίπτωση ιδιαίτερη σημασία έχει να διευκρινιστεί ο τόπος
προέλευσης του άρρωστου ζώου: αν έχει εισαχθεί από το εξωτερικό, δεν υπάρχει
μεγάλη ανησυχία· αν, όμως, έχει γεννηθεί στην Ελλάδα, τότε η υπόθεση παίρνει
άλλες διαστάσεις.

Από τις ζωοτροφές

«ΤΑ ΝΕΑ» υπενθυμίζουν σήμερα τις απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα γύρω από την
σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια και τη μετάδοσή της στον άνθρωπο.

ΕΡ.: Τι είναι η σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια και πώς προσβάλλονται οι αγελάδες
από τη νόσο;

ΑΠ.: Σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών είναι η ασθένεια που προκλήθηκε τη
δεκαετία του ’80, όταν μολυσμένοι ιστοί από scrapie (που είναι η αντίστοιχη
νόσος των αιγοπροβάτων) χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή ζωοτροφών για
βοοειδή στη Μεγάλη Βρετανία. Με την κατανάλωση αυτών των μολυσμένων ζωοτροφών
προσβλήθηκαν τα βοοειδή. Υπάρχει, όμως, και μια μικρή πιθανότητα μετάδοσης της
συγκεκριμένης νόσου στον ζωικό πληθυσμό με εμβολιασμό.

Πώς μεταδίδεται

ΕΡ.: Πώς μεταδίδεται η νόσος στον άνθρωπο;

ΑΠ.: Αρκετά από τα μολυσμένα ζώα εσφάγησαν και διατέθηκαν στην κατανάλωση.
Στην αρχή δεν δόθηκε η απαραίτητη προσοχή, διότι θεωρήθηκε ότι επρόκειται για
παραλλαγή της ασθένειας των αιγοπροβάτων, η οποία θεωρητικά δεν μεταδίδεται
στον άνθρωπο. Στη συνέχεια, όμως, καταγράφηκαν περιστατικά της ασθένειας
Κρόιτσφελντ-Γιάκομπς στη Μ. Βρετανία με διαφορετικά χαρακτηριστικά από την
κλασική σποραδική μορφή της ασθένειας, όσον αφορά την ηλικία των ασθενών, τη
διάρκεια και τα βιοχημικά χαρακτηριστικά του παθογόνου παράγοντα. Η μελέτη των
περιστατικών αυτών απέδειξε ότι πρόκειται για καινούργια μορφή της ασθένειας,
η οποία κατά πάσα πιθανότητα προήλθε από βρώση μολυσμένων ζωικών προϊόντων.
Από πειράματα είναι γνωστό ότι ο παθογόνος παράγοντας μπορεί από το
γαστρεντερικό σύστημα να περάσει στον οργανισμό και στη συνέχεια κύτταρα του
αιμοποιητικού συστήματος τον μεταφέρουν στον εγκέφαλο, που είναι ο τελικός
στόχος. Η διαδικασία της προσβολής είναι μακρόχρονη και ποικίλλει από είδος σε
είδος. Σημαντικό ρόλο στην παθογένεση παίζει η ποσότητα του μολυσματικού
παράγοντα που έχει καταναλωθεί και η γενετική προδιάθεση του ατόμου να
αναπτύξει την ασθένεια.

ΕΡ.: Ξέρουμε αν η χώρα μας έχει εισαγάγει ποσότητες επιμολυσμένου κρέατος ή
ζωοτροφών;

ΑΠ.: Δεν είναι γνωστό. Ειδικά για τις ζωοτροφές η πιθανότητα είναι αρκετά
σοβαρή.

ΕΡ.: Τι πρέπει να προσέχουμε όταν αγοράζουμε μοσχαρίσιο κρέας;

ΑΠ.: Να ελέγχουμε την ποιότητά του. Να αποφεύγουμε τη σπλήνα, τα έντερα, τον
εγκέφαλο και γενικά τμήματα του ζώου που περιέχουν νευρικό ιστό.

ΕΡ.: Πώς πρέπει να μαγειρεύουμε το μοσχαρίσιο κρέας;

ΑΠ.: Απαραιτήτως με χύτρα ταχύτητας, διότι μόνο με αυτόν τον τρόπο
επιτυγχάνεται πολύ καλό μαγείρεμα, ακόμη και των νευρικών ιστών του κρέατος.
Μπορούμε, ακόμη, να το ψήσουμε πολύ καλά στη σχάρα.