Ελλάδα καλεί Σελήνη μέσω δορυφόρου

Έλληνες φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών «στέλνουν» τη χώρα μας στη
Σελήνη, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκό διαστημικό πρόγραμμα με στόχο την εκτόξευση
του δορυφόρου «LunarSat» το 2003. Η ομάδα των φοιτητών του Τμήματος Φυσικής
εκπροσωπεί την Ελλάδα στο πρόγραμμα, όπου συμμετέχουν πανεπιστήμια από όλη την
Ευρώπη, την Τυνησία και την Κούβα.

Στην αποστολή μετέχουν εννέα άτομα, μεταξύ των οποίων οι Ηλίας Ρούσσος, Γιώργος Παππάς, Χρήστος Κούστας και Σπύρος Τζάκης – Οι Έλληνες φοιτητές διατηρούν ένα πληρέστατο site για την αποστολή του LunarSat

Ο «LunarSat» θα αποτελεί φορτίο ενός πυραύλου Ariane 5, στο πλαίσιο της
εξερεύνησης της Σελήνης για μελλοντική αξιοποίηση από τον άνθρωπο. Ο δορυφόρος
θα μεταφέρει πέντε επιστημονικά όργανα, με τα οποία θα συλλέξει στοιχεία για
την επιφάνεια και την ατμόσφαιρα της Σελήνης. Η αποστολή του είναι η
τρισδιάστατη χαρτογράφησή της και η αναζήτηση ενδείξεων για την ύπαρξη νερού
στους πόλους της.

Μετρήσεις

Παράλληλα, θα γίνουν μετρήσεις στην ατμόσφαιρα, το μαγνητικό πεδίο και
προσδιορισμός των υλικών και της δομής τής επιφάνειας και του υπεδάφους. Ένας
ακόμα σημαντικός στόχος του δορυφόρου είναι να διαπιστωθεί αν οι πόλοι της
Σελήνης προσφέρονται για μελλοντική εγκατάσταση του ανθρώπου. Όταν ο δορυφόρος
ολοκληρώσει την αποστολή του στο Διάστημα, θα πέσει στην επιφάνεια της
Σελήνης, σε έναν από τους κρατήρες του Νοτίου Πόλου. Οι επιστήμονες θα
αναζητήσουν ίχνη νερού στη σκόνη που θα σηκωθεί από τη σύγκρουση.

Η ελληνική «αποστολή» αποτελείται από εννιά φοιτητές, ηλικίας 20-24 ετών, με
ενδιαφέροντα στην αστροφυσική, την αστρονομία, την ηλεκτρονική και τους
υπολογιστές. Εμπνευστής τής προσπάθειας, που γίνεται αποκλειστικά με δική τους
πρωτοβουλία και ανεπίσημη στήριξη από το πανεπιστήμιο, είναι ο Ηλίας Ρούσσος.
«Αναζητούσα για καιρό στο Ίντερνετ εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με το
Διάστημα και βρήκα τις πληροφορίες για τον “LunarSat”», εξηγεί ο ίδιος στα
«ΝΕΑ». «Όταν είδα ότι ζητούσαν τη συνδρομή φοιτητών από όλη την Ευρώπη, έβγαλα
μια ανακοίνωση στο Δίκτυο και μαζευτήκαμε εννιά άτομα από το Τμήμα».

Το site

Προς το παρόν, η δουλειά των Ελλήνων είναι εκπαιδευτική. Οι φοιτητές έχουν
αναλάβει τη δημιουργία και διατήρηση ενός site στη διεύθυνση http: //www.cc.uoa.gr/lunarsat, στο
οποίο έχουν συγκεντρώσει όλες τις πληροφορίες της αποστολής, με κάθε
λεπτομέρεια. Στο περιεχόμενό του υπάρχουν το ιστορικό, εντυπωσιακές
φωτογραφίες, διαγράμματα, τα στοιχεία του δορυφόρου και του διαστημοπλοίου,
αλλά και γενικότερες πληροφορίες για τη Σελήνη, τις διαστημικές αποστολές και
σύνδεσμοι με πολλά χρήσιμα sites του Δικτύου.

Σύντομα όμως, η συμμετοχή τους θα επεκταθεί σε τεχνικά θέματα της αποστολής.
«Συζητούμε με τον Τομέα Εκπαίδευσης και Δημόσιας Ενημέρωσης του LunarSat, που
εδρεύει στην Αυστρία και εξετάζουμε τι θα προτείνουμε στους υπευθύνους της
αποστολής μετά το καλοκαίρι, για την εξέλιξη της προσπάθειας».

Πρωταρχικός τους στόχος είναι η προβολή της επιστήμης της διαστημικής και της
αστροναυτικής στους νέους, ιδίως τώρα που η Ελλάδα θα γίνει πλήρες μέλος της
Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας μέχρι το 2004. «Απώτερος στόχος είναι να
δραστηριοποιηθούμε σε ένα από τα τμήματα σχεδιασμού ή εκτέλεσης της αποστολής
του LunarSat».

Στην ομάδα μετέχουν επίσης οι Γιώργος Γιαλούρης, Κωνσταντίνος Διαλυνάς, Όλγα
Ζαχαροπούλου, Χρήστος Κούστας, Στράτος Παπαδόπουλος, Γιώργος Παππάς,
Παναγιώτης Σπυριδόπουλος και Σπύρος Τζάκης. Οι φοιτητές αποζητούν την αύξηση
των επισκεπτών στις σελίδες τους και τη δική τους συνδρομή στην προσπάθειά
τους: «Κάθε ερώτηση ή παρατήρηση για τον “LunarSat”, τον δικτυακό τόπο ή ό,τι
άλλο θεωρήσετε σχετικό, θα μας βοηθήσει να γίνουμε καλύτεροι».

Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1996 από την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία μαζί με
την αντίστοιχη υπηρεσία της Αυστρίας. Σήμερα, το «κέντρο επιχειρήσεων»
βρίσκεται στο Τμήμα Αστροναυτικής του Τεχνολογικού Ινστιτούτου του Μονάχου,
ενώ το επιστημονικό τμήμα της αποστολής εδρεύει στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα
στη Σουηδία.

Ασυνήθιστο τοπίο ο υγρότοποςΚαλοδικίου

Ενα ασυνήθιστο τοπίο συναντούν όσοι περνούν σήμερα από την εθνική οδό Πρέβεζας
– Ηγουμενίτσας, σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από την Πάργα. Τα όρη της Πάργας
και οι λοφώδεις σχηματισμοί περιβάλλουν τον υγρότοπο του Καλοδικίου, μια
επίπεδη λεκάνη συνολικής έκτασης 4.000 στρεμμάτων.

Όπως αναφέρει η ελληνική έκδοση του «National Geographic» στο τεύχος που
κυκλοφορεί αυτόν τον μήνα, πρόκειται για μια λίμνη που δημιούργησε η ανθρώπινη
παρέμβαση στην περιοχή. Τα φράγματα που κατασκευάστηκαν πριν από 50 περίπου
χρόνια μετέτρεψαν το έλος σε λίμνη, τα νερά της οποίας αρχικά χρησίμευαν στην
άρδευση.

Όταν όμως η περιοχή άρχισε να ερημώνεται από κατοίκους, από τη δεκαετία του
’60 και μετά, η λίμνη μετατράπηκε σε έναν σημαντικό υγρότοπο. Πελαργοί,
ερωδιοί, κύκνοι αλλά και ασβοί και μυοκάστορες βρήκαν την ευκαιρία να φτιάξουν
εκεί το σπίτι τους. Τον χειμώνα, μάλιστα, η λίμνη του Καλοδικίου είναι για
τους πελαργούς ο σταθμός συγκέντρωσης λίγο πριν από την αναχώρησή τους για τον Νότο.

Η Λα Νίνια φέρνει ζέστη και ξηρασία

Στις 7 Ιουνίου η εικόνα του δορυφόρου αποτυπώνει τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας. Τα ψυχρά μπλε-μοβ νερά στον Ανατολικό Ειρηνικό περιβάλλονται από θερμότερα νερά στα βόρεια, δυτικά και νότια

Το Ελ Νίνιο φαίνεται πως τελικά δεν θα επιστρέψει φέτος το φθινόπωρο. Στη θέση
του όμως, παραμένει το… αρνητικό του ξαδελφάκι, η Λα Νίνια, φέρνοντας
περισσότερη ζέστη και ξηρασία στον πλανήτη.

Οι τελευταίες δορυφορικές εικόνες του γαλλο-αμερικανικού δορυφόρου
ΤΟΡΕΧ/Poseidon δείχνουν πως το φαινόμενο Λα Νίνια έχει σαφώς εξασθενήσει, αλλά
εξακολουθεί να επηρεάζει τη θερμοκρασία στα νερά του Ειρηνικού. «Όλα δείχνουν
πως θα συνεχίσει ο ξηρός και ζεστός καιρός που είχαμε φέτος», εξηγεί ο Μπιλ
Πάτζερτ, ωκεανογράφος στο Εργαστήριο «Jet Propulsion» της NASA. «Θα πρέπει να
περιμένουμε πολλές πυρκαγιές στις ΗΠΑ φέτος». Ήδη, οι φωτιές έχουν κάψει
μεγάλες εκτάσεις στη Φλόριντα, ενώ στις Δυτικές Πολιτείες οι πυροσβέστες
ετοιμάζονται για την ετήσια μάχη τους με τις φλόγες.

Στο μεταξύ, το Ελ Νίνιο… ξεκουράζεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Το ’97 άλλωστε, η παρουσία του θα μείνει αξέχαστη, αφού οι καταστροφές που
είχε προκαλέσει ήταν από τις μεγαλύτερες στην ιστορία. Η ξηρασία, όμως, λόγω
του Λα Νίνια, είναι τόσο έντονη, που πολλοί εύχονται ακόμα και να επιστρέψει
το Ελ Νίνιο και οι βροχές του. Αυτό δεν φαίνεται να γίνεται προς το παρόν και
οι επιστήμονες προσπαθούν να καταλάβουν την αιτία. Η πιθανότερη εξήγηση είναι
η παρουσία ενός άλλου φαινομένου στον Ειρηνικό Ωκεανό, που ονομάζεται
Περιοδική Δεκαδική Μεταβολή του Ειρηνικού (PDO) και έχει να κάνει με τις
θερμοκρασίες στην επιφάνεια των υδάτων. Αποτελείται από δύο κύκλους που
εναλλάσσονται κάθε 10 με 20 χρόνια, ενώ το δίδυμο Ελ Νίνιο-Λα Νίνια
εναλλάσσεται κάθε δύο με επτά χρόνια.

Στην αρνητική φάση του PDO, τα νερά είναι ψυχρότερα στον Ανατολικό Ειρηνικό
και περιβάλλονται από θερμότερα ύδατα στα βόρεια, δυτικά και νότια. Στη θετική
του φάση, συμβαίνει το αντίθετο.

Σύμφωνα με τον δορυφόρο και μετρήσεις της NASA και της Αμερικανικής Υπηρεσίας
Ωκεανών και Ατμόσφαιρας, τώρα διανύουμε την αρνητική φάση του φαινομένου. Αυτό
σημαίνει ότι οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια των υδάτων μοιάζουν με αυτές του
Λα Νίνια και αυτό επηρεάζει τον καιρό.

Οι επιστήμονες έχουν ακόμα δρόμο να διανύσουν μέχρι να κατανοήσουν πλήρως την
πολυπλοκότητα των φαινομένων αυτών και να τα αποκωδικοποιήσουν για να μάθουν
πώς επιδρούν στο παγκόσμιο κλίμα. Οι δορυφορικές εικόνες και μετρήσεις των
τελευταίων 10 χρόνων έχουν φανερώσει πολλά από τα μυστικά τους, αλλά πολλά
παραμένουν κρυμμένα.

Άμεσο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα απειλούμενα είδη και οι οικότοποι της
Ευρωπαϊκής Ένωσης αν οι χώρες-μέλη δεν αποφασίσουν να ενεργήσουν γρήγορα και
αποτελεσματικά, προειδοποιεί το WWF σε έκθεσή του για την εφαρμογή της Οδηγίας
για τους οικότοπους του 1992. Καμία χώρα δεν έχει καταφέρει ακόμα να την
εφαρμόσει ολοκληρωμένη. Υψηλό βαθμό παίρνει η Δανία, ακολουθούν οι Ολλανδία,
Αυστρία και Βρετανία, ενώ η Ελλάδα είναι στην προτελευταία θέση με τελευταία
την Ιρλανδία. Η Οδηγία περιλαμβάνει 700 απειλούμενα είδη χλωρίδας και 168
απειλούμενα είδη οικοτόπων που χρήζουν προστασίας.

Ολοκληρώθηκε χθες στο Λονδίνο η Παγκόσμια Διάσκεψη για την Τεχνολογία, που
διοργανώθηκε από τον διεθνή μη κυβερνητικό οργανισμό World Technology Network.
Συμμετείχαν 400 αντιπρόσωποι εταιρειών υψηλής τεχνολογίας, οικονομολόγοι,
βιομήχανοι και επιστήμονες. Στη συνάντηση, στην οποία από την Ελλάδα
συμμετείχε η εταιρεία Προμότα Ελλάς, παρουσιάστηκαν οι νέες εξελίξεις στους
κλάδους της τεχνολογίας της πληροφορίας, των επικοινωνιών και του Διαστήματος.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Υψηλής Τεχνολογίας διοργανώνει το πρόγραμμα «Επιθεωρητές
Συστημάτων Διασφάλισης Ποιότητας ως προς το νέο ISO 9000/2000 & ISO
19011», στις 16-20 Ιουλίου. Το πρόγραμμα ικανοποιεί τις απαιτήσεις επιμόρφωσης
συμβούλων που θέτει το υπουργείο Ανάπτυξης στα πλαίσια του «Πιστοποιηθείτε».
Το κόστος συμμετοχής είναι 267.148 δρχ. (+ΦΠΑ) και οι διαθέσιμες θέσεις 20.
Πληροφορίες στο τηλέφωνο 9736.333.