ΠΡΟΣΩΠΑ Οι Σέρβοι, τα εγκλήματα και η αλήθεια

Να παραδοθεί ο Μιλόσεβιτς στη Χάγη ώστε να πάρουν τα χρήματα της Δύσης οι
νέοι άρχοντες της Σερβίας; Το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο, λέει η Λατίνκα
Πέροβιτς.

Λατίνκα Πέροβιτς. Εξέχουσα ιστορικός της σύγχρονης Σερβίας

Οι νέοι ηγέτες της Σερβίας αντιμετωπίζουν την έκδοση του Μιλόσεβιτς στο
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο του ΟΗΕ ως βασικό τους ατού για να πετύχουν
μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια από τη Δύση. Σημαντικό, αλλά όχι και το
σημαντικότερο, λέει η Λατίνκα Πέροβιτς. Το σημαντικότερο για τους Σέρβους και
για το μέλλον τους είναι να αντιμετωπίσουν την αλήθεια για τα εγκλήματά τους.

Διακεκριμένη ιστορικός της σύγχρονης Σερβίας και από τους αυστηρότερους
επικριτές του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, η Πέροβιτς είχε ηγηθεί στις αρχές της
δεκαετίας του ’70 της μεταρρυθμιστικής πτέρυγας της πάλαι ποτέ Ένωσης
Κομμουνιστών Σερβίας, μέχρι που ο Τίτο την έστειλε στο σπίτι της. Σήμερα οι
επικρίσεις της έχουν στόχο τη νέα εξουσία. “Οι δρόμοι του παλιού και του νέου
καθεστώτος διασταυρώνονται”, έγραψε στον πρόλογο του βιβλίου της “Η υπόθεση
Ιβάν Στάμπολιτς”, και η στάση της διαφέρει παρασάγγας από τη στάση πολλών
διανοουμένων της λεγόμενης “Δεύτερης Σερβίας” που εξαργύρωσαν την άλλοτε
αυστηρή κριτική τους με κερδοφόρες θέσεις πρεσβευτών και συμβούλων.

“Η στάση απέναντι στα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στους πολέμους στη
Γιουγκοσλαβία είναι ουσιαστικό κριτήριο διαφοροποίησης από την πολιτική που
ασκούνταν προηγουμένως”, λέει η Πέροβιτς σε συνέντευξή της στην εφημερίδα του
Μαυροβουνίου “Βίγεστι”. Οι νυν κυβερνώντες, υπογραμμίζει, οφείλουν να
προετοιμάσουν την κοινή γνώμη για να αποδεχθεί την καταδίκη των εγκλημάτων, τα
οποία ήταν τότε εργαλείο άσκησης πολιτικής. Αυτό που γίνεται τώρα όμως δεν
είναι αναμέτρηση με την αλήθεια, αλλά προσπάθεια ανατροπής της κακής εικόνας
των Σέρβων στον κόσμο· και η προσπάθεια αυτή αποδεικνύει, κατά την ιστορικό,
τη “συνέχεια” των δύο καθεστώτων: παραμένει η θεωρία για μια υποτιθέμενη
συνωμοσία της διεθνούς κοινότητας κατά των Σέρβων, με αποτέλεσμα οι Μλάντιτς,
Κάρατζιτς και Αρκάν να εξακολουθούν να θεωρούνται, σύμφωνα με πρόσφατη σερβική
σφυγμομέτρηση, οι τρεις άνθρωποι που έκαναν τα περισσότερα για την υπεράσπιση
της Σερβίας.

Το σημαντικό, σύμφωνα με την Πέροβιτς, είναι να διαπιστωθεί ποια πολιτική
οδήγησε στους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία και να γίνουν γνωστοί οι ένοχοι
εγκλημάτων εναντίον αμάχων. Η τάση να αποδίδεται όλη η ενοχή στον Μιλόσεβιτς
και στον στενό κύκλο του φανερώνει μια “ελαφρότητα”, τονίζει η ιστορικός. Το
θέμα, προσθέτει, “είναι να μάθουμε αν η ανατροπή του Μιλόσεβιτς σήμανε επίσης
απομάκρυνση από αυτή την πολιτική ή αν η εξάλειψη του δικτάτορα, που
προσωποποιούσε αυτή την πολιτική, ήταν απλώς ένας τρόπος για να συνεχισθεί η
πολιτική αυτή με άλλα μέσα”.