Οι πέντε απειλές για την οικονομία μας

Πέντε ανοικτές πληγές απειλούν την ελληνική οικονομία και θέτουν σε
αμφισβήτηση την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί με το πρόγραμμα
σταθερότητας και ανάπτυξης. Πρόκειται για τους στόχους που αφορούν στη μείωση
του πληθωρισμού, στη διασφάλιση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης με παράλληλη μείωση
της ανεργίας, στη μείωση του δημόσιου χρέους καθώς και στην επίτευξη
πλεονάσματος στον προϋπολογισμό.

Οι στόχοι αυτοί, του προγράμματος σταθερότητας και ανάπτυξης της ελληνικής
οικονομίας, αμφισβητούνται από τους διεθνείς Οργανισμούς όπως προκύπτει τόσο
από τις προβλέψεις του ΟΟΣΑ για την πορεία της ελληνικής οικονομίας όσο και
από το κείμενο της έκθεσης του Συμβουλίου της Ε.Ε. που υιοθετήθηκε το
περασμένο Σαββατοκύριακο στο Γκέτεμποργκ από τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Οι πέντε αιτίες – πληγές που υπονομεύουν την επίτευξη των στόχων της
οικονομικής πολιτικής, όπως προκύπτει τόσο από τις εκθέσεις των διεθνών
Οργανισμών όσο και από τις εκτιμήσεις στελεχών των οικονομικών υπουργείων,
είναι οι ακόλουθες:

Πληθωριστικός κίνδυνος

1. Οι πληθωριστικές πιέσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην ελληνική
οικονομία. Ο πληθωρισμός τρέχει ήδη με 3,6% (τον Μάιο) και όλα δείχνουν ότι
στο τέλος του έτους δεν πρόκειται να περιορισθεί σε επίπεδα κάτω από το 3%.
Όπως προβλέπουν διεθνείς Οργανισμοί αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδος, ο
πληθωρισμός το 2001 θα διαμορφωθεί σε επίπεδα που είναι υψηλότερα όχι μόνο από
τις αρχικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας που υποβλήθηκε στην
Ευρωπαϊκή Ένωση στο τέλος του 2000, αλλά και από τις νέες αναθεωρημένες
προβλέψεις στις οποίες αναγκάσθηκε να προχωρήσει το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας ύστερα από την άνοδο του επιπέδου των τιμών τους τελευταίους μήνες.
Η άνοδος αυτή οφείλεται στην αύξηση των διεθνών τιμών των καυσίμων, αλλά και
στην ενίσχυση του δολαρίου σε σχέση με το ευρώ και τη δραχμή που αυξάνουν το
κόστος παραγωγής των ελληνικών επιχειρήσεων. Ο κίνδυνος που υπάρχει για την
ελληνική οικονομία και έχει εντοπισθεί στις εκθέσεις των διεθνών Οργανισμών
αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι το αυξημένο κόστος παραγωγής να
μετακυλισθεί στις τιμές των προϊόντων και υπηρεσιών στην αγορά, με αποτέλεσμα
να υπάρξει ένας ευρύτερος κύκλος ανατιμήσεων που θα πλήξει σοβαρά την
ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

2. Η επίτευξη χαμηλότερων ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης σε σχέση με τις
αρχικές προβλέψεις. Στο πρόγραμμα σταθερότητας προβλεπόταν ότι το ΑΕΠ θα
αυξηθεί το 2001 κατά 5%. Με βάση την πρόβλεψη αυτή είχαν γίνει οι εκτιμήσεις
για μία σειρά μεγεθών της ελληνικής οικονομίας, όπως το δημόσιο χρέος, το
έλλειμμα του προϋπολογισμού κτλ. Όμως, τόσο η κατρακύλα του Χρηματιστηρίου όσο
και η καθίζηση της παγκόσμιας οικονομίας ανάγκασαν το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας να αναθεωρήσει προς τα κάτω, στο 4,7%, την εκτίμησή του για την
αύξηση του ΑΕΠ το 2001. Ωστόσο οι διεθνείς Οργανισμοί εξακολουθούν να εκτιμούν
ότι ο ρυθμός ανάπτυξης φέτος θα περιορισθεί σε επίπεδα κοντά στο 4,5%, ενώ δεν
αποκλείουν να πέσει ακόμη και στο 4%. Στην περίπτωση που επαληθευτούν οι
εκτιμήσεις αυτές, θα σημαίνει ότι οι επενδύσεις των επιχειρήσεων το 2001
κυμάνθηκαν σε χαμηλότερα από τα προβλεπόμενα επίπεδα και ότι οι επιχειρήσεις
δεν πραγματοποίησαν τις προσλήψεις που προγραμμάτισαν αρχικά, με αποτέλεσμα να
υπάρξει επίπτωση και στο ποσοστό ανεργίας.

Σε τεντωμένο σχοινί ο προϋπολογισμός

3. Οι πιέσεις που δέχεται ο προϋπολογισμός του 2001 τόσο στην πλευρά
των δαπανών όσο και των εσόδων, οι οποίες κάνουν ορατό τον κίνδυνο στο τέλος
του έτους να υπάρξουν αποκλίσεις από τους στόχους που έχουν τεθεί. Ήδη στην
πλευρά των εσόδων τα πρώτα ανησυχητικά μηνύματα εμφανίσθηκαν τον Μάιο, όταν ο
ρυθμός αύξησής τους έπεσε κάτω από τον ετήσιο στόχο τού 8% που προβλέπει ο
προϋπολογισμός. Παράλληλα και στην πλευρά των δαπανών υπάρχει ο κίνδυνος
υπερβάσεων από τους στόχους που έχουν τεθεί. Ο κίνδυνος αυτός εντοπίζεται τόσο
στις δαπάνες εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους λόγω της ανατίμησης του δολαρίου
όσο και στις δαπάνες των υπουργείων. Στην περίπτωση αυτή και στον βαθμό που
δεν ληφθούν μέτρα κάλυψης των αποκλίσεων δεν θα επιτευχθεί ο στόχος που έχει
τεθεί για φέτος και αφορά στη δημιουργία πλεονάσματος 0,5% του ΑΕΠ στον
προϋπολογισμό. Επίσης δεν θα εκπληρωθεί και ο στόχος μείωσης του δημοσίου
χρέους κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες από το 103,9% του ΑΕΠ στο 98,9% του ΑΕΠ στο
τέλος του έτους. Πάντως, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας στην αναθεώρηση του
προγράμματος σταθερότητας δεν προχώρησε σε αλλαγή του στόχου για το πλεόνασμα
και το δημόσιο χρέος το 2001. Με την εκτίμηση αυτή δεν συμφωνεί ο ΟΟΣΑ, ο
οποίος προβλέπει μηδενικό αποτέλεσμα στον φετινό προϋπολογισμό.

Το δυσμενές κλίμα

4. Το δυσμενές κλίμα που επικρατεί στην ελληνική οικονομία το οποίο
επηρεάζει τις αποφάσεις Ελλήνων και ξένων επιχειρηματιών για τη διενέργεια
επενδύσεων αλλά και τη συμπεριφορά των φορέων της οικονομίας. Το κλίμα αυτό
οφείλεται σε μία σειρά αιτιών που σχετίζονται με την πτώση του χρηματιστηρίου,
την καθυστέρηση των ιδιωτικοποιήσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών στην
οικονομία, καθώς και τις εξελίξεις στην προσπάθεια της ασφαλιστικής
μεταρρύθμισης.

5. Η τάση διαρκούς αύξησης του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών
συναλλαγών. Αυτό εξακολουθεί να αυξάνεται σε ανησυχητικά επίπεδα λόγω της
συνεχούς αύξηση των εισαγωγών προϊόντων και υπηρεσιών και της επιβράδυνσης των
εξαγωγών. Το γεγονός αυτό στερεί σημαντικούς πόρους από την ελληνική οικονομία
οι οποίοι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση των ρυθμών ανάπτυξής της. Η
συνεχής αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ουσιαστικά
κρούει το καμπανάκι του κινδύνου για τα ελληνικά προϊόντα και τις επιχειρήσεις
αφού αποτελεί σαφή ένδειξη της χαμηλής ανταγωνιστικότητάς τους σε σχέση με τα
αντίστοιχα προϊόντα άλλων χωρών της Ε.Ε.