Η πορεία του Αιγυπτιώτη Έλληνα στο 3ο Παγκόσμιο Συνέδριο του Συνδέσμου

Ένα στεφάνι από άσπρα γαρίφαλα στο κατευόδιο του Ντίνου Ηλιόπουλου έστελνε το
σεμνό αντίο στον ηθοποιό από μια μεγάλη κοινότητα, μια παροικία Ελλήνων που
μεγαλούργησε και αποχαιρετούσε ένα ακόμη από τα ξεχωριστά παιδιά της. Με το
ύστατο χαίρε στον Αλεξανδρινό ηθοποιό, οι Έλληνες Αιγυπτιώτες μετρούσαν μία
ακόμη σημαντική απώλεια. Και εκείνες τις ώρες της θλίψης, οι περισσότεροι
άφησαν τη μνήμη να ταξιδεύσει ξανά σε άλλες εποχές, αίγλης και υπεροχής, στη
χώρα του Νείλου…

Σε αυτήν τη μνήμη κρατούν ένα μεγάλο κεφάλαιο του Ελληνισμού ­ άγνωστο ίσως
στους περισσότερους ­ που όμως παραμένει ακόμη ανοικτό, αφού η παροικία των
Ελλήνων της Αιγύπτου εξακολουθεί να δημιουργεί και να διαπρέπει, έστω και
μακριά από τη γη των Φαραώ. Λες και υπάρχει φυλαγμένο κάποιο μυστικό, στο
Κάιρο, στην Αλεξάνδρεια ή στο Πορτ Σάιντ, που της επιτρέπει να ξεχωρίζει,
ατομικά και συλλογικά, είτε συνεχίζει την πορεία της στην Αθήνα είτε στις ΗΠΑ,
τη Γαλλία, την Αυστραλία ή όπου αλλού τα παιδιά της άνοιξαν τις νέες σελίδες
των Ελλήνων εξ Αιγύπτου.

Σε αυτήν την πορεία του Αιγυπτιώτη Έλληνα, την ιστορική παρουσία του και την
προοπτική του, θα επικεντρωθεί και το 3ο Παγκόσμιο Συνέδριο του Συνδέσμου
Ελλήνων Αιγυπτιωτών, το οποίο θα πραγματοποιηθεί από την Παρασκευή 15 έως και
την Κυριακή 17 Ιουνίου στην Αθήνα (στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετάνια»). Στο
συνέδριο θα τιμηθεί ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Πέτρος.

Η μάχη δείχνει άνιση, αλλά οι Έλληνες που ζουν σήμερα στην Αίγυπτο δεν είναι
απαισιόδοξοι. Αριθμητικά, χρόνο με τον χρόνο, οι απόγονοι των Πτολεμαίων
συρρικνώνονται. Στο Κάιρο απέμειναν χίλιοι, άλλοι οκτακόσιοι στην Αλεξάνδρεια,
ενώ μερικές δεκάδες είναι διασκορπισμένοι σε άλλες περιοχές, οι οποίες πριν
από πενήντα χρόνια είχαν έντονο ελληνικό χρώμα. Ωστόσο, αυτή η ολιγομελής
παροικία αισιοδοξεί για την επόμενη ημέρα, επειδή ο Ελληνισμός της Αιγύπτου
είναι τόσο πανάρχαιος, σχεδόν όσο και η Αίγυπτος.

Έως και τα χρόνια του ’50, οι δύο αιγυπτιακές μεγαλουπόλεις της Αλεξάνδρειας
και του Καΐρου έμοιαζαν ελληνικές. Και δεν μπορούσε να είναι διαφορετικά όταν
συνοικίες ολόκληρες ήταν αμιγώς ελληνικές. Στις επαύλεις του Καρτιέ Γκρεκ
στεγαζόταν η ελληνική αλεξανδρινή αριστοκρατία, στην Ιμπαημία η μεσαία τάξη
των καταστηματαρχών, ενώ τον ρόλο της εργατικής συνοικίας είχε αναλάβει η
περιοχή του Τελωνείου. Στο Κάιρο, οι πλουσιότεροι της παροικίας ζούσαν στο
Ζαμάλεκ και οι υπόλοιποι στη Σούμπρα. Σε κάποιους δρόμους, όποιος δεν μιλούσε
ελληνικά ήθελε μεταφραστή…

Το Αβερώφειο και η Σαλβάγειος Σχολή ήταν τα καλύτερα αλεξανδρινά σχολεία,
αποκλειστικά για Ελληνόπουλα. Και οι απόφοιτοί τους ξακουστοί, σε μια πόλη
όπου ο ανταγωνισμός ήταν έντονος, αφού παροικίες στην Αλεξάνδρεια είχαν και οι
Ιταλοί, οι Άγγλοι, οι Γάλλοι, ακόμη και οι Μαλτέζοι. Τους περισσότερους τους
χώριζαν πολλά, αλλά τους ένωναν η Διώρυγα και το εμπόριο.

Μέσα σε αυτό το κλίμα οι Έλληνες ξεχώρισαν, στέλνοντας τα δικά τους μηνύματα.
Για τον πρέσβη ε.τ. κ. Κων. Δαρατζίκη, ο οποίος είναι γέννημα της πόλης και
διετέλεσε επί 15ετία πρόξενος, τόσο στην Αλεξάνδρεια όσο και στο Κάιρο και το
Πορτ Σάιντ, ο λόγος είναι ευεξήγητος: «Η ελληνική παροικία υπερείχε μέσα σε
ένα κοσμοπολίτικο περιβάλλον, όχι μόνον γιατί το μορφωτικό επίπεδο και η
οικονομική της κατάσταση το επέτρεπαν, αλλά και γιατί οι Έλληνες ήταν οι μόνοι
που μπορούσαν να συνεργασθούν με τους Αιγυπτίους. Οι Άγγλοι και οι Γάλλοι
είχαν νοοτροπία αποικιοκράτη…».

Για τον πρόεδρο του Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων κ. Φιλ. Κοσσένα «σημαντικό
στοιχείο ήταν το γεγονός ότι η ελληνική παροικία δεν αφομοιώθηκε μέσα σε μια
πολυεθνική κοινωνία, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με τους Έλληνες στις ΗΠΑ»,
ενώ ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξάνδρειας κ. Στεφ. Ταμβάκης εκτιμά
ότι «το δαιμόνιο της φυλής» έπαιξε τον ρόλο του.