Οι μεγάλες αλλαγές φέρνουν πτώση τιμών

Η 31η Μαΐου για πολλούς επενδυτές σήμαινε το τέλος μιας παρατεταμένης
χρηματιστηριακής κρίσης και η απαρχή μιας νέας περιόδου ανάκαμψης της
Σοφοκλέους. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που περίμεναν υπομονετικά αρκετό καιρό και
δεν ρευστοποιούσαν, διότι είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στην αναβάθμιση.

Τελικά, η αναβάθμιση ήρθε και διέψευσε τις προσδοκίες. Ο Γενικός Δείκτης
δέχθηκε μεγάλες πιέσεις, έπεσε κάτω από τις 3.000 μονάδες και ο τζίρος
αυξήθηκε κατακόρυφα. Οι μεγάλες αγοραπωλησίες μετοχών και οι αλλαγές θέσεων
μεταξύ ξένων και Ελλήνων επενδυτών μέσω πακέτων ζάλισαν κι άλλο την αγορά.

Έμπειροι, όμως, Έλληνες και ξένοι αναλυτές τόνιζαν τις ημέρες αυτές ότι όσο
υπερβολικό είναι να πιστεύει κανείς πως διαψεύστηκαν οι προσδοκίες, άλλο τόσο
υπερβολικό θα ήταν να περίμενε κανείς να ανέβαινε η αγορά τις ημέρες της
αναβάθμισης.

Όπως εξηγούν, από το 1997 μέχρι σήμερα, σε όσες αγορές έγινε αναβάθμιση ή
αναθεώρηση δεικτών, παρατηρήθηκαν τα ίδια φαινόμενα. Τα ίδια στελέχη
χρησιμοποιούν ως παράδειγμα την πρόσφατη εμπειρία (από το 1997), ώστε οι
συνθήκες να μοιάζουν περισσότερο με αυτές που επικρατούν σήμερα στη
Σοφοκλέους.

Ήδη, αν συγκρίνει κανείς την αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου της Πορτογαλίας
(Δεκέμβριος 1997) με τη Σοφοκλέους, θα εντοπίσει διαφορές στις συνθήκες. Θα
βρει όμως και πολλές ομοιότητες. Οι διαφορές είναι ότι τότε δεν υπήρχε ευρώ
και ο συναλλαγματικός κίνδυνος αποθάρρυνε τα διεθνή κεφάλαια να τοποθετηθούν
στην αγορά της Πορτογαλίας. Εξάλλου, εκείνη την περίοδο το εσκούδο παρουσίαζε
διακύμανση 20% έναντι του δολαρίου. Ταυτόχρονα, τα ξένα κεφάλαια που επενδύουν
με βάση τους δείκτες (παθητικά χαρτοφυλάκια) δεν ήταν τόσα πολλά όπως σήμερα,
τα οποία υπολογίζονται σε 585 δισ. ευρώ.

Πέρα, όμως, από αυτές τις διαφορές, υπάρχουν αρκετές ομοιότητες. Ο όγκος των
συναλλαγών στο Χρηματιστήριο της Πορτογαλίας τρεις μήνες πριν από την
αναβάθμιση κυμαινόταν σε ημερήσια βάση στα 83 εκατ. ευρώ. Έναν μήνα πριν
αυξήθηκε σε 98 εκατ. ευρώ και δύο εβδομάδες πριν στα 135 εκατ. ευρώ. Στη
συνέχεια μειώθηκε και ύστερα από τρεις μήνες κυμαινόταν στα 126 εκατ. ευρώ.
Ύστερα από δύο εβδομάδες μειώθηκε στα 113 εκατ. ευρώ και σε έναν μήνα στα 114
ευρώ. Μετά ακολούθησε αύξηση του τζίρου και ύστερα από έναν χρόνο είχε φτάσει
στα 170 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχη πορεία του τζίρου (πριν από την αναβάθμιση και
λίγες ημέρες μετά) παρατηρήθηκε στη Σοφοκλέους.

Στην Πορτογαλία

Ο δείκτης PSI-20 σημείωνε συνεχή άνοδο πριν από την αναβάθμιση, κάτι το οποίο
δεν παρατηρήθηκε στο ελληνικό Χρηματιστήριο. Όμως, σε δύο εβδομάδες ύστερα από
την αναβάθμιση, ο δείκτης του Χρηματιστηρίου της Πορτογαλίας είχε υποχωρήσει
κατά 1%. Τα φαινόμενα αυτά στη Σοφοκλέους ήταν πιο έντονα και οι αναλυτές
εξηγούν ότι οφείλονται κυρίως στα περισσότερα παθητικά κεφάλαια που υπάρχουν
σήμερα. Ύστερα από τις δύο εβδομάδες, ο δείκτης της Πορτογαλίας άρχισε να
αυξάνεται.

Τότε οι εκτιμήσεις έκαναν λόγο για εισροές στην αγορά μετοχών της Πορτογαλίας
της τάξεως των 800 εκατ. δολαρίων. Το ποσό αυτό είναι μικρότερο από το 1,4
εκατ. ευρώ που προβλέπεται να εισρεύσει στη Σοφοκλέους, μολονότι το ελληνικό
Χρηματιστήριο έχει μικρότερη βαρύτητα στον δείκτη της Morgan Stanley.
Συγκεκριμένα, η εκτίμηση που υπήρχε τότε για τη βαρύτητα της Πορτογαλίας στον
δείκτη της Morgan Stanley ήταν 0,6% και για την Ελλάδα είναι σήμερα στο 0,42%.
Όμως, σήμερα τα παθητικά κεφάλαια είναι περισσότερα (σχεδόν υπερδιπλάσια).

Αν με την Πορτογαλία υπάρχουν οι παραπάνω διαφορές και ομοιότητες, οι αναλυτές
παραπέμπουν σε αντίστοιχες αλλαγές που συνέβησαν στην Ιαπωνία, στην Αγγλία,
στη Γαλλία και στον δείκτη STOXX50. Οι αλλαγές αυτές ήταν πιο πρόσφατες με την
αναβάθμιση της Σοφοκλέους και θεωρούνται πιο αντιπροσωπευτικές ως σημείο
αναφοράς. Επιπλέον, οι ομοιότητες είναι περισσότερες και οι διαφορές σχεδόν
αμελητέες.

Στην Ευρώπη

Το σκηνικό είναι πάλι το ίδιο: Αύξηση του όγκου συναλλαγών κυρίως δύο
εβδομάδες πριν και μετά την αναθεώρηση των δεικτών και πτώση των τιμών την
ημερομηνία της αλλαγής. Μιλώντας στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ», ο επικεφαλής επενδύσεων
(Managing Director – Head of Global Portfolio Trading Strategies) της Schroder
Salomon Smith Barney κ. Σταύρος Σιώκος, επισήμανε ότι «όλες οι μεγάλες
αναθεωρήσεις δεικτών έχουν εξελιχθεί σε γεγονός για ρευστοποίηση, όπου πολλοί
επενδυτές προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τους μεγάλους όγκους για να απαλλαγούν
από μετοχές που θέλουν να πουλήσουν. Αυτή τη συμπεριφορά την έχουμε δει σε
όλους τους μεγάλους δείκτες. Για παράδειγμα, οι τελευταίες αλλαγές στον δείκτη
CAC 40 στη Γαλλία, του FTSE 100 στην Αγγλία και του STOXX50 τον Σεπτέμβριο του
2000 απέδειξαν ότι την ημέρα των μεγάλων αλλαγών οι αγορές μπορούν να κινηθούν
αρνητικά. Αυτό δεν ήταν κάτι που εξέπληξε πολλούς και ήταν κάτι για το οποίο
μιλούσαμε μήνες πριν. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί χρηματιστηριακοί οίκοι δεν
έκαναν καθορισμένες αγοραπωλησίες κατά την ημέρα της αναθεώρησης».

Πρόβλεψη για Σοφοκλέους

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Σοφοκλέους μπορεί να «διδαχτεί» καλύτερα από την
εμπειρία των αγορών με την αναθεώρηση του δείκτη STOXX50 στις 15 Σεπτεμβρίου
2000. Μέχρι στιγμής οι πορείες είναι ανάλογες και θα μπορούσε κανείς, με βάση
τη διαπίστωση αυτή, να προβλέψει ότι η μεταβατική περίοδος στη Σοφοκλέους θα
κρατήσει 15 ημέρες από την αναβάθμιση. Όμως, οι διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν
τις εξής διαφορές:

* Ο δείκτης STOXX50 ακολουθείται περισσότερο από Ευρωπαίους επενδυτές και
λιγότερο από Αμερικανούς. Αντίθετα, συμβαίνει με τον δείκτη MSCI που επηρεάζει
τη Σοφοκλέους.

* Ο δείκτης STOXX50 συνδέεται με επενδύσεις σε παράγωγα, ενώ ο MSCI όχι.

Εκτιμάται ότι στον STOXX50 επενδύθηκαν 100 δισ. ευρώ, περίπου. Η πορεία των
τιμών των μετοχών του δείκτη είχαν την εξής πορεία: Όσες αυξάνονταν πριν από
την αναθεώρηση, έπεσαν στη συνέχεια. Το αντίθετο συνέβη για εκείνες που
έπεφταν πριν. Την ημέρα των αλλαγών ο δείκτης σημείωσε πτώση. Οι διακυμάνσεις
στις τιμές των μετοχών ξεπέρασαν το 11%.

Ο τζίρος αυξήθηκε κατά 10% την ημέρα της ανακοίνωσης της αναθεώρησης (3
Ιουλίου 2000). Ο όγκος των συναλλαγών παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα μέχρι
τέσσερις εβδομάδες πριν από την αναθεώρηση. Στις τέσσερις εβδομάδες μέχρι την
αναθεώρηση τοποθετήθηκε το 40% των κεφαλαίων και την ημέρα της αλλαγής το 24%.
Στις επόμενες δύο εβδομάδες το ποσοστό υπολογίστηκε σε 26%.