Εφημερίδα αγάπη μου

Το 54ο Συνέδριο της Παγκόσμιας Ένωσης Εφημερίδων έκλεισε μέσα σε κλίμα
συγκρατημένης αισιοδοξίας: μιας αισιοδοξίας που τροφοδοτείται από τη θετική
πορεία της κυκλοφορίας των εφημερίδων και συγκρατείται από τις επιθέσεις που
εξακολουθεί να δέχεται η ελευθερία του Τύπου.

Ζήτω η ελευθερία του Τύπου. Σκίτσο: Μισέλ Καμπόν

Το 54ο Συνέδριο της Παγκόσμιας Ένωσης Εφημερίδων (WAN) πραγματοποιήθηκε στο
Χονγκ Κονγκ από τις 4 έως τις 6 Ιουνίου. Η έναρξη των εργασιών συνέπεσε με την
επέτειο της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων στην Πλατεία Τιενανμέν του
Πεκίνου, το 1989. Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί στο
στάδιο του Πάρκου Βικτόρια, στο κέντρο του Χονγκ Κονγκ, προκειμένου να
τιμήσουν τη μνήμη των νεκρών.

Λίγο πιο μακριά, στο τεράστιο και υπερσύγχρονο Συνεδριακό Μέγαρο, ο πρόεδρος
της WAN, Ρότζερ Πάρκινσον, μνημόνευε τα ονόματα έξι Κινέζων δημοσιογράφων που
καταδικάστηκαν πρόσφατα σε βαριές ποινές φυλάκισης καθώς και 22 άλλων που
εξακολουθούν να βρίσκονται στη φυλακή. Ανακοίνωσε, επίσης, ότι η Χρυσή Πένα,
το βραβείο “γενναιότητας” που δίνει κάθε χρόνο η WAN, απονέμεται φέτος σε δύο
δημοσιογράφους από τη Μυανμάρ, τον Ου Γουιν Τιν και τον Σαν Σαν Νουεχ, που
καταδικάστηκαν σε 14ετή και 10ετή ποινή φυλάκισης, αντίστοιχα, διότι εξέφρασαν
αντικαθεστωτικές απόψεις και προσπάθησαν να ενημερώσουν τους ξένους
δημοσιογράφους για την κατάσταση που επικρατεί στη στρατοκρατούμενη Μυανμάρ.

Η ελευθερία του Τύπου εξακολουθεί να παραβιάζεται σε πολλές χώρες του κόσμου.
Ακόμα και τα ΜΜΕ του Χονγκ Κονγκ, τα οποία ήταν κάποτε ονομαστά για τον
μαχητικό τους χαρακτήρα, γίνονται σήμερα και από το 1997, όταν το Χονγκ Κονγκ
επεστράφη από τη Βρετανία στην Κίνα, στόχος λογοκρισίας: λίγοι είναι οι
δημοσιογράφοι που τολμούν να ασκήσουν κριτική στις Αρχές του Πεκίνου και
ολοένα και περισσότεροι αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα και να
ασχοληθούν με κάτι άλλο.

Η κυκλοφορία των εφημερίδων, πάντως, καθώς και τα έσοδα από τις διαφημίσεις
σημείωσαν αξιοσημείωτη αύξηση μέσα στο 2000. Τόσο στην Κίνα όσο και σε άλλες
21 από τις 46 χώρες που εξέτασε η WAN. Η ψηφιακή επανάσταση και το Ίντερνετ,
παρά τη θεαματική αύξηση του αναγνωστικού κοινού που προτιμά τις on-line
εκδόσεις, δεν κατάφεραν να “συντρίψουν” το χαρτί. Και οι καινούργιες μορφές
Τύπου, όπως είναι οι δωρεάν εφημερίδες, μάλλον συνέβαλαν στην προσέλκυση νέων
κατηγοριών αναγνωστών.

Ύστερα από μία δεκαετία μαρασμού, και για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο
απολογισμός των επιχειρήσεων Τύπου εμφανίζεται θετικός. Ακόμα και στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η μέση κυκλοφορία των εφημερίδων είχε μειωθεί, την
περίοδο 1994-1999, κατά 2,5%, οι απώλειες περιορίστηκαν πέρυσι στο 0,4%. Σε
πολλές χώρες, η κυκλοφορία αυξήθηκε: στην Πορτογαλία 5%, στη Βρετανία 2,4%,
στην Ισπανία 2,3%, στην Ιταλία 2,1%, στην Ιρλανδία και στη Γαλλία 1%, και στην
Ελλάδα 0,7%. Σε άλλες, πάλι, μειώθηκε: στην Αυστρία 13%, στη Δανία 3,1%, στη
Γερμανία 3,1% και στη Φινλανδία 1,2%. Σε όλες ωστόσο τις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, με εξαίρεση τη Δανία, τα έσοδα των εφημερίδων από τις διαφημίσεις
σημείωσαν σημαντική αύξηση, με τον κοινοτικό μέσο όρο να αγγίζει το +8,7%.

Στον υπόλοιπο κόσμο, η μέση κυκλοφορία των εφημερίδων σημείωσε αύξηση σε
πολλές χώρες όπως στη Ρωσία (+5%), στη Βραζιλία (+8,8%), στην Ινδία (+20,2%)
και στην Κίνα (+12,7%) και περιόρισε τις απώλειες της σε αρκετές άλλες όπως
στις ΗΠΑ (-0,1%) και στην Ιαπωνία (-0,4). Πιο φανατικοί αναγνώστες εφημερίδων
παραμένουν οι Νορβηγοί (με μέση ημερήσια κυκλοφορία εφημερίδων 575 ανά 1.000
κατοίκους) και ακολουθούν οι Ιάπωνες (570 ανά 1.000 κατοίκους), οι Φινλανδοί
(445 ανά 1.000 κατοίκους) και οι Σουηδοί (417 ανά 1.000 κατοίκους).

“Εκμεταλλευτείτε το σημερινό κλίμα, επενδύστε στην τεχνολογία και στις
καινούργιες μορφές Τύπου για να κατακτήσετε επιπλέον αναγνώστες”, είπε σε
όσους συμμετέσχον στο συνέδριο ο γενικός γραμματέας της WAN, Τίμοθι
Μπάλντινγκ. “Αν σήμαινε το τέλος των εφημερίδων, κάτι που αποκλείεται να
συμβεί στο άμεσο μέλλον, οι επιχειρήσεις σας θα ήταν αυτές που θα παρείχαν τα
νέα μέσα επικοινωνίας τα οποία θα τις αντικαθιστούσαν. Οι επιχειρήσεις Τύπου
έτοιμες να ανταποκριθούν, όποια κι αν είναι η εξέλιξη της συμπεριφοράς των
καταναλωτών”.

Προς το παρόν, πάντως, και παρά την έκρηξη που σημείωσε μέσα στο 2000 ο
αριθμός των ηλεκτρονικών εκδόσεων, οι καταναλωτές δεν φαίνεται να έχουν σκοπό
να “εγκαταλείψουν” τις εφημερίδες.