Κοκαΐνη, για παραισθήσεις που κοστίζουν πανάκριβα

Έχουν περάσει 117 χρόνια από τότε που ο Σίγκμουντ Φρόυντ τη χαρακτήρισε
«μεγαλειώδη». Από το 1884, που τη δοκίμασε για πρώτη φορά ο πατέρας της
ψυχανάλυσης, μέχρι το 1920 η κοκαΐνη δεν ήταν γνωστή στην Ελλάδα. Την περίοδο
του Μεσοπολέμου η ουσία «πάτησε» στο ελληνικό έδαφος. Πενήντα χρόνια αργότερα,
η κοκαΐνη άρχισε να «πουλάει» και να γράφει την ελληνική ιστορία της.

Η «σκόνη», το «αναψυκτικό», η «Κοκό», κόστιζε τότε όσο περίπου και ηρωίνη, η
οποία ήταν ήδη διαδεδομένη. Μόνο που οι χρήστες κοκαΐνης ήταν και είναι πολύ
διαφορετικοί από τους χρήστες της ηρωίνης. Κι αυτό γιατί το «ναρκωτικό των
πλουσίων» και η δράση του δεν έμοιαζε με την «πρέζα των προλετάριων». «Τα
ανώτερα κοινωνικά στρώματα προτιμούν την κοκαΐνη, γιατί είναι η ουσία που
διεγείρει και μπορεί να συνδυαστεί με άλλες δραστηριότητες, κάτι που δεν
συμβαίνει με την ηρωίνη, η οποία καταστέλλει όλες τις λειτουργίες».

Ο Σπύρος Αναστασόπουλος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου «Αγώνας
Ζωής», που απαρτίζεται από μέλη του προγράμματος μακράς διαρκείας του ΟΚΑΝΑ,
θυμάται πως κάποτε «ήταν σπάνιο να βρεις χρήστες κοκαΐνης στην Ελλάδα. Τα
τελευταία χρόνια, όμως, έχουν αυξηθεί. Μόνο που δεν είναι τόσο γνωστοί ούτε
καταγράφονται, αφού είναι άνθρωποι πλούσιοι και δεν πεθαίνουν στον δρόμο».

Η δουλειά τούς ζητάει πολλά. Απαιτεί αμέτρητες ώρες αφοσίωσης ή και τεράστια
έμπνευση. Κάποιοι από αυτούς θέλουν κάτι για να αντέξουν, να ξεχάσουν την
κούραση και να αποδώσουν όσο πρέπει. Αρκετές χιλιάδες δραχμές για λίγα
γραμμάρια κοκαΐνης δεν είναι τίποτα μπροστά σε όσα τους προσφέρει η ουσία. «Η
κοκαΐνη κυκλοφορεί σε επαγγέλματα με μεγάλες απαιτήσεις. Καλλιτέχνες, μοντέλα,
αλλά και επιχειρηματίες καταφεύγουν στη χρήση για να αντέχουν. Είναι μια ουσία
που προκαλεί διέγερση, σε “ανεβάζει”», λέει η Κάκια Νικολάου, ψυχίατρος στη
μονάδα απεξάρτησης 18ΑΝΩ.

Για το Σαββατοκύριακο

Κάποιοι άλλοι βρίσκουν στην κοκαΐνη έναν ακόμη τρόπο για είναι μέσα στη μόδα ή
για να ζήσουν πιο έντονα τη μουσική και τον χορό, παρ’ όλο που το ελληνικό
Σαββατοκύριακο εξακολουθεί να κατακλύζεται από το έκσταση. «Η κοκαΐνη
συναντάται και στους χώρους ψυχαγωγίας, όπου νέοι 18 – 25 χρόνων κάνουν
περιστασιακή χρήση», εξηγεί η Μανίνα Τερζίδου, επιστημονική υπεύθυνη του
Ελληνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά.

Άλλοι δεν ανήκουν σε καμιά από τις παραπάνω «κατηγορίες». Βρίσκονται ήδη στον
δρόμο που οδηγεί σε αδιέξοδο. «Είναι οι πολυχρήστες. Δοκιμάζουν τα πάντα.

Η κοκαΐνη είναι για αυτούς μια ακόμη ουσία. Πολλές φορές τη συνδυάζουν με
ηρωίνη, αλκοόλ και άλλα», παρατηρεί η κ. Νικολάου.

Η κοκαΐνη που διακινείται στη χώρα μας έρχεται από την Κολομβία, κρατάει
άλλωστε το 90% της παγκόσμιας παραγωγής. Διεθνείς έρευνες καταγράφουν κορεσμό
της αμερικανικής αγοράς και διαπιστώνουν πως το κέρδος από τη διακίνηση
κοκαΐνης βρίσκεται πια στην Ευρώπη. Η Ισπανία, η Πορτογαλία, αλλά και η
Ολλανδία γίνονται «γέφυρες» μεταφοράς προς τη χώρα μας. Υπάρχουν όμως και
παρτίδες κοκαΐνης που διανύουν μικρότερες αποστάσεις για να περάσουν στην
ελληνική επικράτεια. «Ιδιωτικά σκάφη ξεκινούν από την Κύπρο και φέρνουν την
κοκαΐνη στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρώπης», διαπιστώνει ο
Φαίδων Καλοτεράκης, υπεύθυνος της θεραπευτικής κοινότητας «Ιθάκη».

Από τη δεκαετία του ’70 μέχρι σήμερα η κοκαΐνη πήρε στη χώρα μας την πρώτη
θέση στον τιμοκατάλογο των ναρκωτικών. Είναι η πιο ακριβή ουσία, με τιμή
πενταπλάσια της ηρωίνης. Με 25.000 δραχμές αγοράζεις ένα γραμμάριο. Αυτή,
όμως, είναι τιμή ευκαιρίας, καμιά φορά και γνωριμίας. Στο Ζεφύρι και τη Νέα
Σμύρνη γίνονται εκπτώσεις. Στο Κολωνάκι, τη Γλυφάδα ή το Πανόραμα Θεσσαλονίκης
το γραμμάριο αποκτά μεγαλύτερη αξία.

Αναμεμειγμένη

Όσο πιο καθαρή τόσο πιο ακριβή. Όμως η καθαρή κοκαΐνή δεν κυκλοφορεί στην
ελληνική αγορά. Οτιδήποτε υπάρχει σε μορφή σκόνης, γίνεται «εργαλείο»
ανάμειξης στα χέρια των εμπόρων. Αμφεταμίνες και αναισθητικές ουσίες, αλλά και
ταλκ ή αλεύρι γίνονται ένα με την κοκαΐνη που πολλές φορές δεν ξεπερνάει το
10% του τελικού παρασκευάσματος.

Και όλα αυτά για μισή ώρα. Τόσο διαρκεί η «απόλαυση». Εκτός κι αν ο έμπορος
έβαλε την «Κοκό» στην ίδια ζυγαριά με τις αμφεταμίνες. Το «κοκτέιλ» κρατάει
για μερικές ώρες. Και πάντα σε κάνει να θέλεις κι άλλο. Δεν σκέπτεσαι τίποτα
άλλο από την επόμενη «γραμμή» που θα περάσει από τους βλεννογόνους της μύτης
σου.

Είναι κι εκείνες οι περίεργες φωνές που ηχούν στα αυτιά σου. Και οι εχθροί που
νιώθεις να σου την έχουν στημένη σε κάθε σου βήμα. Νομίζεις πως θα τρελαθείς.
Αλλά θέλεις κι άλλο. Η κοκαϊνική ψύχωση είναι ένα από τα «παρατράγουδα» της
κοκαΐνης. «Ο χρήστης παρουσιάζει σχιζοφρενικά συμπτώματα που γίνονται πιο
έντονα ανάλογα με τη δόση», λέει η Κάκια Νικολάου, ενώ ο γιατρός Γιώργος
Οικονομόπουλος συμπληρώνει πως «η ψύχωση κάνει τον χρήστη να θέλει μεγαλύτερη
δόση κοκαΐνης».

«Οτιδήποτε ασπρίζει στο δάπεδο, νομίζεις πως είναι κόκκος που σου ξέφυγε»

«Είναι η ουσία που σου δημιουργεί ευφορία και διάθεση να κάνεις τα πάντα. Μου θύμιζε τη δράση του ντεξαμίλ ή άλλων αμφεταμινών που είχα δοκιμάσει ως φοιτητής», λέει ο Δημήτρης

Ήταν το «ποτό» που συνόδευε την πολυτέλεια. Την έβρισκες δύσκολα και μόνο σε
παρέες πλουσίων, μορφωμένων, κοσμικών. Ο Δημήτρης είχε την πρώτη του γνωριμία
με την κοκαΐνη γύρω στο 1980. «Δεν υπήρχε στην πιάτσα.

Αν κάποιος από την παρέα πήγαινε στο εξωτερικό έφερνε κόκα και κερνούσε τους
υπόλοιπους. Είναι η ουσία που σου δημιουργεί ευφορία και διάθεση να κάνεις τα
πάντα. Κάνεις πράγματα που πριν θα σε κούραζαν ή θα τα βαριόσουν. Μου θύμιζε
τη δράση του ντεξαμίλ ή άλλων αμφεταμινών που είχα δοκιμάσει ως φοιτητής».

Ο Δημήτρης, όμως, τη γνώρισε και στην πιο καθαρή μορφή της. «Έφυγα για τη
Βραζιλία, όπου έμεινα περίπου οκτώ χρόνια. Η κόκα ήταν και εκεί το ναρκωτικό
των πλουσίων, για τους φτωχούς υπήρχε το χασίς». Πουλιόταν όμως φθηνά. «Στην
Ελλάδα αγόραζες ένα γραμμάριο σκόνης με 25%-30% κοκαΐνη, στην καλύτερη
περίπτωση, 30.000 – 40.000 δρχ. Εκεί έβρισκες καθαρή κόκα με 6.000 – 7.000 το
γραμμάριο. Έφερα μαζί μου 10 γραμμάρια, έδωσα τα πέντε και πέρασα
πολυτελέστατες διακοπές με τη φίλη μου».

Είδε ανθρώπους να ψάχνουν κάτω από τις καρέκλες για κρυμμένα μικρόφωνα, να
κοιτούν γύρω τους νομίζοντας πως κάποιος τους κυνηγάει. «Εγώ το λέω σύνδρομο
του κατατρεγμού. Νόμιζαν πως όλος ο κόσμος τούς καταδιώκει».

Ο ίδιος δεν έζησε ποτέ τέτοια συμπτώματα.

Θυμάται όμως τον εαυτό του, ύστερα από σνιφάρισμα ενός ολόκληρου γραμμαρίου,
να μένει μέχρι και πέντε ημέρες ξύπνιος. Υπήρχαν στιγμές ­ ίσως κρατούσαν και
ώρες ­ που κοιτούσε με επιμονή το πάτωμα. «Οτιδήποτε ασπρίζει στο δάπεδο,
νομίζεις πως είναι ένας κόκκος που σου ξέφυγε. Σκύβεις και βλέπεις ότι είναι
απλά ένα σκουπιδάκι. Σηκώνεσαι.

Ξαφνικά σου γεννιέται πάλι η ιδέα πως είναι κόκα και σου ξέφυγε».

Δεν θυμάται έντονα στερητικά σύνδρομα. «Μόνο για δύο ή τρεις ημέρες ένιωθα να
έχω βαρεθεί τη ζωή μου. Δεν μπορούσα να κοιμηθώ και αισθανόμουν όπως κάποιος
που προσπαθεί να συνέλθει από μια φοβερή κραιπάλη με πολύ αλκοόλ».

Ο Δημήτρης είναι σήμερα 50 χρόνων.

Έχει σταματήσει τη χρήση εδώ και πολλά χρόνια. «Κάθε φορά, σε κάθε σου βήμα
υπάρχουν κάποιοι που θα σου προσφέρουν. Μόνος σου επιλέγεις το ναι ή το όχι».