« Παρέλυσα, δεν ένιωθα τίποτα. τότε με βίασαν με ένα κλομπ»

Η σκηνή εκτυλίχθηκε πριν από εννέα χρόνια. Η Ναζλί Τοπ επέστρεφε από τη
δουλειά στο σπίτι της, όταν τη σταμάτησε η ασφάλεια. Όπως μαρτυρεί η ίδια, τη
μετέφεραν σε ένα Αστυνομικό Τμήμα όπου και την κράτησαν 10 ημέρες. Αξιωματικοί
την ξυλοκοπούσαν, της έκαναν ηλεκτροσόκ μέχρι αναισθησίας και στη συνέχεια τη
βίασαν με ένα κλομπ. Ήταν 32 ετών και τριών μηνών έγκυος.

Η ιστορία

Τον περασμένο Ιούνιο, η Τοπ είπε την ιστορία της στην πρώτη δημόσια συζήτηση
που διεξήχθη στην Τουρκία για την κακοποίηση των γυναικών στη διάρκεια της
προφυλάκισης, ένα γεγονός το οποίο οι υπερασπιστές των δικαιωμάτων των
γυναικών χαιρέτισαν ως «ορόσημο» σε μια χώρα όπου η άσκηση σεξουαλικής βίας
ενάντια στις γυναίκες συχνά παραβλέπεται, συγκαλύπτεται ή θεωρείται ταμπού για
να τεθεί και να αναλυθεί.

Έξι μήνες αργότερα η Τοπ μαζί με άλλα 17 άτομα που συμμετείχαν στη διάσκεψη
και στη διοργάνωσή της κατηγορήθηκαν για «προσβολή και δημιουργία υποψιών εις
βάρος των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας». Αν βρεθούν ένοχοι στις κατηγορίες
αυτές, το κάθε άτομο αντιμετωπίζει κάθειρξη έξι ετών. «Οι αστυνομικοί που μου
το έκαναν θα έπρεπε να βρίσκονται στη θέση μου, όχι εγώ», είπε η Τοπ στον
δικαστή που ορίστηκε για την υπόθεσή της. «Γίνομαι θύμα δεύτερη φορά».

«Αν βρισκόμασταν σε μια δημοκρατική χώρα, αξιωματούχοι θα άρχιζαν να ερευνούν
τις καταγγελίες εναντίον της αστυνομίας αντί να κυνηγούν ανθρώπους
κατηγορώντας τους» είπε η Τοπ, νοσοκόμα σε ερευνητικό εργαστήριο νοσοκομείου
της Κωνσταντινούπολης. «Αυτή η διάσκεψη ήταν η πρώτη του είδους», τονίζει ο
Ναχίντ Κίλιτς, μέλος της οργάνωσης Πρωτοβουλία κατά της σεξουαλικής
κακοποίησης και του βιασμού κατά την προφυλάκιση, που ανέλαβε την οργάνωση της
διάσκεψης και στοχεύει στη στήριξη των θυμάτων. «Οι άνθρωποι ανταποκρίθηκαν
και μίλησαν για τις εμπειρίες τους, ως παράδειγμα για εκείνους που φοβούνται
να το πράξουν. Τώρα, με αυτές τις κατηγορίες, το κράτος θέλει να τους κάνει να
σωπάσουν».

Με βάση στοιχεία που, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, εντάσσονται στα επίσημα
των τουρκικών αρχών, μεταξύ του 1995 και του 1999, 577 αξιωματούχοι ασφαλείας
κατηγορήθηκαν για βασανιστήρια. Από αυτούς, μόνον οι 10 καταδικάστηκαν. Την
ίδια περίοδο, διενεργήθηκαν 2.851 έρευνες με αφορμή καταγγελίες για
κακομεταχείριση κρατουμένων που κατέληξαν σε 84 καταδικαστικές αποφάσεις. Οι
τουρκικές αρχές ισχυρίζονται ότι προσπαθούν να εξαλείψουν τέτοιου είδους
φαινόμενα και να ενισχύσουν την προστασία των κρατουμένων. Οι οργανώσεις όμως
που προασπίζονται τα δικαιώματα των γυναικών τονίζουν ότι η υπόθεση της Τοπ
είναι αδιαμφισβήτητος μάρτυρας της εμπειρίας των θυμάτων.

Η αθώωση

Η εκδίκαση της υπόθεσης της Τοπ κατά της αστυνομίας κράτησε δυόμισι χρόνια.
Στο τέλος, ο δικαστής αθώωσε τους αστυνομικούς, αποδεχόμενος ότι η Τοπ είχε
προκαλέσει η ίδια τις μελανιές στο σώμα της και είχε καταφέρει να αποκτήσει
πλαστή ιατρική διάγνωση από το νοσοκομείο στο οποίο εργαζόταν. Η Τοπ αποφάσισε
να παρακολουθήσει τη διάσκεψη στην Κωνσταντινούπολη πέρυσι επειδή, όπως είπε,
«όταν με συλλάβανε δεν υπήρχε οργανωμένη αντίσταση. Τώρα υπάρχει και συμμετέχω».

Ξύλο και ηλεκτροσόκ στο «χειρουργείο»

Ήταν απόγευμα, άνοιξη του 1992, και η Τοπ επέστρεφε πεζή στο σπίτι της από τη
δουλειά της. Η αστυνομία, που ερευνούσε μια επίθεση σε όχημά της στην ίδια
περιοχή, τη σταμάτησε για εξακρίβωση στοιχείων. Αφού την οδήγησαν σε ένα
Αστυνομικό Τμήμα και την ανέκριναν επί ώρες, ένας από τους άνδρες στράφηκε
προς το μέρος της και της είπε: «Τώρα θα σε πάμε στο “χειρουργείο”. Όμως δεν
είναι όπως εκείνα που έχεις δει στο νοσοκομείο σου».

«Με χτύπησαν με ραβδιά που είχαν αιχμηρές άκρες», θυμάται η Τοπ και τα χέρια
της τρέμουν καθώς ανακαλεί τις στιγμές εκείνες. «Μου έδεσαν τα χέρια
πισθάγκωνα και με κρέμασαν από ένα σκοινί. Με χτυπούσαν σαν να ήμουν σάκος
εξάσκησης πυγμάχων. Μου έκαναν ηλεκτροσόκ στους μαστούς και στα γεννητικά μου
όργανα και σε όλο μου του σώμα, αυξάνοντας την τάση του ρεύματος. Λίγο
αργότερα παρέλυσα, δεν ένιωθα το ηλεκτρικό ρεύμα. Τότε με βίασαν με ένα
κλομπ».

Η Τοπ λέει ότι κατάφερε να επιζήσει μιλώντας στο παιδί που εγκυμονούσε, αν και
φοβόταν ότι το έμβρυο θα είχε πεθάνει από την κακομεταχείριση. Ο γιος της
επίσης επέζησε. Λίγο πριν αφεθεί ελεύθερη χωρίς να της απαγγελθούν κατηγορίες,
τη μετέφεραν σε ένα δωμάτιο όπου ένας γιατρός εξέταζε τους κρατουμένους.
«Έχεις κανένα παράπονο;» τη ρώτησε. «Με βασάνισαν», του είπε. «Όλοι υπόκεινται
σε βασανιστήρια», της απάντησε. «Έχεις να προσθέσεις τίποτα άλλο;».