Φρένο στον Μπους

Η αποχώρηση του γερουσιαστή Τζέιμς Τζέφορντς από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν
αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση ενός πολιτικού που είναι δυσαρεστημένος από το
κόμμα του και από τον αρχηγό του.

Πολλοί εξέχοντες Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί συμφωνούν ότι η απόφαση του
Τζέφορντς να γίνει ανεξάρτητος δείχνει με τον χαρακτηριστικότερο τρόπο τους
κινδύνους που εμπεριέχει η στρατηγική του προέδρου Μπους για διακυβέρνηση της
χώρας από τα δεξιά. Ορισμένα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος φοβούνται
ότι η στάση του προέδρου Μπους για το περιβάλλον, τις αμβλώσεις και άλλα
θέματα ανάγκασαν τον Τζέφορντς να φύγει από το κόμμα.

Σύμφωνα με την Ελληνοαμερικανίδα γερουσιαστή του Ρεπουμπλικανικού κόμματος
Ολυμπία Σνόου, η αποχώρηση του Τζέφορντς «πρέπει να κάνει τους ηγέτες του
κόμματός μας να καταλάβουν ότι οι φωνές των μετριοπαθών Ρεπουμπλικανών πρέπει
να γίνουν σεβαστές».

Τώρα που οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο της Γερουσίας, οι ηγέτες του
κόμματος αντιμετωπίζουν ένα θεμελιώδες πολιτικό ζήτημα: πρέπει να λάβουν την
κίνηση του Τζέφορντς ως μάθημα και να μετριάσουν τις θέσεις τους ή να
συνεχίσουν την ίδια πολιτική με κίνδυνο να χάσουν κι άλλα φιλελεύθερα στελέχη;

Ακόμη και πιο συντηρητικά μέλη του κόμματος, όπως ο γερουσιαστής Σαν
Μπράουνμπακ, από το Κάνσας, επισημαίνουν ότι το κόμμα πρέπει να διευρύνει την
απήχησή του χωρίς να θυσιάσει τις αρχές του. «Για παράδειγμα», λέει ο
Μπράουνμπακ, «πρέπει να παρουσιάσουμε μια επιθετική και βασισμένη στην αγορά
πρόταση για την προστασία του περιβάλλοντος και να την προωθήσουμε με
επιθετικό τρόπο».

Και οι Δημοκρατικοί, όμως, τονίζουν ότι ο πρόεδρος Μπους πρέπει να δώσει
μεγαλύτερη προσοχή στη μετριοπαθή πτέρυγα του κόμματός του. «Όταν έγινε
πρόεδρος, πίστευα ότι θα κάνει αυτό που είχε πει στη διάρκεια της προεκλογικής
του εκστρατείας: να κυβερνήσει με μετριοπάθεια», δήλωσε ο πρώην πρόεδρος
Γουόλτερ Μοντέιλ, ένας Δημοκρατικός που αντιπροσώπευσε τη Μινεσότα στη
Γερουσία επί 12 χρόνια. «Προσπαθείς πάντα να έχεις συναίνεση. Αν ο Μπους είχε
κυβερνήσει με αυτόν τον τρόπο, θα ανακάλυπτε με έκπληξη πόσο δημοφιλής θα
ήταν. Για κάποιο λόγο φαίνεται να τον απασχολεί πώς θα είναι ευχαριστημένη η
Δεξιά, και αυτό είναι φανερό στην κοινή γνώμη».

Ένας από τους γνωστότερους συντηρητικούς του κόμματος, πάντως, ο Τζακ Κεμπ,
υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος έχει ήδη προσπαθήσει να «πιάσει» τον μεσαίο χώρο
και ένα παράδειγμα είναι το νομοσχέδιο για την εκπαίδευση που ψηφίστηκε αυτή
την εβδομάδα από τη Βουλή.

Πράγματι, οι Δημοκρατικοί έκαναν γνωστό ότι μόλις αναλάβουν τον έλεγχο του
Σώματος ­ σε δύο περίπου εβδομάδες ­ θα ολοκληρώσουν το συγκεκριμένο
νομοσχέδιο και στη συνέχεια θα προωθήσουν τις δικές τους προτάσεις, με έμφαση
στην υγεία και την αντιμετώπιση των ενεργειακών προβλημάτων στην Καλιφόρνια.

Οι συνέπειες

Η αποχώρηση του Τζέφορντς σημαίνει ότι οι Δημοκρατικοί θα έχουν την προεδρία
όλων των επιτροπών της Γερουσίας και θα ελέγχουν το νομοθετικό της έργο. Αυτήν
τη στιγμή, τα δύο κόμματα εκπροσωπούνται εξίσου στις επιτροπές. Ενδεχόμενη
απαίτηση πάντως των Δημοκρατικών να έχουν ένα άτομο παραπάνω σε κάθε επιτροπή
ώστε να αντανακλάται η νέα τους πλειοψηφία, δεν θα γίνει δεκτή από τους
Ρεπουμπλικανούς.

Ένα από τα σχέδια του προέδρου Μπους που αναμένεται να «παγώσει» μετά τις νέες
εξελίξεις, είναι η ιδιωτικοποίηση του συστήματος των συντάξεων. Ο δημοκρατικός
γερουσιαστής Τεντ Κέννεντυ, που θα αναλάβει την προεδρία της επιτροπής για την
Υγεία, έχει ταχθεί υπέρ του ελέγχου των τιμών των φαρμάκων, πράγμα που εξηγεί
τη χθεσινή πτώση των μετοχών της φαρμακοβιομηχανίας στο Χρηματιστήριο.
Σαμπάνιες όμως θα ανοίξουν και οι τάρανδοι (καριμπού) στην Αλάσκα, αφού το
σχέδιο εξόρυξης πετρελαίου στο φυσικό πάρκο της Αρκτικής εγκαταλείπεται…

Η σημαντικότερη όμως ίσως συνέπεια της αποχώρησης του Τζέφορντς αφορά τον
διορισμό των δικαστών. Καθώς οι Δημοκρατικοί θα έχουν τον έλεγχο της Επιτροπής
Δικαστικών Υποθέσεων, θα μπορούν να εμποδίζουν τον διορισμό υπερσυντηρητικών
δικαστών, κυρίως στο Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Μπους
σκόπευε να διαλέξει όλους τους νέους δικαστές από τη Federalist Society, ένα
υπερσυντηρητικό δίκτυο. Τώρα δεν μπορεί πια να το κάνει.

Η απόφαση

«Το σκέφτηκα πολύ προτού λάβω την απόφασή μου», δήλωσε συγκινημένος ο
Τζέφορντς στην κατάμεστη από δημοσιογράφους αίθουσα του ξενοδοχείου του
Μπέρλινγκτον (Βερμόντ). «Υπάρχουν όλο και περισσότεροι τομείς στους οποίους
διαφωνώ ριζικά με τον πρόεδρο, όπως το δικαίωμα στην άμβλωση, οι δικαστικές
εξουσίες, η δημοσιονομική και φορολογική πολιτική, η ενέργεια, το περιβάλλον,
και άλλα θέματα, μικρά και μεγάλα…».