ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μια παγκοσμιοποίηση ακρωτηριασμένη

Η απόλυτη φτώχεια απέναντι στον απόλυτο πλούτο. Τι σχέση έχουν; Πώς
αλληλοεπηρεάζονται; Μέχρι ποιο βαθμό ανισότητας μπορεί να αντέξει μια
δημοκρατία;

Το 1971, όταν ανελήφθη μια διεθνής πρωτοβουλία υπέρ των Λιγότερο Ανεπτυγμένων
Χωρών, η ομάδα αυτή αριθμούσε 24 μέλη. Τρεις δεκαετίες αργότερα, οι χώρες
αυτές έχουν φτάσει τις 49, από τις οποίες οι 34 βρίσκονται στην Αφρική. Το
κατά κεφαλήν τους εισόδημα είναι κάτω από 900 δολάρια (έναντι 25.000 δολαρίων
για τις βιομηχανικές χώρες), ενώ σε τέσσερα μέλη της ομάδας (Σιέρα Λεόνε,
Αιθιοπία, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και Μπουρούντι) δεν φτάνει ούτε τα 150
δολάρια. Οι ΛΑΧ δέχονται μόλις το 0,5% των άμεσων παγκόσμιων επενδύσεων. Από
την άλλη πλευρά, μόλις πέντε χώρες στον κόσμο (η Σουηδία, το Λουξεμβούργο, η
Ολλανδία, η Δανία και η Νορβηγία) αφιερώνουν το 0,2% του ΑΕΠ τους στην
αναπτυξιακή βοήθεια. Όσο για τις χώρες του ΟΟΣΑ, τις πιο πλούσιες χώρες του
κόσμου δηλαδή, μείωσαν την τελευταία δεκαετία αυτή τη βοήθεια στο μισό.

Οι παραπάνω επισημάνσεις έγιναν στη σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών για τις Λιγότερο
Ανεπτυγμένες Χώρες που ολοκληρώθηκε την περασμένη Κυριακή στις Βρυξέλλες. Αυτή
η σύνοδος γίνεται κάθε δέκα χρόνια και κάθε φορά καταλήγει σε ευχολόγια. Στην
προηγούμενη σύνοδο, το 1991, τέθηκε ο στόχος του 0,2%. Σε αυτή τη σύνοδο
ξανατέθηκε, χωρίς να προταθεί όμως κανένα χρονοδιάγραμμα, χωρίς να αναληφθεί
καμιά δέσμευση από την πλευρά των πλούσιων χωρών για παροχή βοήθειας, για
μείωση του χρέους των φτωχών χωρών ή για άνοιγμα των συνόρων στις αγορές του
αναπτυσσόμενου κόσμου. Μόνο ευχές διατυπώθηκαν για «γρήγορη πρόοδο». Μαζί με
την απαίτηση για «καλή συμπεριφορά» των ενδιαφερομένων, απαραίτητο όρο για την
προσέλκυση επενδύσεων…

Τις ίδιες μέρες που γινόταν η σύνοδος, δόθηκε στη δημοσιότητα η ετήσια έκθεση
της Merril Lynch και της Cap Gemini Ernst & Young για την απόλυτη φτώχεια
στον κόσμο. Το βασικό της συμπέρασμα είναι ότι η παγκοσμιοποίηση είναι
ακρωτηριασμένη. Ενώ οι τάξεις των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών πυκνώνουν, οι
μεγάλες περιουσίες μεγαλώνουν: το ποσοστό της αύξησης φτάνει το 375% από το
1986. Το 2000, η κρίση των χρηματιστηρίων είχε ως αποτέλεσμα οι περιουσίες
αυτές να αυξηθούν «μόνο» κατά 6%, έναντι 18% τον προηγούμενο χρόνο. Υπάρχουν
σήμερα στον κόσμο 7,2 εκατομμύρια άτομα που έχουν περιουσία σε ρευστό (χωρίς
τα ακίνητα δηλαδή) άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων και 57.000 άτομα που η
περιουσία τους υπερβαίνει τα 30 εκατομμύρια δολάρια (αύξηση κατά 3% σε σχέση
με πέρυσι).

Αρκεί να αντιπαραβάλει κανείς αυτές τις δύο πραγματικότητες, αρκεί να βάλει
τον απόλυτο πλούτο δίπλα στην απόλυτη φτώχεια, για να καταλάβει γιατί στην
επόμενη σύνοδο του G8, τον ερχόμενο Ιούλιο, η Τζένοβα θα καεί.