ΔΡΟΜΟΙ

Η πρώτη…

… δημόσια εκτέλεση από τους Ταλιμπάν έγινε όταν επικράτησαν στο Αφγανιστάν,
το 1996. Ο θανατοποινίτης είχε σκοτώσει μια έγκυο γυναίκα και τα τρία της
παιδιά στη διάρκεια μιας ληστείας. Η εκτέλεσή του έγινε σε ένα ποδοσφαιρικό
γήπεδο στην Καμπούλ. Με τη βουή του όχλου, οι λιγοστοί δημοσιογράφοι που είχαν
βρεθεί εκεί δεν μπόρεσαν να ακούσουν την τελευταία του επιθυμία. Ο
μελλοθάνατος κάτι είχε ψελλίσει στον χαροκαμένο σύζυγο που, σύμφωνα με τον
ισλαμικό νόμο «σαρία», μπορούσε να συχωρέσει το δολοφόνο. Δεν τον συχώρεσε.

Οι Αμερικανοί…

… είναι βέβαια οι τελευταίοι που θα παραδεχτούν ότι διολισθαίνουν προς μια
μορφή δικαιοσύνης την οποία ανελέητα καταγγέλλουν: το «σαρία» ή τουλάχιστον
τις τιμωρητικές εκδοχές του, όπως αυτές εφαρμόζονται στη Σαουδική Αραβία, το
Σουδάν, το Ιράν, το Ιράκ, τη Νιγηρία. Το «σαρία» προβλέπει τη θανατική ποινή
(που έχει καταργηθεί στον πολιτισμένο δυτικό κόσμο). Συχνά, οι εκτελέσεις
γίνονται στις πλατείες. Πάνω κάτω την ίδια δημοσιότητα θα πάρει και η εκτέλεση
του Μακβέι στις ΗΠΑ από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Το «σαρία»…

… δίνει μεγάλη έμφαση και στα δικαιώματα των θυμάτων. Τριακόσιοι τόσοι
συγγενείς των θυμάτων του Μακβέι που θα τον παρακολουθήσουν να ξεψυχάει ­ μέσα
από κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης ­ θα ασκήσουν το ίδιο δικαίωμα που ασκούν και
οι ισλαμιστές ομότυχοί τους, που πάντα παρακολουθούν την εκτέλεση «πρώτο
τραπέζι πίστα». Το μόνο που λείπει από το αμερικανικό σκηνικό είναι το
προνόμιο που έχουν οι «θιγόμενοι» να πουν την τελευταία λέξη που θα κρίνει την
τύχη του καταδίκου. Με το «σαρία», αυτό το προνόμιο είναι αποκλειστικά δικό
τους και όχι της πολιτείας. Όσοι ζουν σύμφωνα με τον κώδικα των Ταλιμπάν έχουν
μάλιστα ένα παραπάνω προνόμιο: μπορούν να εκτελέσουν τον μελλοθάνατο με τα
χέρια τους. Αυτό ακριβώς είχε κάνει τότε ο χαροκαμένος σύζυγος της Καμπούλ, με
ένα Καλάσνικοφ.

Η δικαιοσύνη…

… υπερβαίνει την εκδίκηση τότε και μόνο τότε όταν η τιμωρία αφαιρείται από
τα χέρια των θιγομένων, υπενθυμίζει στην εφημερίδα «Τορόντο Σταρ» ο Κλίφορντ
Όργουιν, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο. Έτσι, το
αδίκημα τιμωρείται ως αδίκημα κατά της κοινωνίας και όχι ως αδίκημα κατά των
θυμάτων ή των συγγενών τους. Αυτή ήταν πάντα μια από τις κυριότερες διακρίσεις
ανάμεσα στο «δικό μας» πολιτισμένο δίκαιο και τους «δικούς τους» εκδικητικούς
κώδικες, ανάμεσα στις αξίες της Δύσης και της Ανατολής. Αν με την
παρακολούθηση του ψυχορραγήματος ενός δολοφόνου μπορεί να τελειώσει ο
εφιάλτης, τότε ποιος ακριβώς δικαιούται να πάρει εισιτήριο για την παράσταση;
Μόνο οι συγγενείς των θυμάτων; Γιατί όχι ολόκληρη η κοινωνία; Γιατί να μη
μεταδοθεί «ζωντανά» η εκτέλεση για μια πανεθνική κάθαρση; Προβληματισμοί που
αφορούν την αμερικανική κοινωνία ­ και που μάλλον κάνουν να νιώθουν ευτυχείς
όσους δεν γεννήθηκαν ούτε Αμερικανοί ούτε Ταλιμπάν.