Τώρα γενναιότητα και ευελιξία

Η καλύτερη απεργία είναι αυτή που προκηρύσσεται αλλά δεν
γίνεται…

Τα ελληνικά συνδικάτα, την Πέμπτη 26 Απριλίου, ύστερα από πολλά χρόνια
κατέγραψαν μια σημαντική νίκη. Πιστώθηκαν με μια πρωτοφανή μετά τη
μεταπολίτευση λαϊκή κινητοποίηση ενάντια στα κυβερνητικά μέτρα για το
Ασφαλιστικό. Παρά τη χρόνια κρίση αντιπροσώπευσης, φερεγγυότητας, στρατηγικής,
ενότητας, κρίση διαπιστωμένη απ’ όλους και καταγεγραμμένη σε όλες τις
τελευταίες δημοσκοπήσεις… Και αυτό γιατί παραμένουν, ταυτόχρονα, στη
συνείδηση της κοινωνίας ως ο μοναδικός θεσμός εκπροσώπησης και έκφρασης της
βούλησης των πολιτών ως εργαζομένων, ανέργων ή και απόμαχων απέναντι στην
εργοδοσία και στην όποια κυβερνητική εξουσία.

Χρεώθηκαν τα συνδικάτα, από τις εκατοντάδες χιλιάδες απεργούς και διαδηλωτές,
να διαχειριστούν την εντολή: Να μην περάσουν τα μέτρα. Να υπάρξει λύση και
διέξοδος στο Ασφαλιστικό στη βάση τού μέχρι σήμερα ισχύοντος… «κοινωνικού
συμβολαίου» (βλέπε αλληλεγγύη των γενεών, δημόσιος και κοινωνικός χαρακτήρας
της ασφάλισης…).

Πριν καν γίνει η απεργία, επειδή προβλεπόταν η μεγάλη επιτυχία της, η
κυβέρνηση έσπευσε διά του υπουργού Εργασίας να «παγώσει» τα μέτρα. Μια μέρα
μετά τη μεγαλειώδη απεργιακή κινητοποίηση, ήρθε και η πρωθυπουργική
διαβεβαίωση ότι ο διάλογος θα γίνει «εξ αρχής», θα είναι «εφ’ όλης της ύλης
και δεν θα υπάρχουν προαπαιτούμενα».

Η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ κήρυξαν, την ίδια ημέρα της απεργίας, νέα απεργία για τις
17 Μαΐου. Καλώς. Κίνηση υποχρεωτική. Και ορθή συνδικαλιστικά. Τώρα αρχίζουν…
τα δύσκολα. Χρειάζεται στρατηγική στόχευση. Τα συνδικάτα διεκδικούν,
αγωνίζονται, διαπραγματεύονται. Η δύναμή τους είναι πόσοι και πόσες με την
κινητοποίησή τους δίνουν και την… επιταγή διαπραγμάτευσης. Αυτή μετράει και
ο αντίπαλος. Άλλο διαπραγματεύομαι επειδή μου έδωσαν την εντολή οι απεργούντες
κατά 75% στη βιομηχανία και κατά 95% στον δημόσιο τομέα. Και άλλο οι μισοί ή
και πολύ λιγότεροι… Δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο στη διαπραγμάτευση από μια
κινητοποίηση που δεν διατηρεί την έντασή της… Και κάθε νέα απεργία «σβήνει»
την προηγούμενη.

Η δεύτερη απεργιακή κινητοποίηση της Πρωτομαγιάς, μέσα στο δεδομένο
κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο ­ αλλά πάντα και ως μια εθιμικού χαρακτήρα
κινητοποίηση ­ μπορεί να ήταν μεγαλύτερη από τις παλαιότερες, αλλά οπωσδήποτε
­ πρέπει να είμαστε ειλικρινείς ­ αναντίστοιχη με το πρόβλημα αιχμής που
αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι. Και είχε και το ανθενωτικό στοιχείο των
χωριστών συγκεντρώσεων, που τραυματίζει τη συνολική προσπάθεια της περιόδου.
Μπορεί όμως να θεωρηθεί ως παρενθετικό στοιχείο ­ και δεν θα φαίνεται και
παράλογο ­ στην πορεία κλιμάκωσης του συγκεκριμένου αγώνα για το
Ασφαλιστικό… Όλα θα εξαρτηθούν από τη συνέχεια. Στις αρχές της προηγούμενης
δεκαετίας, μέσα από την εμπειρία μας αλλά και την ώσμωσή μας με τους αγώνες
των Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, συνειδητοποιήσαμε ότι η καλύτερη απεργία είναι αυτή
που εξαγγέλλεται, προπαγανδίζεται επί μακρόν αλλά δεν γίνεται (!). Δεν γίνεται
όχι γιατί υπήρξαν οι ριψάσπιδες και η απεμπόληση των εργατικών αιτημάτων. Αλλά
γιατί εν τω μεταξύ, πριν γίνει η απεργία, με την προοπτική της και κυρίως με
τη στήριξη στην προηγούμενη που…«έγραψε», υπήρξε αρχή διεξόδου,
διαπραγμάτευση και πολύ περισσότερο ­ χωρίς να συνέβαινε και πάντα ­ αποδοχή
μέρους των αιτημάτων. Και η απεργία πάντα να είναι… ανοιχτή.

Η κυβέρνηση, προερχόμενη από μια ήττα, ζητάει διάλογο χωρίς προαπαιτούμενα.
Δεν μπορεί (τουλάχιστον για το κύρος της) εκτός διαδικασίας διαλόγου να
δεχθεί… προαπαιτούμενα από την άλλη πλευρά.

Πολύ περισσότερο να εμφανίσει και μια πρόταση που δεν θα είναι και η δική της.
Να αποδεχτεί τις προτάσεις ή μέρος τους υπό την πίεση της διογκούμενης
δυσαρέσκειας, των επιχειρημάτων κ.λπ., κ.λπ., αυτό μπορεί να αποτελεί μια
κατάληξη του όποιου διαλόγου… Και η κυβέρνηση έχει και σύμμαχό της τον
χρόνο… Οι εκλογές φαίνονται μακριά (τουλάχιστον θεσμικά).

Τώρα χρειάζεται γενναιότητα αλλά και ευελιξία. Η έπαρση είναι κακός σύμβουλος.
Η αδιαλλαξία χείριστος. Τα συνδικάτα πρέπει να έρθουν σε διάλογο –
διαπραγμάτευση άμεσα. Τώρα χρειάζονται μια χειροπιαστή κατάκτηση, χωρίς να
εξαντληθεί το κίνημα. Στο αντί κέρδισαν. Δεν αρκεί όμως. Προφανές είναι ότι με
τη συνολική τους θέση θα παραμείνουν. Θέτοντας σ’ αυτόν τον διάλογο, ως αρχικό
ζήτημα και μόνο, για πραγματικό τεστ των κυβερνητικών προθέσεων ένα θέμα: Την
προοπτική της τριμερούς χρηματοδότησης και την ανάληψη υποχρέωσης του κράτους.
Ένα ζήτημα που έχει κερδίσει την κοινωνία, τα πολιτικά κόμματα ­
περιλαμβανομένης και της πλειοψηφίας του ΠΑΣΟΚ. Τώρα απαιτείται, πλέον, και
επίσημη κυβερνητική δέσμευση και χρειάζονται και οι τεχνικές αλλά και
ουσιαστικές λεπτομέρειες. Και η απεργία ας επικρέμαται ως δαμόκλειος σπάθη όσο
διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για την ισχυροποίησή τους. Αν δεν υπάρξει θετική
κατάληξη, τότε και επικοινωνιακά και με πραγματικούς λόγους η νέα απεργία θα
«υποχρεώνει» σε συμμετοχή…

Τα συνδικάτα μπορούν και πρέπει να μιλούν, ολόκληρη αυτή την περίοδο, στο
όνομα της 26ης Απριλίου. Αν θέλουν να ισχυροποιήσουν τη θέση τους, θα πρέπει
να είναι σίγουροι ότι η νέα επιταγή που θα λάβουν από τη νέα κινητοποίηση θα
υπογράφεται από μεγαλύτερο ή τουλάχιστον ίσο αριθμό απεργών.

Ο Δημήτρης Χατζησωκράτης ήταν μέλος του προεδρείου της ΓΣΕΕ και
αντιπρόεδρος της ΟΚΕ από το ’83 έως το ’97