Τον λόγο έχουν οι ευρωδικαστές

Έως τις 23 Μαΐου το Ελληνικό Δημόσιο και η τέως βασιλική οικογένεια καλούνται
να παρουσιαστούν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ)
και να γνωστοποιήσουν τις θέσεις τους για το τελευταίο «επεισόδιο» της
αντιδικίας που εκκρεμεί από το 1994 για το ζήτημα της λεγόμενης βασιλικής
περιουσίας.

Οι δύο πλευρές, ουσιαστικά, καλούνται να δηλώσουν εάν συμβιβάζονται, οπότε ο
συμβιβασμός επικυρώνεται άμεσα από το Δικαστήριο του Στρασβούργου και η
υπόθεση κλείνει, ή εάν αρνούνται κάθε συνδιαλλαγή, οπότε το ΕΔΑΔ με τη σειρά
του θα αποφασίσει για το ύψος της αποζημίωσης προς την τέως βασιλική
οικογένεια. Σε αυτή την περίπτωση, οι αντίδικες πλευρές θα υποβάλουν τις
προτάσεις τους (αποκλειστικά με οικονομικό περιεχόμενο πλέον) και η δικαστική
διαμάχη θα παραταθεί για άλλους έξι μήνες, έως ότου το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο
εκδώσει την τελική απόφαση με το ποσόν της αποζημίωσης.

Για την κυβέρνηση το ενδεχόμενο του συμβιβασμού δεν συζητείται καν.
Απορρίπτεται κατηγορηματικά, καθώς «η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με δυνάμεις
ή παράγοντες που στρέφονται εναντίον των συμφερόντων της χώρας», όπως έχει
τονίσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Δημ. Ρέππας. Και μετρώντας οφειλές και
απαιτήσεις, θα ζητήσει από το ΕΔΑΔ να επιδικάσει «μηδενική αποζημίωση».

Ο τέως βασιλιάς, από την πλευρά του, ζητεί επισήμως συμβιβασμό, ο οποίος θα
«σφραγιστεί» είτε με… μετρητά είτε με την επιστροφή των ακινήτων Τατοΐου και
Μον Ρεπό. Και μια «γενναία αποζημίωση» είναι και το μόνο που μπορεί πλέον να
ελπίζει από το ΕΔΑΔ, καθώς έχασε τη μάχη για το ονοματεπώνυμο και το
διαβατήριο, ενώ το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε δικαιολογημένη και την
απολλοτρίωση της επίμαχης περιουσίας.

Τον λόγο, λοιπόν, θεωρείται βέβαιο ότι θα έχουν και πάλι οι ευρωδικαστές…

Η αντιδικία σε αριθμούς

1. 74.930 είναι τα επίδικα στρέμματα (δασόκτημα Τατοΐου, αγροτεμάχια στο
Πολυδένδρι Λάρισας και το κτήμα του Μον Ρεπό στην Κέρκυρα). Το Ευρωπαϊκό
Δικαστήριο του Στρασβούργου δέχθηκε ότι για την απαλλοτρίωση υπήρχε νόμιμος
λόγος, αλλά η τέως βασιλική οικογένεια πρέπει να αποζημιωθεί και για τα τρία
ακίνητα.

2. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο,
οι απαιτήσεις του Ελληνικού Δημοσίου από οφειλές φόρων κ.λπ. ανέρχονται σε
197,5 δισ. δρχ. (έκθεση Delloitte & Touche), ενώ η αξία της επίδικης
περιουσίας είναι 187,5 δισ. δρχ. (έκθεση Lambert Smith Hampton).

3. 165,5 δισ. δρχ. είναι η εκτίμηση της αξίας των ακινήτων από την πλευρά
της τέως βασιλικής οικογένειας, η οποία προσέφυγε για τον λόγο αυτό στην
εταιρεία Moore Stephens. Ο Γλύξμπουργκ συμβιβάζεται, πάντως, και «με δύο
σπιτάκια, όπως έχουν όλοι οι Έλληνες». Τα ανάκτορα του Τατοΐου και το
«εξοχικό» τού Μον Ρεπό…

4. Με την απόφαση 45/97 του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου έκλεισε, σε
νομικό επίπεδο, για τη χώρα μας οριστικά η αντιδικία. Με την απόφαση ο νόμος
2215/94 για την απαλλοτρίωση κρίθηκε συνταγματικός, σε αντίθεση με τον
προγενέστερο νόμο 2086/92 (νόμος Παλαιοκρασσά) που παρέδιδε στους Γλύξμπουργκ
4.000 στρέμματα στο Τατόι και περάτωνε τις φορολογικές εκκρεμότητές τους.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ

Η κυβερνητική θέση οδηγεί σε αδιέξοδο

Η υπόθεση της «βασιλικής περιουσίας» δεν έπρεπε να φθάσει στο σημερινό
αδιέξοδο.

Μετά τη δικαστική ήττα του Ελληνικού Δημοσίου με την απόφαση του Δικαστηρίου
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου, ο Πρωθυπουργός, αντί να ακολουθήσει
την οδό της διαπραγμάτευσης, επέλεξε δυστυχώς την ιστορικο-πολιτική οξύτητα,
εγκλωβισμένος αθεράπευτα σε χρεοκοπημένες ιδεοληψίες.

Το Δικαστήριο με την απόφασή του προέτρεψε ουσιαστικά τα διάδικα μέρη να
συζητήσουν για να εξευρεθεί μία συμβιβαστική λύση. Η κυβέρνηση αρνείται. Αν
εμμείνει στη θέση της αυτή, το Δικαστήριο θα προχωρήσει στον προσδιορισμό του
ύψους της εύλογης αποζημίωσης, αφού με την απόφασή του (που έλαβε με
συντριπτική πλειοψηφία) αφενός μεν απέρριψε τα ουσιαστικά και νομικά
επιχειρήματα που προέβαλε το Ελληνικό Δημόσιο και αφετέρου δέχθηκε ότι η μη
καταβολή αποζημίωσης συνιστά προσβολή του δικαιώματος ιδιοκτησίας που
προστατεύεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το
σχετικό Πρωτόκολλο.

Η κυβερνητική θέση, φοβάμαι, οδηγεί σε αδιέξοδο. Δεν αντιλαμβάνονται οι
αρμόδιοι ότι με τη στάση τους αυτή θα οδηγήσουν τη χώρα και τον λαό σε μια
οικονομική επιβάρυνση, που είναι δυνατόν να αποφευχθεί εάν εγκαταλείψουν την
αδικαιολόγητη ακαμψία τους και καθήσουν στο τραπέζι του διαλόγου με τον τέως
βασιλέα Κωνσταντίνο, ο οποίος επίμονα και σταθερά αναζητά και περιμένει τον
συνομιλητή;

Απορεί κανείς πώς το ΠΑΣΟΚ, που με νομοθετική πρωτοβουλία εισήγαγε στην
Πολιτική Δικονομία τον θεσμό της συμβιβαστικής επίλυσης διαφορών ως αναγκαία
προϋπόθεση για τη συζήτηση στο δικαστήριο της όποιας σοβαρής αστικής υπόθεσης,
σε αυτήν την τόσο σημαντική και κορυφαία αντιδικία αρνείται τον διάλογο. Και
αρνείται χωρίς καμία δικαιολογία, ενώ αντίθετα παλαιότερη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ
υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου όχι μόνον είχε διαπραγματευθεί με τον τέως βασιλέα,
αλλά είχε καταλήξει σε μια επωφελή και για τα δύο μέρη συμφωνία. Ο νόμος
2215/1994 του ΠΑΣΟΚ υπήρξε ολίσθημα που προκάλεσε την πολυετή αυτή δικαστική
περιπέτεια. Η πεισματική εμμονή στην άρνηση της συζήτησης και της
διαπραγμάτευσης θα αποδειχθεί βαρύτερο νομικό και πολιτικό ολίσθημα.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ

Σε πολιτικά ζητήματα δεν ταιριάζουν τα οικονομικά

Παρά τις εντυπώσεις που από διάφορες πλευρές έχουν δημιουργηθεί, η απόφαση του
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει κάνει δεκτές αρκετές
από τις ελληνικές θέσεις. Ειδικότερα, επιβεβαίωσε την προπέρσινη απόφαση της
Ευρωπαΐκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ότι δεν υφίσταται προσβολή της
αξιοπρέπειας, της προσωπικότητας ή του ονόματος του τέως βασιλιά, όπως αυτός
ισχυριζόταν, τον αναγνώρισε δε και τον έκρινε μόνο ως ιδιώτη. Επίσης, το
δικαστήριο δέχθηκε ότι υπήρχε δημόσιο συμφέρον για την περιέλευση της
λεγόμενης βασιλικής περιουσίας στο ελληνικό κράτος.

Ως προς το θέμα τώρα του συμβιβασμού, έχει δύο πτυχές, τη νομική και την
πολιτική. Ως προς το νομικό σκέλος, η ελληνική κυβέρνηση θα παρουσιάσει την
προσεχή δικάσιμο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου τα επιχειρήματά της σχετικά με αν
και πόση χρηματική ικανοποίηση πρέπει ν αναγνωρισθεί στον τέως βασιλιά, και θα
προβάλει ιδιαίτερα την ανάγκη συνυπολογισμού των πολλαπλών περιουσιακών
ανταλλαγμάτων και οικονομικών προνομίων που απολάμβανε η τέως βασιλική
οικογένεια, το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της εν λόγω περιουσίας περιήλθε σ’
αυτήν χαριστικά και χωρίς καταβολή εκ μέρους της κανενός τιμήματος κ.λπ.
Επομένως δεν έχουν νόημα οι οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις μαζί του, πολύ
περισσότερο που η βασική αξίωση της τέως βασιλικής οικογένειας είναι η
αυτούσια απόδοση της περιουσίας (ή έστω μέρους της), πράγμα που είναι αντίθετο
με το δημόσιο συμφέρον, το οποίο, όπως λέχθηκε, αναγνωρίσθηκε και από το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Στο ίδιο συμπέρασμα, και μάλιστα κατά μείζονα λόγο, οδηγούμαστε αν εξετάσουμε
την πολιτική πλευρά του θέματος. Όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έπειτα
από την πρόσφατη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου που συζήτησε το θέμα, η
Ελληνική Δημοκρατία δεν θα υπεισέλθει σε διαπραγματεύσεις οικονομικού
περιεχομένου με τον τέως βασιλιά. Ο καθένας μπορεί να καταλάβει ότι σε
πολιτικά ζητήματα, και μάλιστα σε αυτά που άπτονται της δημοκρατικής αρχής,
δεν ταιριάζουν οικονομικοί υπολογισμοί.

Ο Αλέξανδρος Λυκουρέζος είναι δικηγόρος, βουλευτής της Ν.Δ. στην Αθήνα

Ο Μιχάλης Σταθόπουλος είναι υπουργός Δικαιοσύνης, καθηγητής Αστικού
Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

LINKS:

* www.echr.coe.int/­ η ιστοσελίδα του
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου