Τα ΑΕΙ και η αναβάθμιση των ΤΕΙ

Με αφορμή δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ» (23.3.2001 με τίτλο «Το πείραμα της
μύγας»), σχετικά με την αναβάθμιση των ΤΕΙ, ο κ. Ανδρέας Ι. Καραμάνος,
πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, σημειώνει:

«1. Κατ’ αρχήν, και προς αποφυγή ηθελημένων ή μη παρερμηνειών, θα
πρέπει να διευκρινισθεί ότι “εφαρμοσμένες επιστήμες” είναι εκείνες που
αξιοποιούν γνώσεις βασικών επιστημών για επίλυση σημαντικών πρακτικών
προβλημάτων, όπως π.χ. υγείας (ιατρική), κατασκευών (επιστήμες μηχανικού),
γεωργικής παραγωγής (γεωπονία) κ.λπ. Ειδικότερα, η γεωπονία είναι μία
εξαιρετικά σύνθετη επιστήμη, που συνδυάζει γνώσεις βιολογίας, χημείας,
φυσικής, μαθηματικών και οικονομίας, με στόχο την ποσοτική και ποιοτική
βελτίωση της γεωργικής παραγωγής και τη μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων.
Δεν έχει ως στόχο της… την ανατομία της μύγας (και μάλιστα με αποκλειστική
ενασχόληση επί εικοσαετία!), όπως γράφει η συνεργάτις σας. Τέτοιου είδους
απαξιωτικές υπεραπλουστεύσεις δεν έχουν καμία σχέση με τη γεωπονική επιστήμη
και την πραγματικότητα. Απλή ανάγνωση της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας,
ξεκινώντας από την Ελλάδα τής ανέχειας και της φτώχειας στις αρχές του αιώνα
και φθάνοντας στην αυτάρκεια της γεωργικής παραγωγής και τον επί ίσοις όροις
ανταγωνισμό με τις χώρες της Δ. Ευρώπης σήμερα, αποτυπώνει με ακρίβεια που δεν
επιδέχεται παρερμηνείες τα επιτεύγματα της ελληνικής γεωπονίας.

2. Επιχειρείται να δοθεί η εντύπωση ότι τα “κακά” ΑΕΙ επιθυμούν την
υποβάθμιση και την περιθωριοποίηση των ΤΕΙ αποκλείοντάς τα από την Ανώτατη
Παιδεία. Κάτι τέτοιο είναι τελείως ανακριβές, δεδομένου ότι τα ΑΕΙ μέσω των
Πρυτάνεων και των Συγκλήτων τους έχουν κατ’ επανάληψη διακηρύξει ότι δεν
αρνούνται την αναβάθμιση των ΤΕΙ, με μία όμως βασική προϋπόθεση: να υπάρξει
μία σαφώς καθορισμένη διαδικασία αξιολόγησης από ένα κοινά αποδεκτό σώμα ως
προς τα προγράμματα σπουδών, το επίπεδο του προσωπικού και της υλικοτεχνικής
υποδομής. Και όμως, αυτή την ορθή και τόσο αξιοκρατική διαδικασία δεν την
δέχεται το υπουργείο και αντ’ αυτής προτείνει μια θολή και εκ των υστέρων (!)
αξιολόγηση, η οποία είναι πολύ αμφίβολο εάν ποτέ θα γίνει και με ποιο
ουσιαστικό αποτέλεσμα. Ας θυμηθούμε, άλλωστε, την τύχη άλλων αξιολογήσεων για
τα ΤΕΙ που είχαν αποφασισθεί από το 1996 και ποτέ δεν έγιναν!

3. Ουδείς αρνείται τον σημαντικό ρόλο της τεχνολογικής εκπαίδευσης ως
συνδετικού κρίκου μεταξύ της μεταλυκειακής επαγγελματικής και της
πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Έτσι και οι τεχνολόγοι ανθοκομίας, θερμοκηπίων,
υδατοκαλλιεργειών, γεωργικών μηχανημάτων κ.λπ. έχουν συγκεκριμένους ρόλους να
επιτελέσουν μέσα στην παραγωγική διαδικασία. Το ίδιο ισχύει και για τον
κηπουρό που κατ’ επανάληψη αναφέρει η συνεργάτις σας, με τη διαφορά ότι αυτός
δεν χρειάζεται να είναι απόφοιτος ΤΕΙ, αλλά απλώς εξειδικευμένος εργάτης. Το
πρόβλημα λοιπόν δεν είναι η χρησιμότητα της τεχνολογικής εκπαίδευσης αλλά η
αλλοίωση του πραγματικού της χαρακτήρα, η οποία αργά και συστηματικά
συντελείται εδώ και αρκετά χρόνια με την ανοχή ή την ενθάρρυνση των κατά
καιρούς κυβερνήσεων. Στόχος είναι η de facto ­ ανέξοδα και αναξιοκρατικά ­
πανεπιστημιοποίηση και ο σφετερισμός γνωστικών αντικειμένων που ανήκουν στον
πανεπιστημιακό χώρο. Πώς αλλιώς θα μπορούσε κανείς να εξηγήσει την ίδρυση
Τμημάτων στα ΤΕΙ με ταυτόσημα γνωστικά αντικείμενα με πανεπιστημιακά (π.χ.
Φυτικής Παραγωγής, Δασοπονίας, Διοίκησης Επιχειρήσεων, Ναυπηγικής κ.λπ.) ή την
παράταση της διάρκειας των σπουδών στα 4 χρόνια (και ας την ακυρώνει το
Συμβούλιο της Επικρατείας ως αντισυνταγματική. Ποιανού ιδρώνει το αυτί!). Σε
ό,τι αφορά τις ειδικότητες, δεν αμφιβάλλει κανείς ότι όλες είναι χρήσιμες. Το
ερώτημα είναι αν ορισμένες από αυτές μπορεί να είναι επιπέδου Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης, όπως π.χ. “Σχεδιασμός και τεχνολογία ξύλου και επίπλου”,
“Σχεδιασμός και παραγωγή ενδυμάτων”, “Οχημάτων” κ.λπ. Τελειώνοντας, θα
συμφωνούσα με τη συνεργάτιδά σας ότι κάτι θα έπρεπε να γίνει, για να είχε
αποφευχθεί το “δικό μας χάλι”. Είναι όμως η κατ’ όνομα ή διά νόμου
“ανωτατοποίηση” που σχεδιάζεται, η καταλληλότερη λύση; Και, αφού γίνεται μνεία
του γαλλικού παραδείγματος, γιατί το δικό μας υπουργείο Παιδείας απέρριψε
απερίφραστα ακόμη και την πρόσφατη θαρραλέα πρόταση των Πρυτάνεων για ένταξη
των ΤΕΙ στα Πανεπιστήμια ως ξεχωριστών κλάδων τεχνολογικής εκπαίδευσης, κάτι
που έχουν υιοθετήσει οι Γάλλοι εδώ και αρκετά χρόνια;».