Τρία «στοπ» στον ανασχηματισμό

Η απόρριψη ­ με άκομψο τρόπο ­ της εισήγησης του Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, να
δημιουργηθεί ομάδα διαχείρισης της κρίσης στο Ασφαλιστικό, δεν συνιστά απλώς
μια σοβαρή πολιτική ήττα για τον Πρωθυπουργό.

Στην πραγματικότητα αποτελεί μια ακόμη ένδειξη ότι το δυσκολότερο ίσως
πρόβλημα για τον Πρωθυπουργό σήμερα είναι το πώς θα καταφέρει να βγάλει την
κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ από τη δίνη των κρίσεων, στην οποία βυθίζονται συνεχώς.

«Ένα χρόνο τώρα δεν μπορούμε να σηκώσουμε κεφάλι», έλεγε προ ημερών (και προ
Δολιανών) ο Κώστας Λαλιώτης, εκεί στην κορύφωση της κρίσης του Ασφαλιστικού.
Και εξηγούσε ότι με το που γίνεται κάτι καλό για την κυβέρνηση, αμέσως μετά το
επικαλύπτει μια μικρή ή μεγαλύτερη κρίση.

Το αποτέλεσμα είναι να εκπέμπει η κυβέρνηση την εικόνα ενός οργανισμού στα
πρόθυρα παρατεταμένης νευρικής κρίσης.

Το… κερασάκι στην τούρτα

Αυτό που συνέβη την Πέμπτη το βράδυ στο Εκτελεστικό Γραφείο ήταν το κερασάκι
στην τούρτα.

Ο κ. Σημίτης ξεκίνησε, υποστηρίζουν οι συνεργάτες του, με αγαθή προαίρεση
(έναντι των λεγόμενων κορυφαίων στελεχών). Θέλησε, λένε, να χρησιμοποιήσει το
«βαρύ πυροβολικό» του ΠΑΣΟΚ για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο στο Ασφαλιστικό. Να
αξιοποιήσει τις επαφές και το κύρος των συγκεκριμένων στελεχών (για την
ιστορία και μόνο, γιατί η ομάδα δεν υπάρχει πια ­ Ά. Τσοχατζόπουλος, Α.
Κακλαμάνης, Β. Παπανδρέου, Κ. Λαλιώτης, Κ. Σκανδαλίδης), προκειμένου να βρεθεί
ο δίαυλος επικοινωνίας με το συνδικαλιστικό κίνημα. Στο πίσω μέρος του μυαλού
του ασφαλώς και είχε και την αποσυμπίεση της πίεσης που δέχεται από πολλές
πλευρές (από παντού για την ακρίβεια) να αναλάβει πρωτοβουλίες, να προχωρήσει
σε πολιτικές κινήσεις που θα βγάλουν το ΠΑΣΟΚ και την κυβέρνηση από τη δύσκολη
θέση που βρίσκεται εδώ και μήνες…

Προσωπικές στρατηγικές

Στελέχη, προσκείμενα στον Κ. Σημίτη, υποστήριζαν πως το ότι η πρόταση
απορρίφθηκε, όπως απορρίφθηκε, δεν είναι μόνο γιατί τα συγκεκριμένα στελέχη
(όπως και τα υπόλοιπα που έμεναν εκτός) δεν πείσθηκαν για το προφανές της
πρότασης Σημίτη. Είναι γιατί τα περισσότερα κορυφαία στελέχη λειτουργούν με
βάση τις προσωπικές τους προοπτικές στη μετασημιτική εποχή.

Ανεξάρτητα από το πόσο συμφωνεί κανείς με αυτού του είδους τις εκτιμήσεις, η
ουσία είναι ότι τα κορυφαία στελέχη απέρριψαν το δέλεαρ της συμμετοχής σε μια
ιστορία, η οποία μακροπρόθεσμα θα μπορούσε να μετεξελιχθεί σε συνδιοίκηση της
κυβέρνησης, μόνο και μόνο για να μη χρεωθούν μέρος ή το όλον της ευθύνης για
την αποτυχία του διαλόγου για το Ασφαλιστικό. Το πρόβλημα είναι το σοβαρότερο
που έχει αντιμετωπίσει η κυβέρνηση ­ υπάρχει μάλιστα και το προηγούμενο της
κυβέρνησης Ροκάρ στη Γαλλία που έπεσε εξ αιτίας του Ασφαλιστικού.

Το πολιτικό ζητούμενο είναι, πλέον, πόσο η εσωκομματική ήττα του κ. Σημίτη
προχθές το βράδυ, επηρεάζει, και προς ποία κατεύθυνση τις μελλοντικές
εξελίξεις. Όλα δείχνουν, ότι ναι, τις επηρεάζουν. Ειδικότερα στο θέμα του
ανασχηματισμού. Ο κ. Σημίτης εκφράζει με κάθε ευκαιρία την άρνησή του να
προχωρήσει σε έναν ανασχηματισμό της κυβέρνησης. Το έκανε ακόμη και στη
διάρκεια της πρωτομαγιάτικης βόλτας του στο βουνό, όταν τα τηλεοπτικά
συνεργεία του έθεσαν το θέμα ­ ύστερα από τα γενικά για την Πρωτομαγιά και τον
περίπατό του.

Δεν προαναγγέλλεται…

Ισχύει βεβαίως ότι στην πολιτική δύο πράγματα δεν προαναγγέλλονται: μία
υποτίμηση και ένας ανασχηματισμός. Όχι ότι ο κ. Σημίτης θα μπορούσε να τον
προαναγγείλει, αλλά είναι σίγουρο ότι αυτή την περίοδο είναι τελείως αρνητικός
σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Στη σκέψη του κυριαρχούν τα τρία «δεν» που
αποτρέπουν κάθε σκέψη για αναδόμηση του κυβερνητικού σχήματος.

Πρώτον, ότι δεν γίνεται ανασχηματισμός την ώρα που τελούν υπό έγκριση τα
προγράμματα από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Κάτι τέτοιο θα είχε ολέθριες
επιπτώσεις, δεδομένου του 6μήνου προσαρμογής των νέων υπουργών που απαιτείται.

Δεύτερον, δεν μπορεί να γίνει ανασχηματισμός εν μέσω μιας κρίσης και μάλιστα
εξαιτίας ενός τόσο σοβαρού προβλήματος, όπως το Ασφαλιστικό. Ανασχηματισμός
υπ’ αυτές τις συνθήκες θα λειτουργούσε ως πυροτέχνημα και η λάμψη του θα
χανόταν μετά την παρέλευση μερικών ημερών.

Τρίτον, δεν μπορεί να γίνει ανασχηματισμός της κυβέρνησης, αφού ουδείς εκ των
κορυφαίων (με εξαίρεση ίσως τον Κ. Λαλιώτη) δέχεται να απομακρυνθεί από το
υπουργείο που κατέχει σήμερα. Και μια τέτοια απόπειρα θα δημιουργούσε πολύ
περισσότερα προβλήματα από όσα θα έλυνε. Αν πάλι επιχειρηθεί ανασχηματισμός με
τους Ά. Τσοχατζόπουλο, Β. Παπανδρέου, Κ. Λαλιώτη, Γ. Παπανδρέου, Ε. Βενιζέλο,
Α. Παπαδόπουλο να παραμένουν στη θέση τους, αναρωτιέται κανείς τι θα ωφελήσουν
μερικές αλλαγές υπουργών σε περιφερειακά υπουργεία και ορισμένων υφυπουργών.

Δύο φορές σταμάτησε

Ο κ. Σημίτης γνωρίζει πολύ καλά τα δεδομένα αυτά και τις προεκτάσεις τους. Και
είναι γνωστόν ότι δύο φορές κατά το παρελθόν απέτρεψε προσωπικά γεγονότα που
θα μπορούσαν να δημιουργήσουν καραμπόλα ανασχηματισμού. Την πρώτη φορά, εκεί
κατά τον Ιανουάριο, όταν διαβεβαίωσε τον Γιάννο Παπαντωνίου ότι θα μείνει στη
θέση του «για ενάμιση χρόνο, οπωσδήποτε», ενώ όλοι λόγω Χρηματιστηρίου του
ζητούσαν να τον αλλάξει, και τη δεύτερη, μόλις πρόσφατα, όταν ο Τάσος
Γιαννίτσης εξέφρασε τη διάθεση να παραιτηθεί…

Υπάρχει επίσης εν ισχύι και η γενική πολιτική αρχή, στην οποία δεν μπορεί παρά
να υπακούει και ο Κ. Σημίτης, ότι «κανείς Πρωθυπουργός δεν κάνει ανασχηματισμό
όταν βρίσκεται σε αδυναμία» και δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις για να
πιστοποιηθεί αυτός ο ισχυρισμός. Ο Κ. Σημίτης δεν είναι ο Σημίτης πριν από ένα
χρόνο, όταν ακόμη και τότε, νικητής των εκλογών, αντιμετώπισε την άρνηση του
Ε. Βενιζέλου να αναλάβει το υπουργείο Δικαιοσύνης. Πολύ περισσότερο σήμερα,
που κινδυνεύει να βρεθεί μπροστά στην άρνηση κάποιων να μετακινηθούν από το
ένα πόστο στο άλλο ή ακόμη και να εισέλθουν στην κυβέρνηση. Λόγου χάριν, γιατί
ο Θεόδωρος Πάγκαλος να εισέλθει στο κυβερνητικό σχήμα, από το οποίο
αποπέμφθηκε δύο φορές, και η άποψη του Πάγκαλου είναι «καλύτερα εκτός»; Η
ιστορία της Πέμπτης, άλλωστε, είναι εξαιρετικά διδακτική για το μέλλον ενός
ανασχηματισμού.

Και απολύτως ενδεικτική της δύναμης του κ. Σημίτη να επιβάλλει τις απόψεις του
σε ένα κόμμα το οποίο λειτουργεί ως συνασπισμός κομμάτων και όχι ως ενιαίος
φορέας…