Βρετανικό ψαλίδι και στις δημόσιες δαπάνες

Μετά το ασφαλιστικό, οι Άγγλοι «χτυπούν» και στις δαπάνες του Δημοσίου. Από
την Πέμπτη βρίσκεται στην Αθήνα ανώτατο διευθυντικό στέλεχος του υπουργείου
Οικονομικών της Αγγλίας σε ρόλο συμβούλου της κυβέρνησης για τις περικοπές που
θα γίνουν στις δημόσιες δαπάνες την επόμενη τριετία. Ο Άγγλος ειδικός θα
παραμείνει για έξι ολόκληρους μήνες στην Αθήνα, προκειμένου να μυήσει τα
στελέχη του υπουργείου Οικονομικών στα μυστικά της εξοικονόμησης των δαπανών
και του περιορισμού της σπατάλης στο Δημόσιο με βάση το αγγλικό πρότυπο, που
θεωρείται ιδιαίτερα δραστικό στον τομέα αυτόν.

Η «λιτή» βρετανική συνταγή θα δοκιμαστεί για πρώτη φορά στον νέο
προϋπολογισμό. Με βάση αυτή, θα αξιολογηθούν και θα καθορισθούν οι δαπάνες των
υπουργείων και των άλλων φορέων του Δημοσίου για το 2002 και συνολικά τα
επόμενα τρία χρόνια, που θεωρούνται κρίσιμα για τη δημοσιονομική κατάσταση της
χώρας λόγω των αυξημένων δαπανών που θα απαιτήσει η διοργάνωση των Ολυμπιακών
Αγώνων αλλά και των άλλων ανελαστικών υποχρεώσεων του κράτους.

Η βρετανική συνταγή προβλέπει δραστική περικοπή των δαπανών χαμηλής
αποδοτικότητας με βάση συγκεκριμένα κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια
αξιολόγησής τους.

Οι πιέσεις

Η ανάγκη εξοικονόμησης των δαπανών του Δημοσίου τα επόμενα χρόνια
επισημαίνεται σε ειδική έκθεση, που βρίσκεται ήδη στα χέρια του αρμόδιου για
την εκτέλεση του προϋπολογισμού υφυπουργού Οικονομικών κ. Γιώργου Δρυ. Άλλωστε
και οι δαπάνες του φετινού προϋπολογισμού παρουσιάζουν ανησυχητικές τάσεις
αύξησης και υπάρχουν φόβοι να υπάρξουν υπερβάσεις, οι οποίες θα διευρύνουν το
μέγεθος των περικοπών που θα απαιτηθούν. Στην έκθεση που προτείνονται τρόποι
για τον καλύτερο έλεγχο των δαπανών περιγράφονται τέσσερις πρόσθετοι λόγοι,
για τους οποίους απαιτείται να γίνει μεγάλη εξοικονόμηση δαπανών τα επόμενα
χρόνια. Αυτοί είναι:

1. Το γεγονός ότι με την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ η χώρα έχει απολέσει
τον έλεγχο της νομισματικής πολιτικής, η οποία μέχρι πρότινος ήταν εργαλείο
για τη συγκράτηση του πληθωρισμού. Τον ρόλο αυτό καλείται τώρα να φέρει εις
πέρας η δημοσιονομική πολιτική, η οποία πρέπει να είναι ιδιαίτερα συγκρατημένη
στην πλευρά των δαπανών.

2. Το γεγονός ότι ο φορολογικός ανταγωνισμός και η πίεση για φορολογική
εναρμόνιση προβλέπεται ότι θα ενταθούν τα επόμενα χρόνια, με αποτέλεσμα να
υπάρξει ανάγκη για περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών που θα
οδηγήσουν σε απώλειες εσόδων. Οι απώλειες αυτές πρέπει θα πρέπει να
αντισταθμισθούν από τη μείωση των δαπανών.

3. Η ανάγκη για περαιτέρω αύξηση των κοινωνικών δαπανών. «Οι απαιτήσεις
για πρόσθετες κοινωνικές δαπάνες ­ αναφέρεται στη μελέτη ­ αναμένεται να
αυξηθούν, αφού η ανεργία δεν προβλέπεται να υποχωρήσει σημαντικά στο ορατό
μέλλον και, επιπλέον. οι απαιτήσεις του πληθυσμού της χώρας για αυξημένες
κοινωνικές παροχές θα μεγαλώσουν στο όνομα της κοινωνικής σύγκλισης και
συνοχής».

4. Οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης του ασφαλιστικού συστήματος. «Η
γήρανση του πληθυσμού, συνδυαζόμενη με υψηλά επίπεδα ανεργίας, θα ασκήσει
σοβαρές πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα και εμμέσως στον κρατικό
προϋπολογισμό», αναφέρεται στην έκθεση.

Οι αλλαγές

Με βάση τα νέα αυτά οικονομικά, κοινωνικά και δημοσιονομικά δεδομένα, ο
υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου και ο κ.
Δρυς έχουν αποφασίσει να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις που αφορούν τόσο την
άσκηση όσο και τον σχεδιασμό της δημοσιονομικής πολιτικής, με στόχο να γίνει
πιο ευέλικτη και πιο αποδοτική. Αυτό επιχειρείται να επιτευχθεί μέσα από τη
δημιουργία συγκεκριμένων κριτηρίων για την αξιολόγηση των δαπανών τα οποία θα
καθορισθούν με τη βοήθεια του Άγγλου ειδικού, καθώς και από την αλλαγή των
μεθόδων ελέγχου των δημοσίων δαπανών.

Ειδικότερα, στην έκθεση για τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών που κατήρτισε
επιτροπή στελεχών του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους με τη συνεργασία
πανεπιστημιακών, προτείνεται η ενίσχυση των σημερινών ελέγχων νομιμότητας και
κανονικότητας των δαπανών ­ που αφορούν τη νομιμότητα των δικαιολογητικών ­ με
ελέγχους που θα αφορούν και τη σκοπιμότητα διενέργειας της δαπάνης. Έτσι,
εκτιμάται ότι θα εντοπισθούν δαπάνες που πρέπει να περικοπούν είτε γατί δεν
εξυπηρετούν οικονομικούς και κοινωνικούς σκοπούν ή ακόμη γιατί δεν
ανταποκρίνονται στις σημερινές ανάγκες.

Επιτροπές Ελέγχου

Οι έλεγχοι αυτοί προτείνεται να είναι δειγματοληπτικοί και να αφορούν τις
δαπάνες που πραγματοποιούνται από το σύνολο των φορέων της γενικής κυβέρνησης
και των άλλων επιχορηγούμενων φορέων, που χρηματοδοτούνται άμεσα ή έμμεσα από
τον εθνικό ή τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Για τη διενέργεια των ελέγχων αυτών
προτείνεται να συσταθούν έξι Περιφερειακές Επιτροπές Ελέγχου, που θα έχουν την
έδρα τους σε συγκεκριμένα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Αυτές θα
λειτουργούς ως φορείς ελέγχου, παράλληλα με τις υπηρεσίες δημοσιονομικού
ελέγχου που λειτουργούν ήδη σε κάθε νομό της χώρας.

Οι δύο φορείς ελέγχου θα έχουν ηλεκτρονική υποστήριξη. Προβλέπεται ειδικότερα
ότι θα δημιουργηθεί Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα, αντίστοιχο του ΤΑΧΙΣ,
που θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία για την πορεία των δαπανών. Μέσα απ’ αυτό
οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα εντοπίζουν τις δαπάνες που παρουσιάζουν μεγάλη
αύξηση, αυτές που έχουν αυξημένο βαθμό επικινδυνότητας και θα αντλούν στοιχεία
για τους ελέγχους τους.